Маадырның партазы
Маадырның партазы — школачыларга хууда эрес-дидим чоруун көргүзүп, маадырлыг чорукту кылган чаңгыс чер-чурттугларының дугайында чедингир хевирге чугаалаар сорулгалыг өөредилге төлевилели. «Чаңгыс демниг Россия» партияның эгелекчи саналы-биле 2018 чылда ажылдап эгелээн. «Чаа школа» деп өөредилге төлевилели-биле ону боттандырып турар. Төлевилелдиң сорулгазы — школачыларның маадырлыг чоруунга болгаш буянныг ажыл-херектеринге кичээнгейлиг болгаш хүндүткелдиг хамаарылганы, бодунуң чуртунуң төөгүзүнге сонуургалды хевирлээри[1].
Төөгүзү
«Чаңгыс демниг Россия» партиядан Күрүне думазының депутады Юрий Швыткин төлевилелдиң эгелекчизи болган. Бирги партаны 2018 чылда Красноярск хоорайның 42 дугаар школазынга тургускан; ону школаның доозукчузу, интернационалчы дайынчы Олег Курагинге тураскааткан. Юрий Швыткинниң чугаазы-биле алырга, ындыг төлевилел дугайында дилегни башкылар болгаш ада-иелер киирген, ынчангаш эгелээшкинни кады саналдаан деп санап болур[1].
2019 чылдан эгелеп төлевилел федералдыг деңнелче үнген. Эге дээрезинде парталарны ортумак школаларга тургузуп турган болза, ооң соонда дээди өөредилге черлери төлевилелге каттыжып кирген[2]. 2024 чылда бүгү Россияда муңдан хөй парталар тургустунган. 2022 чылга чедир парттарны Совет Эвилелиниң Маадырларынга болгаш Ада-чурттуң Улуг дайынының үезинден эгелээш, аңгы-аңгы чылдарда мөчээн Россияның Маадырларынга тураскааткан. 2022 чылдан эгелеп, Маадырның парталарын колдуунда тускай шериг операциязының үезинде чок болган дайынчыларга бараалгадып турар[3].
Төлевилелдиң сорулгазы
Маадырның парталарын доозукчулары күрүнениң бедик шаңналдары — Хөй кезиинде Алдын Сылдыс медаль-биле демдеглээн школаларга азы дээди өөредилге черлеринге тургузар Салгалдарның харылзаазын тургузар бодун өргүүр болгаш маадырлыг чорук дугайында школачыларга чугаалаар сорулга-биле төлевилел бодаттынган[4].
Маадырның партазы дээрге анаа школада парта-дыр; стол кырында маадырның портредин болгаш дараазында медээни салган.:
• чурттап чораан чылдары;
• допчу намдары;
• шаңналдары;
• маадырлыг чоруун азы чедиишкиннерин тодарадып бижиири;
• оон-даа тодаргай медээлерлиг арынче чедире бээр qr-код[5].
Колдуунда партаның ажыдыышкыны байырлыг байдалга маадырның төрелдерин болгаш албан-хаакчыттарны чалааш, хөй ужур-уткалыг хемчеглерни, ажык кичээлдер акциялар квесттер дээш оон-даа өске хемчеглерни эрттирер[6].
Парта музей экспонады эвес; ол класска турар болгаш ооң артынга олурар эргени өөредилгеге азы хөй-ниити ажылынга онза шылгараан школачыларга бээр[7].
Шүгүмчүлел
2022 чылда блогер Артемий Лебедев Тюмень облазының школаларында тургускан Маадырларның парталарын шүгүмчүлээн. Багай сөстерни элбээ-биле ажыглап, блогер школачылар партада айыткан медээлерни чогууру-биле үнелеп шыдавайн, маадырларга эрин салын чурааш, сөзүглелде үжүктерни каттырынчыг сөстер үнүп кээр кылдыр өскертип турарын бадыткаан.
Ол чугаа соонда Тюмень облазының социал четкилеринге дискуссия өөскээн. Маадырларның арыннарынга кыдырааштар болгаш өөредилге номнарын салыры сактыышкынның эки хүндүткели эвес-тир, парталар орнунга плакаттар азы стендилер кылып алганы дээре, деп ажыглакчыларның чамдыызы чөпшээрешкен. Маадырлыг чаңгыс чер-чурттугларын хүн бүрүде сагындырары патриотчу сорукту кижизидеринге салдарлыг деп өске кезек кижилер санап турар, а ындыг парта артынга олурар алдар өөреникчилерни бедик чедиишкиннерже мөөңнээр[8].
Демдеглелдер
- ↑ 1 2 «Единая Россия» запускает пилотный проект «Парта героя» в школах страны. Фракция "Единая Россия" в Государственной Думе (20 февральдың 2018). Хынаан ай-хүнү: 22 апрельдиң 2024.
- ↑ В ЮРИУ открыли первую в России «Парту Героя» в высшем учебном заведении. Южно-Российский институт управления (9 апрельдиң 2024). Хынаан ай-хүнү: 22 апрельдиң 2024.
- ↑ "Парта Героя". Официальный портал Республики Башкортостан (22 февральдың 2023). Хынаан ай-хүнү: 22 апрельдиң 2024.
- ↑ Всероссийский образовательный проект «Парта героя». МБОУ «Школа №6 города Ясиноватая». Хынаан ай-хүнү: 22 апрельдиң 2024.
- ↑ Рекомендации по реализации всероссийского проекта «Парта героя». Правительство Сахалинской области. Хынаан ай-хүнү: 22 апрельдиң 2024.
- ↑ Сергей Петров. На Дону установили первую вузовскую «Парту героя» в честь участника СВО. ИА "Дон 24" (9 апрельдиң 2024). Хынаан ай-хүнү: 22 апрельдиң 2024.
- ↑ В московской школе открыли первую в городе виртуальную «Парту Героя». Моя Москва (11 декабрьның 2020). Хынаан ай-хүнү: 22 апрельдиң 2024.
- ↑ Елена Миронова. «Парта Героя» — есть толк?» — тюменцы обсудили в Сети патриотический проект. Регнум (21 апрельдиң 2022). Хынаан ай-хүнү: 22 апрельдиң 2024.