Дамба Сат Кара-Холдуг оглу
| Дамба Сат Кара-Холдуг оглу | |
|---|---|
| тыв. Дамба Сат Кара-Холдуг оглу | |
| Төрүттүнгенде ады | Сат Кара-Холдуг оглу Дамба |
| Төрүттүнген ай-хүнү | 1905 |
| Төрүттүнген чери | Кара-Булуң, Оюннар кожууну, Таңды Урянхай |
| Мөчээн ай-хүнү | 1954 |
| Мөчээн чери | Таңды кожууну, Тыва Автономнуг область |
| Чурту |
|
Дамба Сат Кара-Холдуг оглу (төрүттүнгенде ады — Сат Кара-Холдуг оглу Дамба, орус. Дамба Сат Кара-Холдуг оглу, 1905 чыл — 1954 чыл) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуң 2-ги взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалының (1944) эдилекчизи.
Допчу намдары
Дамба Сат Кара-Холдуг оглу 1905 чылда Оюннар кожуунунуң Кара-Булуң деп черге төрүттүнген.
1925-1927 чылдарда Тыва Араттың Революстуг Шериинге шериг албанын эрттирип турган.
1930 чылда Хемчикке контрреволюстуг үймээнни базарынга киржип турган.
Дайын чоруурунуң мурнунда хууда мал-маган тудуп олурган.
Ада-чурттуң Улуг дайынынга киржилгези
Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың танкыга удур боолаар взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.
Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.
1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.
Дамба Сат танкыга удур боолаар взводтуң командылакчызы Бичен-оол Сарыгларның взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы турган.
Ровно болгаш Дубно хоорайларны болгаш Украин ССР-ниң өске-даа чурттакчылыг черлерин хостаарынга эрес-дидим киришкен.
Дайын соонда
Дайын соонда Таңды кожуунга колхоз тудуунга дыка идепкейлиг киржип турган. «Заря коммунизма» колхозка кадарчылап ажылдап чораан.
Шаңнал-макталдары
• ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалының (1944).
Литература
• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
• Пивоваров В. Добровольцы. Кызыл, 1990.
• ДАМБА Сат Кара-Холдуг оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. II том (Л-Я). Под общей ред. Шойгу С. К., отв. ред. Бичелдей К. А. Кызыл: «Мир тувинцев», 2021. С. 278.
Демдеглелдер
Шөлүлгелер
• Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
• Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон