Эдер-оол Түлүш Тараачы оглу
| Эдер-оол Түлүш Тараачы оглу | |
|---|---|
| тыв. Эдер-оол Түлүш Тараачы оглу | |
| Төрүттүнгенде ады | Түлүш Тараачы оглу Эдер-оол |
| Төрүттүнген ай-хүнү | 1916 |
| Төрүттүнген чери | Шагаан-Арыг, Урянхай край |
| Мөчээн ай-хүнү | 1960 |
| Мөчээн чери | Кызыл |
| Хамаатылалы |
|
Эдер-оол Түлүш Тараачы оглу (төрүттүнгенде ады — Түлүш Тараачы оглу Эдер-оол, орус. Эдер-оол Тулуш Тараачы оглу, 1916 чыл — 1960 чыл) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуң гвардейжи анаа дайынчызы[1].
Допчу намдары
Эдер-оол Түлүш Тараачы оглу 1916 чылда Урянхай крайның Шагаан-Арыгга төрүттүнген[2].
1940—1942 чылдарда Тыва Арат Революстуг Шериинге шериг албанын эрттирип турган. Сержант шериг эргелиг.
Ада-чурттуң Улуг дайынынга киржилгези
Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың танкыга удур боолаар взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.
Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.
1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.
Ковров хоорайга дифтерияга удур тарылга соонда аарый берген, шериг эмнелгезинге эмненип чыткан, ынчангаш тулчуушкуннарга киришпейн барган.
Дайын соонда
1944 чылдың чайынында өске эки турачылар-биле чанып келген. 1960 чылда Кызыл хоорайга чок болган.
Литература
• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
• ЭДЕР-ООЛ Тулуш Тараачы оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. II том (Л-Я). Под общей ред. Шойгу С. К., отв. ред. Бичелдей К. А. Кызыл: «Мир тувинцев», 2021. С. 602.
Демдеглелдер
Шөлүлгелер
• Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
• Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон