Россияда өзек ставка

Рувики деп сайттан
Өзек ставканың өскерлири
Кол болуушкун: Акша-кредит политиказы
Ключевая ставка в России.jpg
Ай-хүнү 2025 чылдың июль 25
Болур чери Россияның банкызы
Чылдагааны Инфляцияның доктаай бергени болгаш экономиканың соой бергениниң демдектери
Киржикчилери Россияның Банкызының директорлар чөвүлели
Түңнели Өзек ставканың кудулааны
Ооңмурнунда ставка 20%
Чаа ставка 18%
Снижение 2%
Сайт cbr.ru

Россияның Банкызының өзек ставказы (орус. Ключевая ставка Банка России) — экономикада хуу ставкаларга, инфляцияга болгаш национал валютаның курузунга салдар чедирер Россия Федерациязының Төп банкызының (Россияның Банкызының) акша-чээли политиказының кол чепсээ — Россияның Банкызының коммерциялыг банкыларга чээлилер берип, оон депозиттер хүлээп ап турар хуу ставказы болур. Россияга өзек ставканы 2013 чылда киирген. Ооң мурнунда Россияның Банкызы катап акшаландырыышкынның ставказын акша-чээли политиказының кол чепсээ кылдыр ажыглап турган[1]. Россия Банкызының директорлар чөвүлели чылда сес катап өзек ставказының деңнелин салыр[2].

Россияның Банкызы 2025 чылдың июнь 6-да өзек ставканы чылда 20 % чедир бадырган, 2022 чылдың сентябрьдан эгелеп, акша-чээли политиказының бирги чиигээшкини болган[3]. 2025 чылдың июль 25-те Россияның Банкызы өзек ставканы — 18% чедир 'вээжеткен[4].

Россияның Банкызының өзек ставка-биле чорудуп турар операциялары

Россия Банкызы  (орус) кол ставка деңнелиниң дугайында шиитпирлерни акша-чээли политиказының сорулгазындан — чылдың инфляциязын  (орус) 4 % чоогунга хевээр арттырарындан хүлээп алыр. Өртектерниң турум чоруун хандырары-биле төп банк акша-чээли политиказын шыңгыырадып азы чиигедип болур. Банк секторунуң ликвидтии чедишпес болза төп банк рефинансированиени калбартып Россияның Банкызының РЕПО аукционнарында бир неделя хуусаада эң эвээш хуу ставка болур өзек ставка-биле банкыларга ликвидтелди бээр. Банк секторунуң ликвидтии профициттиг таварылгада Төп банк ооң артык кезээн хавыргаш, банкылардан өзек ставка-биле шыгжамырларны хаара тудар. Россияның Банкызының депозит аукционнарында эң хөй хуу ставка чаңгыс неделя хуусаада болур. Акша-чээли политиказының бодунуң херекселдериниң дузазы-биле Россияның Банкызы акша рыногунда банкыларның бот-боттары-биле операциялар кылып турары чаңгыс хүннүң хуу ставкаларын башкарып турар. Россияның Банкызы акша рыногунуң ставкаларын хуу коридорнуң кызыгаарынга РЕПО ставкалары биле депозиттер талазы-биле ставкаларның аразынга тудуп тура, оларны акша-чээли политиказының уг-шиин тодарадып турар өзек ставказының деңнелинге чоокшуладыр сорулгалыг[5].

Россия Банкызының өзек ставка-биле шиитпири

Россия Банкызының директорлар чөвүлели чылда сес катап өзек ставказының деңнелин салыр. Кварталда бир катап эртер дөрт «чөленгииш» болгаш чөленгииш хуралдар аразында эртер дөрт «аралашкак» хуралдарга шиитпирлер хүлээп алдынар. Хурал бүрүзүнүң түңнелдери-биле Hоссияның Банкызы өзек ставка дугайында пресс-релизти парлаар Чөленгииш хуралдар соонда пресс-релизтен аңгыда акша-чээли политиказының дугайында илеткелди парлаар болгаш Россияның Банкызының даргазы пресс-конференциязга чүве чугаалааш, хүлээп алган шиитпиринге тайылбырны берип, журналистерниң айтырыгларынга харыылаар[6].

Өзек ставканың эффектилери

Банк секторунуң хуу ставкаларынга өзек ставканың салдарын акша-чээли политиказының «хуу каналы» деп адаар чүүл дамчыштыр тодарадып бижип турар. Өзек ставка-биле шиитпирлер шупту банк продуктуларынга салдар чедирер. Россия Банкызының операция сорулгазы акша рыногунуң ставказын өзек ставказының чоогунга тудары болур. Россияның банкызы RUONIA ставказының тараарын (ылгалын) база өзек ставказын эвээжедир. Бир эвес инфляциялыг таргетче шилчиир мурнунда 2013—2014 чылдарда спред  (орус) 2 % турган болза, шилчээн соонда, 2019 чылдың төнчүзүнде, ол 0,5 % чедир кызырылган. Тарап нептерээниниң эвээжээни банк секторунуң ликвидтиг башкарылгазының дээштииниң өскенин херечилеп турар[7].

Өзек ставказының өскерилгени банкыларның чээли болгаш шыгжамыр ставкаларының динамиказынга салдар чедирер. Ынчалза-даа ол долу эвес болур: корпоративтиг чээлилер сегментизинде өзек ставканы 50-ден 80 % чедир өскертирин, а үүрмектеп садар чээлилер болгаш депозиттер сегментилеринде — 40 % ашпас. Банк продуктуларынга хуу ставкаларын таарыштырарынга тодаргай үе негеттинер, озалдаашкын ийи-үш айдан бир чылга чедир болур. Хуулуг каналдың дең-дески эвес дээштии чүгле продуктулар аайы-биле эвес, а хуусаа аайы-биле база илереп турар. Чээли болгаш шыгжамыр рыногунуң сегментилериниң хөй кезиинде кыска хуусаалыг ставкалар өзек ставказының өскерилгенинге үр хуусаалыг ставкадан дүрген болгаш күштүг харыы бээр. Чээли болгаш шыгжамыр рыногунуң кол сегментилеринге өзек ставка-биле шиитпирлерге харыының тодаргай аскимметриязы хамааржыр. А чээли рыногунда асимметрия удурланышкак, өзек ставканы кудуладырынга бодаарга, оожум хөделир. Ынчалза-даа өзек ставказының хуу каналының долу эвес болгаш аскиметрлиг болганы ооң куду дээштииниң херечизи эвес-тир. Төп <анкының хуу ставказының шак-ла ындыг шынарлары өске-даа экономикаларда көстүп турар[8].

Россияның Банкызының хуу политиказы экономиктиг агентилерниң макроэкономиктиг динамиказынга болгаш манаашкыннарынга чөптүү-биле салдарлыг. Ылаңгыя үлетпүр бүдүрүлгезиниң индекизиниң өзек ставказының манавааны өзүлдезинге харыызы казыыр болгаш ужур-уткалыг болуп турар. Харыының үргүлчүлээшкини үе-шаанда шөйлүп, үш чыл дургузунда өжер. Оон аңгыда инвестицияларның боттуг хемчээли үүрмектеп садар садыглаашкынның хемчээли экспорт болгаш импорт боттуг шалың төлевири эвээжеп, ажыл чок чоруктуң нормазы улгадыр. Экономиктиг ажыл-чорудулганың аңгы-аңгы хевирлериниң иштинде өзек ставканың салдары чаңгыс аай эвес болур. Экспорт-угланыышкынныг секторлар Россияның Банкызының өзек ставказынга тоомча чок, ол үеде тудуг дээн ышкаш иштики процикликтиг экономиктиг ажыл-чорудулга харын-даа өзек ставказының өскерлиринден элээн хамааржып турар. Шак-ла ындыг салдарны өзек ставка кудулаанда көрүп турар. Хуу политиканы чавырылдырары ажыл-ишчи чорукка идиглиг салдарны чедирер. Ындыг-даа болза, өзек ставка талазы-биле шиитпирлерниң салдары көрүнчүктелбес: политиканы шыңгыырадырынга макроэкономиктиг динамика ону чавырылдырарынга бодаарга күштүг харыылаар[9].

Нейтралдыг өзек ставка

Кандыг-даа төп банкының хуу ставказынга хамаарышкан кол айтырыгларның бирээзи ооң дең-дески үнези болур. Акша-чээли политиказының боттуг көргүзүглүг «ала-чайгаар» азы «нейтралдыг» ставказын турум деп адаар, ынчан потенциалдыг биле херек кырында ВВП  (орус) аразында тик чок үстүүшкүн чедип алдынар, а инфляция тускай сорулгалыг айтыышкынның чанынга турар. Номиналдыг нейтралдыг ставка боттуг нейтралдыг ставка болгаш манап турар инфляцияга дең. Инфляцияның тускай сорулгалыг угланыышкынынга дең инфляция манаашкыннарында нейтралдыг ставка төп банкының инфляция сорулгазы-биле дүгжүп турар. Турум байдал үезинде Россияның Банкызының өзек ставказының үр хуусаалыг ужур-дузазы чылда 4 % болур ужурлуг[10].

Боттуг нейтралдыг ставканы экономиканың тургузуу, саң-хөө болгаш саң-хөөге хамаарышпас активтерже инвестицияларның айыылдарының деңнели, а ол ышкаш экономиктиг агентилерниң оларны бодунга хүлээп алырынга белени тодарадыр. Ылаңгыя нейтралдыг ставкага бүдүрүлге факторларының каттышкан бүдүрүкчүлүү, демографтыг байдал, саң-хөө секторунуң байдалы, өске чурттарда нейтралдыг ставканың ужур-дузазы салдар чедирип турар. Нейтралдыг ставка хайгаараттынмас хемчээл болур болгаш ооң үнелелдери колдуунда-ла аажок чижектиг. Хөй нуруузунда олар тодаргай точканы эвес, а уткаларның шөлүн салып турарлар. Ставканың үнелели хөй факторлардан хамааржыр болгаш үе аайы-биле өскерлип турар Нейтралдыг ставканы үнелээри төп банкының акша-чээли политиказының угланыышкынын тодарадырынга чугула. Нейтралдыг деңнелден өзек ставканы тургузуп тура, Россияның Банкызы шыңгыы политиканы чорудуп турар. Нейтралдыг деңнелден куду туруш турда, ооң политиказы идиг бээр. Экономиктиг агентилер — өг-бүлелер болгаш фирмалар-хереглекчилер болгаш инвестиция шиитпирлерин хүлээп алырынга нейтралдыг өзек ставканы үнелээри база чугула[11].

Россияда өзек ставказын өскертири

Россияның Банкызының өзек ставказының нейтралдыг утказынга эксперт үнелелдери 1-ден 3 % чедир хемчээлге турар. Россияның Банкызы 2016 чылдың шинчилелинге ооң хемчээлин узун хуусаада 1 % болгаш кыска хуусаалыг горизонтуда 3 % деп үнелээн[12]. Нейтралдыг ставканың хамаарышпас демдектери ортумаа-биле ол-ла хире азы оон куду болур. МВФ 2018 чылдың төнчүзүнде ону 1 биле 3 % аразында үнелээн, ооң-биле кады үнелелдерниң хөй кезии 2 % долгандыр турган[13]. «ВТБ Капиталдың» экономистери нейтралдыг ставканы 1,5 % болгаш 2,5 % аразында деп санап турар[14]. 2020 чылда Россияның Банкызы үр хуусаалыг боттуг нейтралдыг ставканы 2-3 % үнелээринге деңнеп ап турган. Инфляцияның 4 % тускай сорулгалыг угланыышкыны-биле номиналдыг нейтралдыг өзек ставка 6-дан 7 % чедир болур ужурлуг[10].

2024 чылдың февраль 16-да Россияның Банкызының директорлар чөвүлели чылдың 16 % деңнелинде өзек ставканы хевээр арттырган[15].

2024 чылдың апрель 26-да базалыг сценарийде Россияның Банкызы 2024 болгаш 2025 чылдарда ортумак өзек ставказының прогнозун тус-тузунда 15,0-16,0 % база 10,0-12,0 % чедир өстүрген. «Бир эвес дезинфляция чорудулгазы доктаай бээр болза, өзек ставканы өстүрерин болдурбас бис» деп, РФ-тиң КБКА-ның баштыңы Эльвира Набиуллина апрель 26-да медеглээн. «Инфляцияны 4 хуу деп сорулгалыг көргүзүгже доктаамал эгидеринге кайы хире үе негеттинерил ол хире ТБ ставказын бедик тудуп алгаш турар» деп ол демдеглээн. Россия Банкызы келир чылын тускай сорулгалыг көргүзүгже 4 % эглип кээрин манап турар. Ооң-биле кады инфляция талазы-биле 2024 чылда Россия Банкызының прогнозун 4-4,5%-дан 4,3-4,8 % чедир улгаттырган[16].

2024 чылдың чайынында Россияның банкыларының баштыңнары Герман Греф биле Андрей Костин өзек ставканы 4-5 % чедир чавызадыр болза, чогумчалыг уржуктар манавазын дыңнаткан. Греф ындыг даап бодаашкынныг шиитпирни «Бүгү банкыларга, бүгү экономикага дыңнадыглыг медээ» деп адаан, «Төп Банк деп аттыг сөөлгү аткан угаан-сарыылдыг институт шыңгыы буураан-дыр» деп чугаалаан[17].

2024 чылдың июль 26-да Россияның Банкызы 2023 чылдың декабрьдан эгелээш, бир дугаар өзек ставканы — 16%-дан 18 % чедир көдүрген, августа Россияның Банкызы июльда болган хуралга ставканы хары угда 19-20 % чедир өстүреринге шаптараазын болган барымдааларны ажыткан. Оларның аразында — инфляцияны 4 % сорулгадан үр үеде кадагалаары база бүдүрүкчүлерниң өзүлде аргаларының төнери[18].

2024 чылдың август төнчүзүнде Россияның Банкызы экономиканың өзек ставкага хамаарылгазының кудулаанын хүлээп көрген, ол чүүл регулятордан келир үеде ону элээн өскертирин негеп болур деп, ЦБ-ниң оралакчы даргазы Алексей Заботкин медеглээн. Чугула ставканың амгы деңнелдери кызыы утка-биле рекордтуг деңнелдерге чоок деп ол хүлээп алган, ынчалза-даа регуляторнуң политиказы ам эң шыңгыы деп чугаалаары шын эвес[19].

2024 чылдың сентябрь 13-те Төп Банк өзек ставказын 18%-дан 19 % чедир өстүрген[20], а бир эвес инфляция келир чылын 8 % чоокшулаар болза, өзек ставканы 23 % чедир өстүрүп болур, деп ВТБ-ниң баштаар чериниң бирги оралакчызы Дмитрий Пьянов чугаалаан[21]. Октябрь-де ВТБ-ниң Баштыңы Андрей Костин ЦБ-ниң өзек ставказын 2024 чылда 21 % чедир өстүрерин даап бодаанын илереткен[22].

2024 чылдың октябрь 25-те Россияның Банкызы өзек ставканы чылда 19-дан 21 % чедир өстүрген. Ол дээрге Россияның Төп Банкызының өзек ставказының үш дугаар көдүрлүүшкүнү, а 21 % — бүгү төөгүде ооң эң улуг көргүзүү. Ооң мурнунда рекордтуг демдек — 20 % — 2022 чылдың февральда, шериг операциязы эгелээн болгаш даштыкы чурттарда ТБ-ниң алдын-валюта курлавырларын доңурганының соонда чедип алдынган[23]. Төп Банкының акша-чээли талазы-биле шыңгыы политиказы турамык чорук эвес, экономикада болуп турар чүүлдерге чайлаш чок харыы-дыр деп Төп Банкының даргазы Эльвира Набиуллина Күрүне Думазынга саң-хөө рыногунуң комитединиң хуралынга медеглээн. Ооң чугаазы-биле алырга, ТБ-ниң акша-чээли талазы-биле шыңгыы политиказы шалыңны, пенсияларны, пособиелерни болгаш камналгаларны өртектер өзүлдезинден камгалаар, а бедик инфляция чүгле ындыг бизнеске ажыктыг бооп болур, ооң барааннарын хамаатылар кандыг-даа таварылгада садып алыр ужурга таваржыр[24].

2025 чылдың февраль 14-те Россияның банкылар Төп Банкыдан чээп алган акшаның хемчээлин 1,79 трлн рубль чедир кызырган, ол дээрге 2024 чылдың июнь төнчүзүнден бээр эң эвээш көргүзүг болур. Ол 43,4 % кудулаашкын банкыларның ам болур хуралда өзек ставказын өстүрерин манавайн турарын херечилеп турар[25], Россияның Банкызы хуралга өзек хуу ставканы 21 % хууга өскерилге чок арттырганы сөөлзүредир билдинген[26].

2025 чылдың март 21-де Россияның Банкызы 21 % деңнелинге өзек ставказын үш дугаар улаштыр камгалап алган. Неделяның инфляциязы база чурттакчы чоннуң база бүдүрүлгелерниң инфляция манаашкыннары кудулаан-даа болза, ындыг шиитпир хүлээп алдынган[27].

2025 чылдың апрель 25-те Россияның Банкызының директорлар чөвүлели өзек ставканы 21% деңнелге хевээр арттырар деп шиитпирни хүлээп алган. Ол дээрге дес-дараалашкак дөрткү хурал-дыр аңаа ставка өскертилге чок арткан[28].

2025 чылдың июнь 6-да Россияның Банкызы 2022 чылдың сентябрьда турганы ышкаш кылдыр бир дугаар өзек ставканы — 20 % чедир бадырган[3].

2025 чылдың июль 25-те ТБ ставказын база катап 18%-га чедир эвээжеткен[4].

Саналдар болгаш баш бурунгаар санаашкыннар

2024 чылдың ноябрьда Россияның Төп Банкызының баштыңы Эльвира Набиуллина  (орус) чоокку чылдарда өзек хуу ставказынга болгаш инфляцияның деңнелинге хамаарыштыр бодунуң баш бурунгаар санаашкыннарын бир дугаар чугаалаан, оларның манааны кудулаашкынын айыткан. Күрүне Думазынга чугаа үезинде ол Россия Банкызының баш бурунгаар санаашкыннарын киирген, 2025 чылда кол ставка 17-ден 20 % чедир (амгы деӊнели — 21 %), а инфляция-4,5-5 % болуп болур. Моон соңгаар инфляция 4 % хемчээлге артар деп даап бодап турар, а 2027 чылга чедир өзек ставка 7,5-8,5 % чедир чавызаар. Экономика эргилделиг үе-чадада турар чоокку айларда корпоративтиг чээли портфелиниң өзүлдезиниң оожумнаарын манаар херек ол бодунуң ээлчээнде хереглелдиң ниити өзүлдезинче ооң салыышкынын эвээжедир болгаш амгы инфляцияны оожумнадыр деп Набиуллина демдеглээн. Акша-чээли политиказы ам-на чогуур деңнелге четкениниң херечизи ол болур ужурлуг деп ол онзалап айыткан[29].

2025 чылдың февраль 25-те ВТБ-ге  (орус) кол ставка бүдүн чыл дургузунда 21 % деңнелге артар деп баш бурунгаар даап бодаан. Банкыныӊ баштаар чериниӊ бирги оралакчызы Дмитрий Пьянов 2025 чылды «чээли маневриниӊ чылы» деп демдеглеп, хууда кижилерге чээли бээриниӊ эвээжээшкини административтиг хемчеглер-биле эвес, а хереглел чээлизиниӊ кызыгаарлаашкыннары-биле болур дээрзин демдеглээн[30].

2025 чылдың февраль 28-те ВТБ-ниң баштыңы Андрей Костин 2025 чылдың ийиги чартыында ТБ-ниң өзек ставказын 19% чедир кудуладырын баш бурунгаар санаан. «Россия 24»-түң эфиринге инфляцияның эң бедикче чоокшулап кел чыдарын, оон оожумнаарын манап турарын медеглээн. Чээли политиказы шыңгыы болза-даа база ЦБ-ниң 19-22% ставкалыг прогнозу турза-даа, Костин чыл төнчүзүнде ставканың кудуладырынга идегелин илереткен. Топ-менеджерниң үнелели-биле, 2025 чылда банкыларның орулгазы 15-20%-га эвээжеп болур[31].

2025 чылдың апрель 3-те Россияның Банкызының баштыңы Эльвира Набиуллина ТБ-ниң баш бурунгаар санааны-биле алырга, 2025 чылда ортумак өзек ставка 19-22% диапазонга турумчуп турар ужурлуг, ооң-биле кады регулятор ол диапазоннуң адаккы кызыгаарынга чоок болур деп санап турар[32].

2025 чылдың апрель 9-та Эльвира Набиуллина Күрүне Думазынга  (орус) cөс чугаалап тура, Төп Банк өзек ставказын кудуладыр айтырыгга оваарымчалыг хөделирин медеглээн. Эрткен чылын чыл эгезинде оожумнаанының соонда инфляция катап дүргедээн, ынчангаш ТБ оваарымчалыг хөделир деп турарын Набиуллина сагындырган[33]. Регуляторнуң удуртукчузунуң онзалап демдеглээни:

Ставканы кудуладырынга бис дыка таптыг, оваарымчалыг чеде бээр бис. Инфляция оожумнаашкыны турум дээрзинге бүзүрээри чугула, ынчалза-даа чаа айыыл база бар-делегей садыглаашкынында тектониктиг өскерлиишкиннер база бар. Садыг-саарылга дайыннары бистиң караавыска чуруттунуп турар делегейниң экономиказын чүү чүвеге эккээрин болгаш Россияга кандыг салдарлыг болурун билип алыры амдыызында нарын болуп турар[34].

2025 чылдың апрель 21-де РБК-ныӊ айтырганы аналитиктери Россияның Банкызы апрель 25-те болган хуралда өзек ставканы чылдың дөрт дугаар удаа 21% деңнелге камгалап алырын баш бурунгаар даап бодап турганнар. Эксперттерниң хөй кезии ставка өскерилге чок артар деп бодалдыг турган, ындыг болзажок чамдык кижилер акша-чээли политиказын чымчадып эгелээрин база ставканы апрель айда-ла эвээжедип болурун даап бодап турганнар. Ставканы камгалап арттырарының барымдааларының аразында инфляцияның оожургааны деп адаан, ынчалза-даа чурттакчы чоннуң болгаш бизнестиң инфляция талазы-биле бедик манаашкыннары үргүлчүлеп турар, а ол ышкаш геополитиктиг дүшкүүрлүг байдал болгаш садыг-саарылга дайыннарының улгадып болур айыылын айыткан. Ооң-биле чергелештир, элээн каш эксперттер экономиканың сооп турарының демдектерин, чээли бээриниң оожумнаанының база М2 акша массазының кудулаанын айтып турар, ол чүүл ставканы кудуладырынга барымдаа бооп болур[35].

2025 чылдың апрель 25-те ВТБ-ниң даргазының бирги оралакчызы Дмитрий Пьянов Россия Банкызының бедик өзек ставказын эксперименталдыг антибиотик-биле деңнеп, ону үр үеде кадагалаарының эргежок чугулазын демдеглээн. Ооң бодалы-биле акша-чээли политиказын эрте чиигедири эмнер ижерин соксадыры ышкаш хоралыг бооп болур. Россияның экономиказы 2022 чылдың соонда онзагай байдалга келген болуп турар, а Төп Банк ол «антибиотикти» ижериниң хуусаазын чиге баш удур чугаалап шыдавас деп, Пьянов демдеглээн[36].

2025 чылдың июнь 2-де Россияның Банкызы июньнуң 6-да хуралынга өзек ставказын кудуладырын аналитиктерниң үштүң бир кезии манап турар деп билдинген. РБК коненсус-прогнозтуң 30 киржикчизиниң 10-у ставканы 19% чедир бадырып болур деп санап турар, а хөй кезии (30-ден 20) ол 21% деңнелге артар деп бодап турар. Ставканы кудуладырынга кол барымдаа инфляцияның доктаамал кудулап турары болур, ынчалза-даа инфляция манаашкыннары бедик хевээр артпышаан. Россия Банкызының оралакчы даргазы Филипп Габуния янзы-бүрү аргаларны ам болур хуралда сайгарып көөрүн дыңнаткан. Саң-хөө сайыды Антон Силуанов инфляцияның эки динамиказын сылдап, ставканы чавызадып болур деп бодалын илереткен. Ындыг-даа болза дыка хөй эксперттер күш-ажыл рыногу инфляция база бюджет политиказы-биле холбашкан айыылдарны айтып турар июньда ставканың кудулаарынга шаптыктап болур[37].

2025 чылдың июнь 6-да Россияның Банкызы өзек ставканы 21%-дан 20%-га чедир бадырган, 2022 чылдың сентябрьдан эгелеп, акша-чээли политиказының ол хире деңнелге чедир бирги чиигээшкини болган. Ол шиитпир инфляцияның турум апаарының болгаш экономиканың сооп турарының база чээли алырының демдектериниң үезинде хүлээп алдынган. Аналитиктерниң хөй кезии ставканы 21% хевээр арттырарын манап турза-даа, саң-хөө болгаш экономиктиг хөгжүлде сайыттары ону чавызадырын деткип турганнар. Сан-чурагайлардан алырга, Россияда инфляция оожумнап эгелээн, апрельде 10,23%, июнь эгезинде 9,66% чедип турар. Рубльди быжыглааны, өртектерни чиигедиринге база салдарлыг болган. Аналитиктер 2025 чылда өзек ставканы оон ыңай чавызадырын манап турар, чыл төнчүзүнде баш удур санаашкыннар 14-15% деңнелде чоруп турар[38].

2025 чылдың июнь 27-де Россияның премьер-министри турган Сергей Степашин ТБ-ниң амгы өзек ставказы 20% үлетпүрге хөлүн эрттир бедик деп медеглээн, ынчан ставка 60% чеде берген турган 1999 чыл-биле байдалды деңнеп көрген. 1999 чылда инфляция 36,5% хире, а экономиктиг байдалдар өске болганын ол демдеглээн. 2025 чылдың июньда ТБ 2022 чылдың сентябрьдан бээр бир дугаар ставканы 21%-дан 20% чедир бадырган, чыл төнчүзүнде инфляцияның 7-8% чедир бадарын манап турар[39].

2025 чылдың июль 2-де Россия Банкызының Саң-Хөө конгрезинге ТБ-ниң баштыңы Эльвира Набиуллина инфляцияның бадыышкынын манаашкыннардан дүрген көрүп турар, ынчалза-даа ол сорулгадан бедик; инфляцияны сорулгадан куду деңнелче бадырары өзек ставказын оон-даа дүрген эвээжедиринге делгем арганы бээр деп медеглээн[40].

Россияда өзек ставканың хемчээлиниң төөгүзү

Демдеглелдер

  1. Введение ключевой ставки ЦБ России и ее изменения. Хынаан 12 августуң 2025.
  2. Ключевая ставка - что это простыми словами - Российская газета (2024-12-19). Хынаан 12 августуң 2025.
  3. 1 2 Банк России снизил ключевую ставку впервые с 2022 года (рус.). www.forbes.ru. Хынаан ай-хүнү: 12 августуң 2025.
  4. 1 2 Центробанк снизил ключевую ставку второй раз подряд. Хынаан 12 августуң 2025.
  5. Система инструментов денежно-кредитной политики. Банк России (2019). Хынаан ай-хүнү: 12 августуң 2025. Архивтээн 20 августуң 2019 года.
  6. Решение Банка России по ключевой ставке: процесс подготовки и коммуникация. Банк России (2019). Хынаан ай-хүнү: 12 августуң 2025. Архивтээн 20 августуң 2019 года.
  7. Станик и Крайнюков, 2020, с. 23.
  8. Егоров и Борзых, 2018, с. 115.
  9. Пестова и др., 2019, с. 65.
  10. 1 2 Евдокимова, Жирнов, 2020, с. 11.
  11. Банк России, 2019, с. 16.
  12. Крепцев и др., 2016, с. 33.
  13. IMF, 2019, p. 14.
  14. Isakov A., Latypov R. The Ibsen Manoeuvre: Yet Another R* Estimate (англ.) // VTB Capital Research Alert (Very) Technical Brief Series. — 2019. — 15 July.
  15. Жестко стелет: почему ЦБ сохранил ключевую ставку на уровне 16 процентов. Профиль (16 февральдың 2024). Хынаан ай-хүнү: 12 августуң 2025.
  16. Ставка может быть больше. Журнал "Эксперт" (26 апрельдиң 2024). Хынаан ай-хүнү: 12 августуң 2025.
  17. Костин и Греф назвали «ужасом» и «сбоем» снижение ставки до 4–5%. Хынаан 12 августуң 2025.
  18. В ЦБ раскрыли детали обсуждения роста ставки до 19–20%. Хынаан 12 августуң 2025.
  19. ЦБ признал снижение чувствительности экономики к ключевой ставке. Хынаан 12 августуң 2025.
  20. Центробанк повысил ключевую ставку до 19% годовых (2024-09-13). Хынаан 12 августуң 2025.
  21. В ВТБ описали сценарий с ростом ключевой ставки до 23%. Хынаан 12 августуң 2025.
  22. Глава ВТБ допустил повышение ключевой ставки ЦБ до 21% в 2024 году (2024-10-16). Хынаан 12 августуң 2025.
  23. ЦБ поднял ставку выше кризисного уровня 2022 года. Хынаан 12 августуң 2025.
  24. Набиуллина объяснила, почему ЦБ повышает ключевую ставку. Хынаан 12 августуң 2025.
  25. Банки не заложили новое повышение ставки ЦБ в феврале. Хынаан 12 августуң 2025.
  26. Банк России сохранил ключевую ставку на уровне 21% годовых. Хынаан 12 августуң 2025.
  27. ЦБ в третий раз подряд сохранил ключевую ставку 21%. Хынаан 12 августуң 2025.
  28. ЦБ сохранил ключевую ставку 21% в четвертый раз подряд. Хынаан 12 августуң 2025.
  29. В ЦБ представили «план Набиуллиной» по снижению ключевой ставки (2024-11-19). Хынаан 12 августуң 2025.
  30. В ВТБ предсказали ключевую ставку на 2025 год. Хынаан 25 февральдың 2025.
  31. Глава ВТБ спрогнозировал снижение ключевой ставки в 2025 году. Хынаан 28 февральдың 2025.
  32. Набиуллина дала прогноз по средней ключевой ставке на 2025 год. Хынаан 12 августуң 2025.
  33. ЦБ будет аккуратно подходить к вопросу снижения ключевой ставки. Хынаан 12 августуң 2025.
  34. Банк России будет учитывать в решении по ключевой ставке новый риск. Хынаан 12 августуң 2025.
  35. Эксперты предсказали сохранение ставки ЦБ 21% четвертый раз подряд. Хынаан 12 августуң 2025.
  36. В ВТБ сравнили высокую ключевую ставку с «экспериментальным антибиотиком». Хынаан 12 августуң 2025.
  37. Треть аналитиков поставили на снижение ключевой ставки уже в июне. Хынаан 12 августуң 2025.
  38. Банк России снизил ключевую ставку впервые за три года. Хынаан 12 августуң 2025.
  39. Степашин сравнил ситуацию с ключевой ставкой сейчас и в 1999 году. Хынаан 12 августуң 2025.
  40. На Финансовом конгрессе Банка России обсуждали замедление экономики и снижение ставки (2025-07-02). Хынаан 12 августуң 2025.

Литература

Шөлүлгелер

.

.

.

.