Кызыл-Тайга (даг)
| Кызыл-Тайга | |
|---|---|
| Эң бедик чери | |
| Далай деңнелинден бедии | 3121[1] м |
| Турар чери | |
| 51°29′ с. ш. 89°58′ в. д.HGЯO | |
| Даг системазы | Барыын Саян |
Кызыл-Тайга — Тыва Республиканың Сүт-Хөл кожуунунда ыдыктыг[2] деп санаттынар даг, Барыын Саянның эң бедик даа[3], бедии 3121 м[4].
Кызыл-Тайга Бажы Ак-Сугнуң бажында, Кол (Суг Үерлээр) сынның мурнуу талазында турар[3]. Даг метаморфизастаттынган элезинниг черлерлиг, алевролиттерлиг болгаш конгломераттарлыг, дошталыышкын истери бар (каралар, трогалар)[3]. Кызыл-Тайганың ийлеринде үнүштер: меге-куу мак, сибирь дыттары дээн ышкаш хевирлер кирип турар[5].
Ийлерде лишайник болгаш чиңгис-лишайник тундра үнүштери таваржып турар. Шыпшык бажы сай-даштар-биле шыптынган[6].
Туризм
Кызыл-Тайга Тываның чонунга ыдыктыг чер кылдыр санаттынып тураршончалай ховалыгавторнуң тырттырган чуруу республиканың найысылалындан дагларже чедери эң эптиг. Оон трансфер силерни Ак-Суг хемниң эриинде Бора-Тайга суурже чедирер Бир эвес соңгу чүктен көдүрлүр деп планнап турар болзуңарза, үнери болгаш бадарынга чеди хире шак негеттинер. Ниитизи-биле алырга чылдың өске үезинде лагерьже орук чок черлеп чедери дыка берге боорга ындыг үнүүшкүннү чайын кылганы дээре[7].
Күш-дамыр талазы-биле эки белеткелдиг улуска мурнуу чүктен үнери тааржыр. Ийлери кылаң-кызыл өң-биле дола бээр мак чечектелген үеде азы күзүн дыттарның алдынналчак ине бүрүлерин көрүп таалаар дээш аян-чорукту планнааны дээре[8].
Демдеглелдер
- ↑ Горная вершина на Яндекс Карте
- ↑ С. Маркус. Тува: словарь культуры. — Академический проект, 2006.
- ↑ 1 2 3 Кызыл-Тайга // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
- ↑ Е.М. Поспелов. Географические названия России. — Книжная находка, 2003.
- ↑ Министерство высшего и среднего специального образования СССР. Научные доклады высшей школы. — Советская наука, 1971. — 1000 экз.
- ↑ Саая О.М. КЫЗЫЛ-ТАЙГА // Урянхайско-тувинская энциклопедия / Бичелдей К.А.. — Кызыл: ООО «ИП Журналист», 2021. — Т. I.
- ↑ Самые красивые горы России, доступные для восхождения
- ↑ Горы Саяны в России