Дамба Сат Кара-Холдуг оглу

Рувики деп сайттан
Дамба Сат Кара-Холдуг оглу
тыв. Дамба Сат Кара-Холдуг оглу
Төрүттүнгенде ады Сат Кара-Холдуг оглу Дамба
Төрүттүнген ай-хүнү 1905(1905)
Төрүттүнген чери Кара-Булуң, Оюннар кожууну, Таңды Урянхай
Мөчээн ай-хүнү 1954(1954)
Мөчээн чери Таңды кожууну, Тыва Автономнуг область
Чурту Тыва Арат Республика

Дамба Сат Кара-Холдуг оглу (төрүттүнгенде ады — Сат Кара-Холдуг оглу Дамба, орус. Дамба Сат Кара-Холдуг оглу, 1905 чыл — 1954 чыл) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуң 2-ги взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалының (1944) эдилекчизи.

Допчу намдары

Дамба Сат Кара-Холдуг оглу 1905 чылда Оюннар кожуунунуң Кара-Булуң деп черге төрүттүнген.

1925-1927 чылдарда Тыва Араттың Революстуг Шериинге шериг албанын эрттирип турган.

1930 чылда Хемчикке контрреволюстуг үймээнни базарынга киржип турган.

Дайын чоруурунуң мурнунда хууда мал-маган тудуп олурган.

Ада-чурттуң Улуг дайынынга киржилгези

Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың танкыга удур боолаар взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.

Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.

1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.

Дамба Сат танкыга удур боолаар взводтуң командылакчызы Бичен-оол Сарыгларның взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы турган.

Ровно болгаш Дубно хоорайларны болгаш Украин ССР-ниң өске-даа чурттакчылыг черлерин хостаарынга эрес-дидим киришкен.

Дайын соонда

Дайын соонда Таңды кожуунга колхоз тудуунга дыка идепкейлиг киржип турган. «Заря коммунизма» колхозка кадарчылап ажылдап чораан.

Шаңнал-макталдары


ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалының (1944).

Литература


• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
• Пивоваров В. Добровольцы. Кызыл, 1990.
• ДАМБА Сат Кара-Холдуг оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. II том (Л-Я). Под общей ред. Шойгу С. К., отв. ред. Бичелдей К. А. Кызыл: «Мир тувинцев», 2021. С. 278.

Демдеглелдер

Шөлүлгелер


Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон