Пособиелерни болгаш пенсияларны чурагайлыг рубль-биле төлээри

Рувики деп сайттан
Пособиелерни болгаш пенсияларны чурагайлыг рубль-биле төлээри
Цифровой рубль.jpg
Эгелээр ай-хүнү 2025-2026
Болур чери Россия
Чылдагааны Шилчидиишкиннер кылырда чарыгдалдарны эвээжедири

Пособиелерни болгаш пенсияларны чурагайлыг рубль-биле төлээри (орус. Выплата пособий и пенсий в цифровых рублях) — Россияда чурагайлыг рубльди чада аайы-биле киирериниң чорудуу-биле социал төлевирлерни чурагайлыг хевирже шилчидиишкини. Чурагайлыг рубль туда болгаш электроннуг төлевир акша-хөреңгизиниң бот-шынарларын каттыштырган рубльдиң үшкү хевири[1].

2025 чылдың октябрь 1-ден чурагайлыг рубль-биле федералдыг бюджеттен чамдык төлевирлер күүсеттинип эгелээр. Аңаа чамдык социал пособиелер база хамааржыр. 2025 чылдың июль төнчүзүнде төлээр төлевирлерниң чиге даңзызын чазак чарлаваан. 2026 чылдан эгелеп, күрүне бюджет ажылдакчыларының пенсиязы болгаш шалыңы-биле катай төлевирлерниң кандыг-даа хевиринге чаа форматты ажыглаар[2].

Контекст

Чурагайлыг рубльдиң шенелде төлевилелин РФ-тиң Төп Банкызы  (орус) 2023 чылдың август айда эгелээн. Ол үеден эгелээш, хуу кижилер, банкылар болгаш компаниялар чурагайлыг рубль-биле операцияларны кылып турар апарган[3].

2025 чылдың апрель төнчүзүнде Россияның саң-хөө сайыды Антон Силуанов чурагайлыг рубльди 2026 чылда калбаа-биле шиңгээдип алырын манап турарын медеглээн[4]. Ол үеге чедир эргежок чугула саң-хөө инфраструктуразын ажылдадып шенээр ужурлуг.

Чурагайлыг рубльди виртуалдыг делгемге ажыглаар: Россияның Банкызы чурагайлыг код хевирлиг чурагайлыг рубльди үндүрер, а чаа валютаның агар саннары ТБ платформазынга турар[1].

Акшаның чаа хевири хуу кижилерге болгаш юридиктиг албан черлеринге чурагайлыг акша хавынга шыгжаттынар. Акша хавы тодаргай банкыга коштунмас, ынчалза-даа чурагайлыг рубльди чаңчылчаан аргалар-биле: банк капсырылгаларының дузазы-биле ажыглап болур. Акша хавынче клиентиниң хандырылгазын харыылап турар кайы-даа банкыдан кирип болур. Келир үеде чурагайлыг рубльди Делегей четкизинче кирбейн ажыглаар арга тыптып кээр деп магадылал бар[5].

Чурагайлыг рубльди төлевирлерге болгаш шилчидилгелерге ажыглап болур база электроннуг рубль ышкаш кылдыр шилчидип болур. Оон херек апарза, туда акшага ышкаш уштуп ап база болур. Хуу кижилерге чурагайлыг рубль операцияларынга банк комиссиялар тыртпас. Оларга чээли организацияларының лимиттери хамаарышпас. Юридиктиг черлер таварылгада эң эвээш комиссиялар планнаттынар[6].

Эрге-чагырга кызыгаарлар аразында шилчидилгелерге база транзакцияларны хайгаараарынга валютаның чаа хевириниң ойнаштыг талаларын онзалап айыткан[1].

Чурагайлыг рубльди шиңгээдириниң графиги

Чурагайлыг рубльди чада аайы-биле хөйү-биле киирер дугайында хоойлуну Күрүне Думазы  (орус) 2025 чылдың июль 15-те хүлээп алган[7], аңаа президент 2025 чылдың июль 23-те ат салган. Чаа хоойлу ёзугаар чурагайлыг рубльди массалыг киирери 2026 чылдың сентябрь 1-ден эгелээр. Ол баштай улуг банкыларга болгаш садыг четкилеринге хамааржыр, орулгазы 120 млн рубльден хөй, шупту садыгжылар болгаш банкыларны 2028 чылга чедир кожар.

2025 чылдың октябрь 1-ден чурагайлыг рубльди федералдыг чарыгдалдарның болгаш чамдык социал пособиелерниң кезээнге ажыглап эгелээр. Кайыларын — 2025 чылдың июль төнчүзүнде билдинмес турган.

2026 чылдың январь 1-ден чурагайлыг рубльди федералдыг бюджеттен кандыг-даа төлевирлерге ажыглап болур. Ол пенсияларга, пособиелеринге, стипендияларынга база бюджет ажылдакчыларының шалыңнарынга хамааржыр.

2027 чылда чурагайлыг рубль регион төлевирлеринге, а ол ышкаш бюджеттен дашкаар фонд системаларынга көстүп кээр[2].

Эки тура-биле болурунуң принциви

Чурагайлыг рубльче шилчиири кандыг-даа албадал чок дугайында ТБ-де онзалап айыткан:

Хамаатылар амгы үеде ышкаш рубльдиң кандыг хевирин ажыглаарын туда, электроннуг азы чурагайлыг хевирин боттары шилип ап болур апаар. Шилилге бүрүнү-биле кижиниң бодунуң эргези[8].

Бир эвес хамааты чурагайлыг рубль ажыглаарын күзевес болза, ол анаа чурагайлыг акша хавын ажытпайн барып болур[1]. Ол болза пособие болгаш пенсия алыкчыларынга хамааржыр: олар төлевирлер алыр форматты боттары тодарадыр (туда эвес санажылга, туда акша азы чурагайлыг рубль)[2].

Пособие төлээри

Россияның Банкызы Федералдыг казначейство-биле  (орус) кады социал пособиелер төлээринге база капитал тудуг чарыгдалдарынга чурагайлыг рубльди ажыглаар шенелдени эгелээр деп nурарын «Интерфакс» агентилели 2025 чылдың февральда дыңнаткан. Агентилелдиң медээзи-биле, ол шилчиишкин 2025 чылдың август 25-тен эгелээр ужурлуг. «Интерфакс» чурагайлыг рубльди бюджет чорудуунга ажыглаарының «орук картазынче» сылдаглап турар. Шенелде кезээ сентябрь төнчүзүнге чедир уламчылаар ужурлуг. Ынчан кандыг хевирлиг төлевирлерни, кажан шенээрин документиде айытпаан[9].

Хүлээп алдынган хоойлу ёзугаар, 2025 чылдың октябрьдан эгелеп чурагайлыг хевирге пособие акшазының чамдыызын төлээр[8].

Эксперттерниң демдеглеп турары-биле чурагайлыг рубль-биле төлевирлер эрге-чагыргага эптиг, чүге дизе акша-хөреңгиниң тускай сорулгалыг чарыгдалын күрүнеге контрольдаар арганы берип турар. Саң-хөө билиин сайзырадыр ассоциацияның (АРФГ) чиңгине директору Вениамин Каганов ол талазы-биле дараазында тайылбырны берген:

…Бюджетке казна акшазын шыңгыы сорулгалыг чарыыры чугула. Чижээ уруглар пособиези-биле улуг улус боттарынга арага-таакпы садып албазын дээр болза, чурагайлыг рубль-биле ол херек кырында боттаны бээр[6].

Пенсия төлевирлери

Рунетке эрге-чагырганың шупту пенсияларын чурагайлыг форматче шилчидер планының дугайында дыңнадыглар көстүп келген. Россияның Банкызының сайтызында дыңнадып турары-биле алырга, ындыг планнар чазакта чок[10].

Россияның хамаатылары ам пенсиязын чурагайлыг рубль хевирлиг алыр, а ойталаар дизе регуляторже азы пенсионерни хандырып турар банкыже билдириишкинни чорудар ужурлуг деп соцчеткилерде дыңнадыгны Күрүне Думазының өнчү чер болгаш өнчү хамаарылгаларының айтырыгларының талазы-биле комитединиң даргазы Сергей Гаврилов фейк деп 2025 чылдың февраль айда адаан[11].

Бир эвес пенсионер боду чурагайлыг рубль-биле (2026 чылдан эгелеп) пенсия алырын күзээр болза, ол дээш (сан-чурагайлыг хевирге пособие алырынга база) чурагайлыг акша хавын ажыдар херек. Ооң соонда социал фондуже билдириишкин бижээш, чурагайлыг акша-хөреңгиге төлевирлер алыр күзелин дыңнадып, ооң дугаарын айтыр. СФР пенсионерден ындыг билдириишкин албаан шаанда, сан-чурагайлыг рубль-биле пенсиязын төлевес. Сөөлүнде күрүне төлевирлерин алырының чаңчылчаан элээн аргаларынче эглип, чурагайлыг рубль-биле пенсиядан база ойталап болур[12].

Демдеглелдер

  1. 1 2 3 4 Будут ли платить пенсии в цифровых рублях?. Хынаан 18 августуң 2025.
  2. 1 2 3 С 1 октября 2025 года пособия и пенсии будут выплачивать в цифровых рублях. Что это значит для получателей. Хынаан 18 августуң 2025.
  3. Цифровой рубль | Банк России. cbr.ru. Хынаан ай-хүнү: 18 августуң 2025.
  4. Силуанов ждет масштабного внедрения цифрового рубля в 2026 году (2025-04-28). Хынаан 18 августуң 2025.
  5. Цифровой рубль | Банк России. cbr.ru. Хынаан ай-хүнү: 18 августуң 2025.
  6. 1 2 Социальные выплаты в цифровых рублях. Насколько это реально? Мнения экспертов - Российская газета (2025-02-10). Хынаан 18 августуң 2025.
  7. Госдума определила сроки массового внедрения цифрового рубля (20250715T1513). Хынаан 18 августуң 2025.
  8. 1 2 Что такое цифровой рубль, зачем он и как работает, нужно ли заявление на отказ от цифрового рубля. | Банк России. www.cbr.ru. Хынаан ай-хүнү: 18 августуң 2025.
  9. ЦБ и Казначейство РФ намерены осенью протестировать выплату пособий в цифровых рублях (2025-02-05). Хынаан 18 августуң 2025.
  10. Миф 4. Все зарплаты бюджетников и выплаты для пенсионеров переведут на цифровые рубли, как когда-то заставили всех перейти на «Мир». | Банк России. www.cbr.ru. Хынаан ай-хүнү: 18 августуң 2025.
  11. В Госдуме назвали фейком сообщения о переводе пенсий в цифровые рубли. Хынаан 18 августуң 2025.
  12. sberbank.ru (рус.). www.sberbank.com. Хынаан ай-хүнү: 18 августуң 2025.