Теплоухов, Сергей Александрович

Рувики деп сайттан
Сергей Александрович Теплоухов
Файл:Teplouhov.jpg
Төрүттүнген хүнү 1888 марттың 3(1888-03-03)
Төрүттүнген чери Ильинское, Пермский уезд, Пермская губерния, Российская империя
Мөчээн хүнү 1934 марттың 10(1934-03-10) (46 лет)
Мөчээн чери
Чурту  Российская империя,
 СССР
Эртем сферазы археология, этнография, сибиреведение
Ажылдап турар чери Майык:Императорский университет,
Майык:Императорский университет,
Томский университет
Дооскан чери Майык:Императорский Казанский университет
Сураглыг өөреникчилери Грязнов, Михаил Петрович
Билдингир ады создатель классификации археологических культур Минусинская котловина

Сергей Александрович Теплоухов (1888 чылдың март 3, Ильинское, Пермь губерниязы — 1934 чылдың март 10, Ленинград) — орус төөгүчү, археолог, этнограф, сибиревед, востоковед.

Ук-төөгүзү

С. А. Теплоухов эртем ажылынга улуг сундулуг, эртемденнер өг-бүлезинден үнген. Ооң кырган-ачазы Александр Ефимович археолог кылдыр ажылдап чораан. Ооң ийи оглу Федор база Александр база археологтар болган. Олар Урал кезектерниң археологтуг объектилерин казып чорааннар.

Намдары

С. А. Теплоухов бичиизинде орнитологияны сонуургап, акызы Фёдор Александровичиниң удуртулгазы-биле улуг коллекцияны чыгган. 1907 чылда Пермьниң ылап училищезин дооскан база Казаньның университединиң физика-математика факультединиң бойдус салбырынче кирип алган. 1912 чылда дооскан. Ол-ла университетке география кафедразынга ажылдай берген. 1913 чылда финнерниң Саян-Алтай кезектерге тывылган деп теориязын хынаары-биле Урянхай крайже чорупкан.

1913 чылда Теплоухов Тываже экспедициязының ачызында М. А. Кастренниң финнер Саян-Алтай кезектерден ук-төөгүзү үнген деп теорияны буура шапкан. Ынчан ол улуг коллекция чыып алгаш келген.

1914 чылда Санкт-Петербург университетдинче чорупкан. Ол-ла чылын ол Петроград университединче кирип алган.

1917 чылда Теплоухов Казаньга келген. 1918 чылда Пермьче киргеш, аңаа артып калгаш, Перьм университединге башкылап турган. Оон Томскуже чорупкаш, аңаа археолог С. И. Руденко-биле найыралдажып алган. Ол ынчан Минусинск экспедициязын удуртуп турган.

1922 чылдың чазын Теплоухов Руденко-биле кады база бодунуң өөреникчизи М. П. Грязнов-биле Петроградче көже бергеннер. Теплоухов Материалдыг культураның төөгүзүнүң институдунга, Орус музейге база Петроград (Ленинград) университединге ажылдап турган. Чылдың-на Минусинск край, Киргизияже экспедициялап чоруп турган.

1919—1929 чылдарда Теплоухов — Томскунуң университединиң география болгаш андропология кафедразының доцентизи, профессору.

Минусинск ыйгылаажынга чыгдынган материалдарга баянып Теплоухов 1929 чылда археологтуг культураларның системазын доозуп чырыкче үндурген. Амгы уеде ол системаны ам-даа ажыглап чоруур (афанасьев, андронов, карасук, тагар культураларын ажыткан).

Кол ажылдары

Шөлүглер