Ногаан ыяш олуттуг чылан

Рувики деп сайттан
Зелёная деревянная змея.webp

Ногаан ыяш чылан — кыдат календарь аайы-биле 2025 чылдың сүлде-демдээ.

Чылан чылы 2025 чылдың январь 29-та дүжер болгаш 2026 чылдың февраль 16-да төнер[1].

Чылан чылы

Кыдат гороскопче 12 амытан кирип турар, амытан бүрүзү чылга дүгжүп турар. Ол амытаннар демир, ыяш, суг, от, чер деп 5 элементи-биле харылзаалыг бооп болур. Ынчап кээрге, 12 чыл болгаш-ла бир-ле амытанның чылы 5 элементиниң кайы-бирээзи-биле таваржып, ниитизи-биле 60 аңгы каттыжыышкын тургузуп болур, ынчалдыр кыдат гороскоптуң бүдүн эргилдези 60 чыл иштинде солчур болур[2].

Чылан 12 чылдың эргилдезинде 6-гы черни ээлеп турар[1]:

  • демир (ак) чылан;
  • ыяш (ногаан) чылан;
  • суг (көк) чылан;
  • от (кызыл) чылан;
  • чер (сарыг) чылан.
Года по китайскому календарю.jpg

Ооң мурнундагы чылан чылдары

Ынчап кээрге, ооң мурнунда ыяш олуттуг ногаан чылан чылы 1965 чылда дүжүп турган[3].

Сүлде-демдээниң дугайында

Кыдат культурада чылан бойдустуң күжүнүң демдээ кылдыр санаттынып турар, ынчангаш ол амытаннарга онза хүндүткелдиг чораан[2]. Китайскую богиню Нюйва изображают с телом змеи и головой человека[4].

Чыланның кол шынарларынга угаанныын, мерген-угаанныын, кажарын, чиге билирин база шынчы болурун хамаарыштырар[5].

2025 чылдың сүлде-демдээниң өңү болгаш олуду (ногаан, ыяш) сайзыралды болгаш өрү чүткүлдү илередип-демдеглеп турар.

Елочные украшения.jpg

Ыяш олуттуг ногаан чылан чылын уткуур ёзу-чаңчылдар

Ногаан чылан чылын бажыңынга өг-бүлези-биле азы чоок эш-өөрү-биле уткуур.

Чаңчыл аайы-биле Ногаан чылан чылында дараазында өңнерлиг хептер кедер[6]:

  • ногаан;
  • кызыл;
  • сарыг (алдын);
  • куу;
  • кара.

Чаа чылдың столунга дараазында хевирниң чемнерин салыр: эът, балык аймаа. Чараштаарда, сарыг, мөңгүн база ногаан өңнерни ажыглаар.

Демдеглелдер

Литература

  • Проничева И. А. Роль культурной коннотации в адаптации семантики заимствованных образов в русской лингвокультуре (на примере 12 знаков по восточному календарю) // Тульский научный вестник. Серия История. Языкознание. 2020. № 3.
  • Чжан Цзиньлэй, Непомнящих Е. А. Текстологическая специфика гороскопов (на материале русского и китайского языков) // Евразийский Союз Учёных. 2020. № 4-9.
  • Цзя Хуэйминь Лунный календарь и знаки зодиака в повседневной культуре Китая // Манускрипт. 2016. № 7-1 .
  • Цзя Хуэйминь Китайские новогодние праздники по лунному календарю в повседневной культуре современного Китая // Общество: философия, история, культура. 2016. № 8.

Шөлүлгелер