Барынмаа Айдаш Иванович

Рувики деп сайттан
Айдаш Барынмаа
Барынмаа Айдаш Иванович.jpg
Кол медээлер
Долу ады
Төрүттүнген хүнү 1981 июльдуң 20(1981-07-20) (45 лет)
Төрүттүнген чери
Чурту
Мергежилдери хөөмейжи, хөгжүмчү
Жанрлары хөөмей
Шаңналдары Тыва Республиканың улустуң хөөмейжизи (2023)
Тыва Республиканың алдарлыг артизи (2013)

Айдаш Иванович Барынмаа (төр. 1981 июльдуң 20, Чодураа, Тыва Автономнуг Совет Социалистиг Республика) — хөөмейжи, хөгжүмчү, Тыва Республиканың улустуң хөөмейжизи (2023), Тыва Республиканың алдарлыг артизи (2013).

Допчу намдары

Айдаш Иванович Барынмаа родился 20 июля 1981 года в селе Чодура Улуг-Хемского района Тувинской АССР[1]. Ол хөөмейлээрин 6 харлыындан эгелеп шенеп эгелээн. Ол кырган-ачазының, Биче-оол Монгул-оолдуң изин истээн. 5 класстан тура школанын концерттеринге киржип, ырыларны, сыгыт, хөөмейни ырлап чораан. Айдаш 14 харлыында республика чергелиг «Хамнаарак» деп вокалистер мөөрейинге киришкен. «Сарадак-1995» деп уругларның хөөмейжилер мөөрейинге шаңналдыг черни алган. Ооң чугаазы-биле ону хөгжүмге композитор Сергей Бадыраа киирген, ынчангаш ону бодунуң башкызы деп санап чоруур[2]. Айдаш Барынмааның репертуарында Тываның билдингир артистери болгаш хөөмейжилериниң: «Чес-Булуң» (Сат Дамба-Доржу), «Доруг-Дай» (Санчы К.), «Чылгычынын ырылары» (Кенденбиль Р.). Ол республика, регион, делегей мөөрейлериниң идепкейлиг киржикчизи («Урал-Моно», Башкирия, 2003; «Хакасияның Сылдызы», Усть-Абакан, 2002; «Саян дагларының Аялгалары», Кызыл, 2002; «Ырыдан», Абакан, 2011).

Шаңналдары болгаш хүндүлүг аттары

  • «Чаатың ыраажызы» деп эстрада артистериниң мөөрейиниң Гран-при шаңналы (1998)
  • Эстрада ырларының аныяк күүседикчилериниң регионалдыг мөөрейиниң Гран-при шаңналы (Горно-Алтайск, 2001).
  • победитель в номинации «Лучшая песня о родной земле» (2012)[3]
  • Тыва Республиканың алдарлыг артизи (сентябрь 27 2013) — идепкейлиг хөй-ниити ажыл-чорудулгазы база улустуң ырларын болгаш хөөмейин бедик күүседикчи мергежили дээш.
  • номинация «Лучший текстовый зачин» VI международного этномузыкологического симпозиума «Хоомей — феномен культуры народов Центральной Азии» (2013)[4]
  • Улустуң хөөмейжизи Геннадий Чаштың 55 харлаан юбилейинге тураскааткан республика чергелиг хөөмей күүседикчилериниң аразынга «Хөөмейниң амгы поп-интерпретациязының тулган күүседикчизи» деп шаңнал (2015)[5]
  • делегей чергелиг «Дембилдей-2017» деп хөөмей күүседикчилериниң мөөрейиниң «Хөөмейниң онзагай күүселдези дээш» номинация.
  • «Хөөмей — Төп Азия чоннарының культуразының феномени» деп VI делегей чергелиг этномузыкологтуг симпозиумнуң I чергениң дипломантызы.
  • Тыва Республиканың улустуң хөөмейжизи (2023 чылдың март 24) — үре-түңнелдиг чогаадыкчы ажыл-чорудулгазы, культураның болгаш уран чүүлдүң хөгжүлдезинге амы-хууда үлүг-хуузу дээш.

Демдеглелдер

  1. Сузукей В. Ю., Ч. С. Тумат Геннадий Хайдыпович Тумат (орус) // Хоомейжи Республики Тыва. — Кызыл, 2015. — С. 71.
  2. Бирлей Р. Айдаш Барынмаа : Музыка должна поднимать дух народа : [о молодом тувинском музыканте, хоомейжи Айдаш Барынмаа] // Тувинская правда. — 2001. — 10 ноябрь.
  3. Хомушку, В. Не хлебом единым: обзор новогодних и рождественских каникул (орус) // Центр Азии. — 2012. — 13-19 январь.
  4. Итоги VI Международного этномузыкологического симпозиума — Международный Научный Центр «Хоомей». Хынаан ай-хүнү: 26 ноябрьның 2025.
  5. В Шагонаре завершился Республиканский конкурс исполнителей хоомея. Хынаан ай-хүнү: 26 ноябрьның 2025. Архивтээн дөзү оригинала 9 ноябрьның 2018 чылда.