Удумбара Оюн Божур оглу

Рувики деп сайттан
Удумбара Оюн Божур оглу
тыв. Удумбараа Оюн Божур оглу
Төрүттүнгенде ады Оюн Божур оглу Удумбара
Төрүттүнген ай-хүнү 1923(1923)
Төрүттүнген чери Межегей, Оюннар кожууну, ТАР
Мөчээн ай-хүнү 11 февраль 1944(1944-02-11)
Мөчээн чери Дубно, Ровно облазы, Украин ССР

Удумбара Оюн Божур оглу (төрүттүнгенде ады — Оюн Божур оглу Удумбара, орус. , 1923 чыл1944 чылдың февральдың 11) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуң 2-ги взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, ССРЭ-ниң 3-кү чаданың Алдар ордениниң (1944), ТАР-ның ордениниң (1944) эдилекчизи[1].

Допчу намдары

Удумбара Оюн Божур оглу 1923 чылда Тыва Арат Республиканың Оюннар кожуунунуң Межегей сумузунга төрүттүнген.

1941–1942 чылдарда Тыва Араттың Революстуг Шериинге пулемлет адыгжызы кылдыр шериг албанын эрттирген.

Ада-чурттуң улуг дайынынга киржилгези

Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың 3-кү взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.

Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.

1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.

Удумбара Оюн улуг лейтенант Сат Бүрзекейниң 5-ки пулемлетчу взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы.

Украин ССР-ниң Ровно, Сурмичи база Дубно дээн ышкаш чурттакчылыг черлерин эжелекчилерден хостаарынга эрес-дидим киришкен. Сурмичи суур дээш кадыг-дошкун тулчуушкунга 1944 чылдың февраль 11-де маадырлыы-биле өлген[2].

Шаңнал-макталдары


• ССРЭ-ниң 3-кү чаданың Алдар ордени (1944),
• ТАР-ның Республика ордени (1944).

Литература


• Сундуй М. Б. Удумбараа Оюн Божуур оглу // Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндүрер чери, 1989. Ар. 256.
• Пивоваров, В. Удумбараа Оюн Божурович / В. Пивоваров // Добровольцы: документальная повесть. – Кызыл, 1990. – С. 148.
• Удумбара Оюн Божур оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. II том (Л-Я). Под общей ред. Шойгу С.К., отв. ред. Бичелдей К.А. Кызыл: "Мир тувинцев", 2021. С. 463.

Демдеглелдер

Шөлүлгелер


Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон