Дажы-Сан Салчак Кезече оглу

Рувики деп сайттан
Дажы-Сан Салчак Кезече оглу
тыв. Дажы-Сан Салчак Кезече оглу
Дажы-Сан Салчак Кежеге оглу.png
Төрүттүнгенде ады Салчак Кезече оглу Дажы-Сан
Төрүттүнген ай-хүнү 1921(1921)
Төрүттүнген чери Көк-Тей, Каа-Хем кожууну
Хамаатылалы Тыва Арат Республика
Тыва Автономнуг Совет Социалистиг Республика

Дажы-Сан Салчак Кезече оглу (төрүттүнгенде ады — Салчак Кезече оглу Дажы-Сан, орус. Дажы-Сан Салчак Кезече оглу, 1921 чыл) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуң танкыга удур боолаар взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, ССРЭ-ниң 3-кү чаданың Алдар ордениниң (1944) эдилекчизи.

Допчу намдары

Дажы-Сан Салчак Күзечи оглу 1921 чылда Салчак кожууннуң Көк-Тейге төрүттүнген[1]

Ада-чурттуң Улуг дайынынга киржилгези

Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың танкыга удур боолаар взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.

Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.

1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.

Дажы-Сан Салчак танкыга удур боолаар взводтуң командылакчызы Бичен-оол Сарыгларның взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы турган.

Ровно болгаш Дубно хоорайларны болгаш Украин ССР-ниң өске-даа чурттакчылыг черлерин хостаарынга эрес-дидим киришкен.

Дажы-Сан Салчак амдыгаа дээр ис чок читкен деп санаттырып турарларның аразынче кирип турар[2]

Шаңнал-макталдары


ССРЭ-ниң 3-кү чаданың Алдар ордени (1944).

Литература


• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
• ДАЖЫ-САН Салчак Кежеге оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. I том (А-К). Под общей ред. Шойгу С. К., отв. ред. Бичелдей К. А. Кызыл: «Мир тувинцев», 2021. С. 275.

Демдеглелдер

Шөлүлгелер


Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон