Кызыл-Тайга (даг)

Рувики деп сайттан
Кызыл-Тайга
Кызыл-Тайга (гора).jpg
Эң бедик чери
Далай деңнелинден бедии3121[1] м
Турар чери
51°29′ с. ш. 89°58′ в. д.HGЯO
Даг системазыБарыын Саян 
Россия
Красная точка
Кызыл-Тайга
Тыва
Красная точка
Кызыл-Тайга

Кызыл-Тайга — Тыва Республиканың Сүт-Хөл кожуунунда ыдыктыг[2] деп санаттынар даг, Барыын Саянның эң бедик даа[3], бедии 3121 м[4].

Кызыл-Тайга Бажы Ак-Сугнуң бажында, Кол (Суг Үерлээр) сынның мурнуу талазында турар[3]. Даг метаморфизастаттынган элезинниг черлерлиг, алевролиттерлиг болгаш конгломераттарлыг, дошталыышкын истери бар (каралар, трогалар)[3]. Кызыл-Тайганың ийлеринде үнүштер: меге-куу мак, сибирь дыттары дээн ышкаш хевирлер кирип турар[5].

Ийлерде лишайник болгаш чиңгис-лишайник тундра үнүштери таваржып турар. Шыпшык бажы сай-даштар-биле шыптынган[6].

Туризм

Кызыл-Тайга Тываның чонунга ыдыктыг чер кылдыр санаттынып тураршончалай ховалыгавторнуң тырттырган чуруу республиканың найысылалындан дагларже чедери эң эптиг. Оон трансфер силерни Ак-Суг хемниң эриинде Бора-Тайга суурже чедирер Бир эвес соңгу чүктен көдүрлүр деп планнап турар болзуңарза, үнери болгаш бадарынга чеди хире шак негеттинер. Ниитизи-биле алырга чылдың өске үезинде лагерьже орук чок черлеп чедери дыка берге боорга ындыг үнүүшкүннү чайын кылганы дээре[7].

Күш-дамыр талазы-биле эки белеткелдиг улуска мурнуу чүктен үнери тааржыр. Ийлери кылаң-кызыл өң-биле дола бээр мак чечектелген үеде азы күзүн дыттарның алдынналчак ине бүрүлерин көрүп таалаар дээш аян-чорукту планнааны дээре[8].

Демдеглелдер

  1. Горная вершина на Яндекс Карте
  2. С. Маркус. Тува: словарь культуры. — Академический проект, 2006.
  3. 1 2 3 Кызыл-Тайга // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  4. Е.М. Поспелов. Географические названия России. — Книжная находка, 2003.
  5. Министерство высшего и среднего специального образования СССР. Научные доклады высшей школы. — Советская наука, 1971. — 1000 экз.
  6. Саая О.М. КЫЗЫЛ-ТАЙГА // Урянхайско-тувинская энциклопедия / Бичелдей К.А.. — Кызыл: ООО «ИП Журналист», 2021. — Т. I.
  7. Самые красивые горы России, доступные для восхождения
  8. Горы Саяны в России