Түметей Оюн Токтугу оглу

Рувики деп сайттан
Түметей Оюн Токтугу оглу
тыв. Түметей Оюн Токтугу оглу
Туметей Оюн Токтугу оглу.jpg
Төрүттүнгенде ады Оюн Токтугу оглу Түметей
Төрүттүнген ай-хүнү 27 ноябрь 1923(1923-11-27)
Төрүттүнген чери Чагытай, Таңды, ТАР
Мөчээн ай-хүнү 11 февраль 1944(1944-02-11) (20 хар)
Мөчээн чери Сурмичи, Ровно облазы, Украин ССР

Түметей Оюн Токтугу оглу (төрүттүнгенде ады — Оюн Токтугу оглу Түметей, орус. Түметей Оюн Токтугу оглу, 1923 чылдың ноябрьның 271944 чылдың февральдың 11) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, улуг лейтенант, тыва эки турачы эскадроннуң 1-ги взводунуң командылакчызы, 3-кү чаданың Алдар ордениниң (1944), ТАР-ның ордениниң (1944) эдилекчизи.

Допчу намдары

Түметей Оюн Токтугу оглу 1923 чылда ТАР-ның Таңды кожуунунуң (ынчан ады өске турган) Межегей сумузунуң Чагытай деп черге төрүттүнген.

1941-1942 чылдарда Тыва Арат Революстуг Шеригге шериг албанын эрттирип турган.

Ада-чурттуң улуг дайынынга киржилдези

Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 1-ги тыва эки турачы отрядтың 1-ги взводунуң 2-ги салбырының анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.

Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.

1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекни көргүскен.

Украин ССР-ниң Ровно база Дубно хоорайларын хостаарынга эрес-дидим киришкен. Ровно дээш тулчуушкун үезинде 60 дайзынны узуткаан. Сурмичи деп суурну хостаар тулчуушкунга чок болган. Дубно хоорайда хөөржүттүнген[1].

Сактыышкын

Таңды кожууннуң Сосновка суурнуң школазынга 2018 чылда эки турачы Түметей Оюннуң адын тывыскан[2].

Шаңнал-макталдары

  • 3-кү чаданың Алдар ордени (1944)[3]
  • ТАР-ның республика ордени (1944).

Литература

  • Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
  • Книга Памяти. Республика Тыва. Сост. Н. М. Моллеров. Кызыл, 1995.
  • ТУМЕТЕЙ Оюн Токтугу оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. II том (Л-Я). Под общей ред. Шойгу С.К., отв. ред. Бичелдей К.А. Кызыл: "Мир тувинцев", 2021. С. 448.
  • Монгуш Н.С. Доброволец-герой из Чагытая Подвиг Оюна Туметея

Демдеглелдер

Шөлүлгелер