Россия хүнү
| Россия хүнү | |
|---|---|
 | |
| Албан ёзузу-биле ады | Россия хүнү |
| Ужур-утказы | РСФСР-ниң күрүне бот-догуннаашкынының дугайында декларация |
| Байырлап турар чери |
 |
| Ай-хүнү | июньнуң 12 |
 Россия хүнү | |
Россия хүнү (ооң мурнунда ады — Россия Федерациязының күрүне бот-догуннаашкынының дугайында декларацияны хүлээп алган хүн, азы Бот-догуннаашкын хүнү) — Россияның күрүне бот-догуннаашкынын чарлаанынга тураскааткан Россия Федерациязының күрүне байырлалы. Чылдың-на июнь 12-де байырлап демдеглеп турар. РФ-тиң Дээди Чөвүлелиниң шиитпири-биле 1992 чылдың июнь 11-де[1] РСФСР-ниң күрүне бот-догуннаашкынының декларациязын хүлээп алганынга тураскаадып тургустунган[2]. Июнь 12 ажылдавас хүн болур. Бир эвес суббота азы улуг-хүнде таваржы бээр болза, дыштаныр хүннү дараазында ажыл хүнүнче чылдырар.
Төөгүзү
Совет Эвилелиниң составынга турган РСФСР-ниң улус депутаттарының Бирги съездизи 1990 чылдың июнь 12-де «РСФСР-ниң күрүне суверенитединиң дугайында декларацияны» хүлээп алган. Ону Совет Эвилелин бузуп дүжүреринче баштайгы базым болган деп политиктерниң болгаш улуг назы-харлыг кижилерниң чамдыызы амга чедир санап чоруурлар. Июнь 12-ни Россияның хүнү кылдыр 1992 чылда байырлап эгелээн, ынчалза-даа хамаатыларның хөй кезии ону анаа-ла дыштанылга хүнү деп санап, ажылынга харыысалгалыг кижилер ол хүн ажылдап турган таварылгалар бар. Совет Эвилелин төрээн чуртувус деп санап турган кижилерге чаа күрүне байырлалын дораан-на хүлээп көөрү белен эвес болган чадавас. 1998 чылда Борис Ельцин Россия хүнүн июнь 12-де байырлаар деп саналдаан. Ооң соонда-даа бо байырлалды чон тигии-биле амгы үеде ышкаш байырлавайн турган[3].
Россия хүнүн бөгүн ышкаш байырлап эгелээривиске чедир элээн каш чылдар эрткен. Россияның Президентизи Владимир Путинниң удуртулгазы-биле ол үениң иштинде социал-экономиктиг бергелерни, а кол-ла чүве – сагыш-сеткил сандараашкынын российжилер ажып эртип шыдаан. Чоннуң бо байырлалга хамаарылгазы өскерилген. Чурттуң шупту девискээринге Россия хүнүнге тураскааткан чыскаалдар, концерттер, спортчу маргылдаалар дээш, өске-даа байырлыг хемчеглер эртип, кижилер сагыш-сеткилиниң ханызындан өөрүп, ойнап-хөглеп турар апарган. Хөй национал күштүг күрүнениң хамаатылары бис деп бөгүн чоргаарал-биле чугаалап турар бис.
Байырлалдың утказы
Россия хүнүнүң эң-не кол утказы – күрүнениң хамаатыларының амыдырал-чуртталгазының чаагай чоруу, оларның ажыл-ижиниң, эртем-билииниң чедиишкиннери, күзел-чүткүлүнүң боттаныышкыны. Чогум-на ындыг болзун дээш, Россияның хамаатылары, оларның аразында тывалар база, ажылдаар болгаш чурттаар, күрүне эрге-чагыргазы аңаа таарымчалыг байдалды бүгү талазы-биле тургузар ужурлуг.
Россия — хөй национал күрүне. 180 ажыг улус боттарының эрте-бурунгу девискээринде чурттап, улуг күрүнениң чарылбас кезии бооп чоруурлар. Тыва улус база Россия-биле сырый харылзаалыг боор кылдыр төөгүнүң болуушкуннары аайлашкан. Ооң бир херечизи бүгү делегейге билдингир «Чиңгис-Хаан», «Батый», «Сөөлгү далайже» деп чогаалдарның автору Василий Ян өг-бүлези-биле Бии-Хемниң Өөк суурга чурттап, тывалар-биле өңнүк-тала бооп, олардан боттарының чогаалдарының маадырларының овур-хевирин дөзевилеп алганы. Төөгү чогаалдарын бижииринге В. Янның тывалар-биле найыралы, тываларның чаңчылдары, культуразы, амыдырал-чуртталгазының байдалы улуг салдарлыг болганын делегейниң аңгы-аңгы дылдарында бижээн сайгарылгаларда айтып турар.
Демдеглелдер
- ↑ История празднования Дня России - ТАСС. Хынаан 27 апрельдиң 2024.
- ↑ Указ Президента РФ О государственном празднике Российской Федерации. https://docs.cntd.ru (2 июньнуң 1994). Хынаан ай-хүнү: 2 майның 2024.
- ↑ День России в 2024 году: история и традиции праздника. РИА Новости (2 майның 2023). Хынаан ай-хүнү: 24 майның 2024.
Дөзү
- Инна Дамба-Хуурак, «Шын» солуннуң кол редактору. № 66 2013 чылдың июнь 11, вторник.