Достай-оол Доңгак Опай оглу
| Достай-оол Доңгак Опай оглу | |
|---|---|
| тыв. Достай-оол Доңгак Опай оглу | |
| Төрүттүнгенде ады | Доңгак Опай оглу Достай-оол |
| Төрүттүнген ай-хүнү | 1 январь 1923 |
| Төрүттүнген чери | Көк-Чыраа, Улуг-Хем, ТАР |
| Мөчээн ай-хүнү | 12.1983 |
| Мөчээн чери | Шагаан-Арыг, Тыва АССР |
Достай-оол Доңгак Опай оглу (төрүттүнгенде ады — Доңгак Опай оглу Достай-оол, орус. Достай-оол ДоАлександр Опайович, 1923 чылдың январьның 1 — 1983 чылдың декабрь) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуң 1-ги взводунуң ийиги салбырының гвардейжи анаа дайынчызы, ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» деп медалының эдилекчизи[1].
Допчу намдары
Достай-оол Доңгак Опай оглу 1923 чылдың январьның 1-де Тыва Арат Республиканың Улуг-Хем кожуунунуң Көк-Чыраага төрүттүнген.
Тыва үндезин үжүк-бижик чогааттынган соонда үжүк-бижик билбес чорукту узуткаарынга идепкейлиг киржип турган. Арбанның комитединге бижээчилеп ажылдап чораан.
Ада-чурттуң улуг дайынынга киржилдези
Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 1-ги тыва эки турачы отрядтың 1-ги взводунуң 2-ги салбырының анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.
Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.
1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекни көргүскен.
Достай-оол Доңгак Украин ССР-ниң Ровно болгаш Дубно хоорайларын, өске-даа чурттакчылыг черлерин хостаарынга эрес-дидим киришкен.
Дайын соонда
Дайын соонда үш чылдыг кооперативтиг школаны дооскан, ооң соонда Тере-Хөл, Өвүр база Чөөн-Хемчик кожууннарынга садыг-саарылга талазынга ажылдап чораан.
1977—1978 чылдарда Улуг-Хем кожууннуң «Улуг-Хем» солунунуга бухгалтерлеп ажылдап чораан.
Шагаан-Арыг хоорайга 1983 чылдың декабрьда чок болган.
Сактыышкын
Шаңнал-макталдары
- «Эрес-Дидим чоруук дээш» деп медаль (1944)
- ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» деп медаль (1944)
Литература
- Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
- ДОСТАЙ-ООЛ Донгак Опай оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. I том (А-К). Под общей ред. Шойгу С. К., отв. ред. Бичелдей К. А. Кызыл: «Мир тувинцев», 2021. С. 323.
Демдеглелдер
Шөлүлгелер
- Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон
- Тувинские добровольцы из Улуг-Хемского кожууна, участвовавшие в Великой Отечественной войне (1941—1945)
- Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики