Шимборская, Вислава
| Вислава Шимборская | |
|---|---|
| пол. Wisława Szymborska | |
| | |
| Төрүмел ады | пол. Maria Wisława Anna Szymborska |
| Долу ады | 1923 июльдуң 2[1][2][…] |
| Төрүттүнген чери | |
| Мөчээн хүнү | 2012 февральдың 1[1][2][…] (88 лет) |
| Мөчээн чери | |
| Хамаатылалы | |
| Ажыл-херээ | шүлүкчү, чогаалчы, очулдурукчу, эссеист, механик, литературный критик, критик |
| Бижиир дылы | Поляк дыл |
| Шаңналдары | |
| Автограф |
|
Висла́ва Шимбо́рская (польск. Maria Wisława Anna Szymborska [viˈswava ʂɨmˈbɔrska]; 2 июляь 1923, Бнин, амгы Курник, Познани чаны — 1 февраль 2012, Краков хоорай) — поляк шүлүкчү; 1996 чылдың литературада Нобель шаңналының эдилекчизи.
Намдары
1931 чылдан Краковта чурттап чоруур. 1945—1948 чылдарда Ягеллон университединге поляк дыл болгаш литература өөренип турган, ынчалза-даа доозуп албаан. 1948 чылда Адам Влодек-биле өгленген, 1954 чылда чарлы бергеннер. Ынчалза-даа эжишкилер бооп артып калганнар[5]. 1953—1981 чылдарда «Życie Literackie» деп Краковтуң чогаалчылар солунунга ажылдап турган.
1996 чылда литературада Нобель шаңналын.
2012 чылда февраль 1-де Краковта бажыңынга чок болган[6]. Ол-ла чылдың февраль 9-та хөөржүткен[7]. Краковта Раковицкий хөөрде (участок GD, 10 ряд, могила № 10) хөөржүттүнген[8].
Уран чүүлү
1945 чылдың мартта баштайгы шүлүү «Szukam słowa» («Сөс дилеп тур мен / Ищу слова») «Dziennik Polski» деп солунга үнген. Баштайгы шүлүк чыындызы «Dlatego żyjemy» («Ынчангаш чурттап чоруур бис / Поэтому живём») 1952 чылда чырыкче үнген.
Шимборскаяның уран-чүүлүнде философтуг, мөзү-бүдүш темазы чырыттынып турар.
Поляк дылче француз шүлүкчүлерниң чогаалдарын очулдуруп турган.
Шаңналдары
- Премия Гёте (1991)
- Премия Гердера (1995)
- Нобелевская премия по литературе (1996)
- Орден Белого орла (13 января 2011 года)
Парлаттынган номнары
- Dlatego żyjemy (Warszawa: Czytelnik, 1952)
- Pytania zadawane sobie. Poezje. (Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1954)
- Wołanie do Yeti. Wiersze. (Kraków: Wydawnictwo Literackie 1957)
- Sól (Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1962)
- Wiersze wybrane (Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1964)
- 101 wierszy (1966)
- Poezje wybrane (Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1967)
- Sto pociech (Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1967)
- Wiersze wybrane (1967)
- Poezje wybrane (1967)
- Poezje (Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1970)
- Wybór poezji (Warszawa: Czytelnik, 1970)
- Wszelki wypadek (Warszawa: Czytelnik, 1972)
- Wybór wierszy (Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1973)
- Tarsjusz i inne wiersze (Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1976)
- Wielka liczba (Warszawa: Czytelnik, 1976)
- Poezje wybrane II (Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1983)
- Ludzie na moście (Warszawa: Czytelnik, 1986)
- Poezje: Poems (на польском и английском; Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1989)
- Lektury nadobowiązkowe (1992)
- Wieczór autorski: wiersze (Warszawa: Anagram, 1992)
- Koniec i początek (Poznań: a5, 1993)
- Życie na poczekaniu (Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1996)
- Widok z ziarnkiem piasku. 102 wiersze (Poznań: a5, 1996)
- Sto wierszy — sto pociech (1997)
- 14 wierszy (Suprasl: Stowarzyszenie «Uroczysko», 1998)
- Poczta literacka czyli Jak zostać (lub nie zostać) pisarzem (Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2000)
- Wiersze wybrane (Kraków: a5, 2001)
- Chwila (Kraków: Znak, 2002)
- Rymowanki dla dużych dzieci (Kraków: a5, 2003)
- Wiersze (Olszanica: Bosz, [2003]
- Wiersze wybrane. Wyd. nowe rozszerzone (Kraków: a5, 2004)
- Dwukropek (2005)
- Tutaj (2009)
Орус дылда үнген номнары
- Шимборская, Вислава. Избранное / Пер. с польского А. Эппеля. — М.: Текст, 2007. — (Билингва). — 2000 экз. — ISBN 978-5-7516-0708-2.
- Шимборская, Вислава. Жизнь с бухты-барахты / Пер. с польского Веры Виногоровой. — СПб., 2007.
Библиографиязы
Демдеглелдер
- ↑ 1 2 Wisława Szymborska // Brockhaus Enzyklopädie (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
- ↑ 1 2 Maria Wisława Szymborska // Internetowy Polski Słownik Biograficzny (польск.)
- ↑ 1 2 The International Who's Who of Women 2006 — Routledge, 2005. — ISBN 978-1-85743-325-8
- ↑ Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek, Österreichische Nationalbibliothek Record #119449048 // Gemeinsame Normdatei (нем.) — 2012—2016.
- ↑ Jolanta Nowaczyk. Pierwsza dama liryki polskiej - Wisława Szymborska (польск.). polskiemuzy.pl (18 августуң 2009). Хынаан ай-хүнү: 1 февральдың 2012.
- ↑ Wisława Szymborska nie żyje. Noblistka zmarła po długiej chorobie (польск.). gazeta.pl (1 февральдың 2012). Хынаан ай-хүнү: 2 ноябрьның 2016.
- ↑ Polska pożegnała Wisławę Szymborską (польск.). Wiadomości24.pl (9 февральдың 2012). Хынаан ай-хүнү: 2 ноябрьның 2016.
- ↑ „To grób noblistki? Wstyd!”. Rusinek uspokaja oburzonych (польск.) (5 майның 2012). Хынаан ай-хүнү: 2 ноябрьның 2016.
Шөлүглер
- Информация на сайте Нобелевского комитета (англ.)
- Шимборская, Вислава в «Журнальном зале»
- Алена Анискевич. Такая разная Шимборская (неопр.). Дата обращения 2 января 2017.