Маады Болат Бурунааевич
| Маады Болат Бурунааевич | |
|---|---|
| | |
| Долу ады | 1942 марттың 25 |
| Төрүттүнген чери | |
| Мөчээн хүнү | 2019 |
| Мөчээн чери | |
| Хамаатылалы | |
| Ажыл-херээ | шүлүкчү, чогаалчы |
Болат Бурунааевич Маады (1942 марттың 25, Хадың (суур), Бии-Хем кожуун — 2019, Кызыл) — шүлүкчү[1], шүлүктер чыындыларының автору, Тываның чогаалчылар эвилелиниң кежигүнү[2].
Допчу намдары
Маады Болат Бурунаевич 1942 чылдың март 25-те ТАР-ның Бии-Хем районнуң Ленинка суурга төрүттүнген[3]. Хадың суурнуң, Туран хоорайның школаларынга, Кызыл хоорайның 2 дугаар школазынга өөренип турган. Шериг соонда (1961—1964) «Кызылстройга» монтёрлап, дашчылап ажылдап турган. Кызылдың күрүнениң педагогика институдун дооскаш, Дерзиг-Аксының дузалал школазынга башкылап ажылдап чораан. Өскүс уругларны кижизидер херекке ачы-хавыяазы дээш Өөредилге яамызының хүндүлел бижии-биле, ТР-ниң хоойлужудулга палатазының хүндүлел бижии-биле шаңнаткан.
Чогаадыкчы ажыл-чорудулгазы
Шүлүкчүнүң баштайгы шүлүктери «Кара-Талдар», «Авамга сөс» 1974 чылда «Тыванын аныяктары» солунга парлаттынган. Эгелеп чоруур шүлүкчүнү чогаалчы Сергей Бакизович Бүрбү эскерип каан. Ол шүлүкчүнүң дагдыныкчызы болуп, шүлүк чогаалының делегейинче орууун ажыткан. Ол үеден эгелээш, «Шын», «Тываның аныяктары» солуннарга, «Улуг-Хем» чечен чогаал альманагынга парлаттынып эгелээн. «Авамга сөс» деп баштайгы шүлүктер чыындызы 1988 чылда чырыкче үнген[4]. «Ыдык доң» деп ийиги шүлүктер чыындызы 1996 чылда чырыкче үнген[5]. «Ыдык доң» деп шүлүктер чыындызы Тываның ном үндүрер чериниң эң эки үндүрген номнарының санынче кирген. «Оожум бодал» (2002), «Чалгын берген Булуң черим» (2008), «Эрткен узун оруум» (2013) деп шүлүктер чыындылары парлаттынган[6]. Ооң шүлүктерин Галина Принцева, Саяна Өндүр, Елена Трушникова орус дылче очулдурган. Тыва Республиканың чогаалчылар эвилелиниң кежигүнү, Күш-ажылдың хоочуну[7].
Кол парлап үндүрген чүүлдери
- Маады, Болат Бузулааевич. Эртип келген узун оруум [Текст] : шүлүктер, шүлүглел / Болат Маады. — Кызыл : Ред. журнала «Улуг-Хем», 2013. — 69 с.[8]
- Маады, Б. Б. Чалгын берген булуң черим : шүлүктер / Б. Б. Маады. — Кызыл: ТывНҮЧ, 2008. — 63 ар.
- Маады, Б. Б. Маажым бодал : шүлүктер / Б. Б. Маады. — Кызыл: «Улуг-Хем» сеткүүлдүң б-казы, 2002. — 50 ар.
- Маады, Б. Б. Ыдык доң: шүлүктер / Б. Б. Маады. — Кызыл: ТывНҮЧ, 1996. — 60 ар.[9]
- Маады, Б. Б. Авамга сөс : шүлүктер / Б. Б. Маады. — Кызыл: ТывНҮЧ, 1988. — 56 ар.
Шөлүлгелер
- Биче-оол, И. Болат Маады: «Чечен сөстү дилеп чор мен» (тыва дылда) // Шын : газета. — 2003. — 19 апрель.
- Ховалыг, М.Б. Маады Болат Бурунаевич: [ооң дугайында] (тыва дылда) // Тываның чогаалчылары = Писатели Тувы : чыынды. — 2001. — С. 57.
- Натпий-оол, К. Үнү хөнүккен шүлүкчү: [Б. Б. Маадының дугайында] (тыва дылда) // Шын. — 1991. — 23 июль.
- Чиңмит, Ө. Хөрээн чайбас, хөлче шуравас // Авамга сөc : Шүлүктер чыындызы. — 1988.
- Комбу С. С. Маады, Болат Бурунааевич // Тувинская литература : словарь. — Новосибирск: Наука, 2012.
- М. А. Хадаханэ, Л. М. Чадамба, Е. М. Ак-кыс. Тува литературная : биобиблиогр. указ.. — Кызыл: ГБУ «Нац. б-ка им. А. С. Пушкина Респ. Тыва», 2012.
- Словник «Урянхайско-тувинской энциклопедии». — Кызыл: ТОО «Мир тувинцев», 2019.
Демдеглелдер
- ↑ Комбу С.С. Тувинская литература: словарь / под ред.: Д. А. Монгуша, М. Л. Трифоновой. — Новосибирск: Наука, 2012.
- ↑ Словник урянхайско-тувинской энциклопедии / Сергей Кужугетович Шойгу, Каадыр-оол Алексеевич Бичелдей, Фонд президентских грантов (Москва). — Кызыл: ТРОО "Мир тувинцев, 2019. — ISBN 978-5-904780-95-1. Архивная копия от 5 декабрьның 2021 на Wayback Machine
- ↑ Сын кузнеца Болат. kizil.bezformata.com. Хынаан ай-хүнү: 27 августуң 2025. Архивтээн 13 декабрьның 2021 года.
- ↑ Болат Маады. Слово к матери: Стихи. — Кызыл: Тувин. кн. изд-во, 1988. — ISBN 978-5-7655-0026-2. Архивная копия от 13 декабрьның 2021 на Wayback Machine
- ↑ Болат Маады. Святой узел: Стихи. — Кызыл: Тувин. кн. изд-во, 1996. — ISBN 978-5-7655-0459-8. Архивная копия от 13 декабрьның 2021 на Wayback Machine
- ↑ Болат Бузулааевич Маады. Эртип келген узун оруум: шүлүктер, шүлүглел. — Кызыл: Ред. журнала "Улуг-Хем", 2013. Архивная копия от 13 декабрьның 2021 на Wayback Machine
- ↑ ЦА №15 (2008) Сад радости. www.centerasia.ru. Хынаан ай-хүнү: 27 августуң 2025. Архивтээн 13 декабрьның 2021 года.
- ↑ Эртип келген узун оруум - Маады Болат Бузулааевич. — 2013. Архивная копия от 13 декабрьның 2021 на Wayback Machine
- ↑ Святой узел Стихи Болат Маады. Маады, Болат. Кызыл Тувин. кн. изд-во 1996. Заказать электронную копию. any-book.ru. Хынаан ай-хүнү: 27 августуң 2025. Архивтээн 13 декабрьның 2021 года.
- Марттың 25 төрүттүнгеннер
- 1942 чылда төрүттүнгеннер
- Бии-Хем кожуунга төрүттүнгеннер
- 2019 чылда мөчээннер
- Кызылга мөчээннер
- Алфавиттээн кижилер
- Алфавиттээн чогаалчылар
- Тываның чогаалчылары
- Россияның чогаалчылары
- Россияның шүлүкчүлери
- Тываның культуразының ажылдакчылары
- Тываның күрүне университединиң доозукчулары
- Тыва Республиканың чогаалчылар эвилелиниң кежигүннери