Чаптыков Владимир Герасимович

Рувики деп сайттан
Чаптыков Владимир Герасимович
Чаптыков.jpg
Кол медээлер
Долу ады
Төрүттүнген хүнү 1940 майның 16(1940-05-16)
Төрүттүнген чери
Мөчээн хүнү 2011 апрельдиң 2(2011-04-02) (70 лет)
Мөчээн чери
Чурту
Мергежилдери ыраажы, хөгжүм башкызы
Ыраажы үнү тенор[d]
Шаңналдары

Владимир Герасимович Чаптыков (1940 майның 16, Абакан, Красноярск край[d]2011 апрельдиң 2, Абакан) — совет, россий база хакас ыраажы, башкы болгаш күрүне ажылдакчызы. Тыва АССР-ниң культуразының алдарлыг ажылдакчызы (1971). РСФСР-ниң культуразының алдарлыг ажылдакчызы (1984). Хакасияның улустуң артизи (1994).

Допчу намдары

Владимир Герасимович Чаптыков Абаканга албан-хаакчылар өг-бүлезинге төрүттүнген. Школачы чылдарындан-на ол бот-тывынгыр уран чүүл көргүзүглеринге киржип эгелээн. Ооң 1958 чылда Красноярскыга болуп эрткен улуг концертке Хакасияны төлээлеп киришкени келир үеде мергежилин шилип алырынга идиг болган[1]. 1961 чылда Красноярскының хөгжүм училищезин дооскан. Ооң соонда М. И. Глинка аттыг Новосибирскиниң күрүне консерваториязынга вокал клазынга өөренип турган (1961—1965). 1965 чылдан 1992 чылга чедир Абаканның хөгжүм училищезинге башкылааш, 1996—2000 чылдарда Н. Ф. Катанов аттыг Хакас күрүне университединиң Уран чүүл институдунуң «Музыка болгаш музыка эртеми» кафедразының профессору бооп ажылдап турган. А. А. Кенельдиң «Чанар Хус биле Ах Чибек» деп хакас дыл кырында бижиттинген бир дугаар операзын тургузар ажылга идепкейлиг киржип, ооң кол партиязын күүсеткен (баштайгы ийи кезээн 1966 чылда, а долузу-биле 1980 чылда салган).

1992 чылдан эгелеп Хакас Республиканың культура яамызының бир дугаар удуртукчузу болган. Ооң удуртулгазы-биле 1990 чылдарда республиканың культуразының хөгжүлдезиниң дугайында хоойлуларны, Хакас Республиканың чоннарының культуразын хөгжүдериниң 1996—2000 чылдарга чедир программазын ажылдап кылган, Хакасия ТЮРКСОЙ деп түрк дылдыг чоннарның делегей чергелиг организациязынче кирген турган.

Хакас Республиканың филармониязының тургустунган хүнүнден эгелээш, чуртталгазының сөөлгү хүннеринге чедир ол аңаа солист бооп ажылдаан. Хакасияга классиктиг вокал уран чүүлүнүң үндезилекчизи болуп, амгы үеде В. Г. Чаптыков аттыг Хакас Республика филармониязының өзээн тургузуп чоруур хөй санныг салым-чаяанныг ыраажыларны өстүрүп кижизиткен. Бүгү-эвилелдиң база делегей чергелиг хөй-хөй хөгжүм көргүзүглеринге (бо-ла ыраажы К. Е. Сунчугашева-биле кады) Хакасияны төлээлеп киржип турган.

Шаңналдары

  • «Найырал» ордени (2000) — күрүне мурнунга ачы-хавыяазы, культура болгаш уран чүүл адырынга хөй чылдар ишти үре-түңнелдиг адылдааны, чоннар аразында найыралды болгаш кады ажылдажылганы быжыглаарынга киирген улуг үлүг-хуузу дээш.
  • «Ада-чурт мурнунга ачы-хавыяазы дээш» ордениниң II чергениң медалы[2].

Демдеглелдер

  1. Алексей Анненко Исполнилось 80 лет со дня рождения Владимира Чаптыкова (орус) // Министерство культуры Республики Хакасия. — 2020. — 18 май.
  2. Указ Президента Российской Федерации от 25 сентября 2000 года № 1694 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Официальный сайт Президента России. Хынаан ай-хүнү: 5 январьның 2026.

Шөлүлгелер