Чамбыт Борис Салчакович
| Борис Салчакович Чамбыт | ||
|---|---|---|
| | ||
| Төрүттүнген хүнү | 1946 августуң 23 (79 лет) | |
| Төрүттүнген чери | ||
| Хамаатылал |
|
|
| Өөредилгези | Кызылдың уран чүүл училищези | |
| Шаңналдары | ||
| Хүндүлүг аттары |
|
|
Борис Салчакович Чамбыт (1946 чылдың августуң 23) — композитор, Тыва АССР-ниң культуразының алдарлыг ажылдакчызы (1990).
Допчу намдары
1946 чылдың август 23-те Көөп-Сөөк суурга (амгы үеде Кызыл-Даг суурнуң тургузуунче кирип турар) хөй ажы-төлдүг өг-бүлеге төрүттүнген[1]. Авазы чок апарган соонда ону Ак-Дуругнуң уруглар бажыңынга кижизидип каанский детский дом[1]. Кызылдың уран чүүл училищезин режиссеёр мергежил-биле ооң соонда бот-өөредилге-биле Чөөн-Сибирьниң культура институдун дооскан
Ажыл-чорудулгазы
Күш-ажылчы базымын 1966 чылда Ак-Дуругнуң уруглар бажыңынга ортумак школазын база Тыва АССР-ниң культура яамызының чанында ниити ырының хоржу-баянчылар школазын дооскаш, Тээлиниң культура бажыңынга баянистеп ажылдап эгелээн. Культура адырынга ажылдап чораан: уругларның хөгжүм школазының башкызы, районнуң культура бажыңының (РКБ) уран чүүл удуртукчузу, РКБ-ның директору, республиканың «Тываның аныяктары» солунун корреспондентизи (1972—1974)[2]. Кожуун чергелиг «Мөңгүлек» литература-хөгжүм каттыжыышкынының хөгжүм удуртукчузу турган. Салым-чаяанныг хөгжүмчү ыры чогаадылгазының адырынга хөй ажылдап чораан.
1993 чылдың майдан 2008 чылга чедир Бай-тайга кожуун чагыргазының культура килдизиниң эргелекчизинге ажылдап турган.
2000 чылда ТР-ниң Дээди Хуралының Төлээлекчилер Палатазынга депутат кылдыр соңгуткан.
1967 чылда Өөлет Чимиттиң сөзүнге «Чушкурбейн баарын ол бе?» ооң бир дугаар ырызы чырыкче үнген. Ооң ырыларын өңгүр лирика онзагайлап ылгалдырып турар. Ооң ырылары национал аян-шинчизи-биле база амгы үениң болуушкуннарындан ужукталганы-биле чон ортузунда нептереңгей апарган болгаш ооң ынакшылын чаалап алган[1]. Хостуг үелеринде шүлүктер бижип, оларын «Улуг-Хем» деп республика альманагынга парладып турган.
Чогаалдары
- «Хемчиим бажы Бай-ла-Тайгам»
- «Шурумаа»
- «Ырлаксаныг Бай-ла-Тайгам»
- «Ырым сенде — Улуг-Хемим» (1978)
- «Шокар аъттыг уруг» (1995)
- «Төрээн Тывам — Алдын черим» 2014 дээш о.ө.
Шаңналдары, ат-алдары
- Бүгү Россияның улусчу чогаадылга көрүлделериниң лауреады[2]
- Тыва АССР-ниң культура яамызының ВЛКСМ обкомунуң Гостелерадиозунуң янзы-бүрү конкурстарының тиилекчизи
- Тыва АССР-ниң культуразының алдарлыг ажылдакчызы (1990)
- Тыва Арат Республиканың тургустунганындан бээр 100 чылдаанынга тураскааткан юбилейлиг медаль (2021)[3]
Демдеглелдер
- ↑ 1 2 3 Оюн Р.А. Борис Салчакович Чамбыт / Р.А. Оюн // Люди и события Тувы : календарь-хронограф 2016 / ГБУ "НБ им. А.С. Пушкина Респ. Тыва", Тув. ин-т гуманит. и прикл. соц.-экон. исслед., Нац. музей респ. Тыва ; сост. Е.М. Ак-кыс ; редкол. : Н.М. Моллеров [и др.]. - Кызыл, 2015, - С. 99.
- ↑ 1 2 Борис Салчакович Чамбыт : [о нем] // Композиторы Тувы : биобиблиогр. указ. / Нац. б-ка им. А. С. Пушкина Респ. Тыва, отдел лит. по искусству ; сост. : Т.В. Багудинова, Е.Ю. Шабаева. - Кызыл, 2010. - Ч.II : Самодеятельные композиторы. - С. 69-71.
- ↑ Указ Главы Республики Тыва от 9 сентября 2021 года № 335