Дончут-оол Оюн Бедик оглу
| Дончут-оол Оюн Бедик оглу | |
|---|---|
| тыв. Дончут-оол Оюн Бедик оглу | |
| Төрүттүнгенде ады | Оюн Бедик оглу Дончут-оол |
| Төрүттүнген ай-хүнү | 1912 |
| Төрүттүнген чери | Суглуг-Хем, Баян-Кол, Бии-Хем кожуун, Таңды-Урянхай |
| Мөчээн ай-хүнү | 1981 |
Дончут-оол Оюн Бедик оглу (төрүттүнгенде ады — Оюн Бедик оглу Дончут-оол, орус. Дончут-оол Оюн Бедикович, 1912 чыл — 1981 чыл) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуң 4-кү взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, ССРЭ-ниң 3-кү чаданың Алдар ордениниң (1944), ТАР-ның Күш-ажылының ордениниң (1944) эдилекчизи.
Допчу намдары
Дончут-оол Оюн Бедик оглу 1912 чылда Таңды Урянхайның Баян-Кол сумузунуң Суглуг-Хем деп черге төрүттүнген.
1934-1936 чылдарда Тыва Араттың Революстуг Шериинге шериг албанын эрттирип турган.
Ада-чурттуң улуг дайынынга киржилдези
Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың 4-кү взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.
Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.
1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.
Моңгуш Доржунуң взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы турган. Украин ССР-ниң Ровно облазының Ровно, Дубно хоорайларын, Сурмичи суурну хостаарынга эрес-дидим киришкен.
Дайын соонда
Дайындан чанып келгеш, тудугжулап, Бии-Хем кожууннуң «Красный пахарь» совхозунга кадарчылап ажылдап чораан.
Шаңнал-макталдары
• ССРЭ-ниң 3-кү чаданың Алдар ордени (1944)[1],
• ТАР-ның Күш-ажылының ордени (1944).
Литература
• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндүрер чери, 1989.
• Пивоваров В. Добровольцы. Кызыл, 1990;
• ДОНЧУТ-ООЛ Оюн Бедик оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. I том (А-К). Под общей ред. Шойгу С.К., отв. ред. Бичелдей К.А. Кызыл: "Мир тувинцев", 2021. С. 316.
Демдеглелдер
Шөлүлгелер
• Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
• Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон