Интервидение (ырылар мөөрейи)

Рувики деп сайттан
«Интервидение» ырылар мөөрейи
орус. Конкурс песни «Интервидение»
пол. Konkurs Piosenki Interwizji
Изображение логотипа
1977-1980 чылдар аразында "Интервидение" мөөрейге ажыглап турган элээн каш логотиптерниң бирээзи.
1977-1980 чылдар аразында "Интервидение" мөөрейге ажыглап турган элээн каш логотиптерниң бирээзи.
Жанр ыры мөөрейи
Создатель Польшаның телевидениези
Руководители программы «Pagart» (1977—1980)
Юрий Аксюта, Лариса Синельщикова (2008)
Ведущие Ирена Дзедзиц биле Яцек Бромский (1977—1980)
Андрей Малахов, Яна Чурикова, Иосиф Кобзон, Анна Седакова, Иван Ургант, Александр Цекало база Дмитрий Шепелев (2008)
Композитор Анджей Курылевич
Страна производства Польша, Россия
Языки Поляк дыл, орус дыл
Число выпусков 4 мөөрей
Производство
Студия OIRT (1977—1980)
Бирги канал (Россия) база Красный квадрат (2008)
Трансляция
Период трансляции

1977 чылдың авугст 24-тен 1988 чылдың август 23
2008 чылдың август 28-тен 2008 чылдың август 31
 — 2008 чылдың август 31

Хронология
Предыдущие передачи Сопотага делегей чергелиг ыры фестивалы (1961—1980; 1984—2009; 2012—)
Беш сылдыс (2004—2008)
Похожие передачи Евровидение (1956—)
Бундесвидение (2005—)
АВС ыры фестивалы (2012—)
Тюрквидение (2013—)
Логотип РУВИКИ.Медиа Интервидение

«Интервидение» ырылар мөөрейи — делегей чергелиг радиодамчыдылга болгаш телевидение организациязының (ORTF) үндезилээни эстрада ырларының мөөрейи. Сопотага 1977—1980 чылдарда дөрт делегей чергелиг ыры фестивальдарының чорудуу-биле болуп эрткен[1].

2008 чылда «Кызыл Квадрат» компания Сочиге мөөрейни катап тургузарын шенээн[2]. Экс-совет күрүнелерниң болгаш Шанхай кады ажылдажылга организациязының кежигүннериниң киржилгези-биле мөөрей октябрь-де катап эглип кээрин 2014 чылдың майда чарлаан[3]. 2024 чылда «Интервидение» деп ыры мөөрейи Москвага эртер турган[4].

2024 чылдың июнь 13-те РФ-тиң Президентизиниң делегей чергелиг культурлуг кады ажылдажылга талазы-биле тускай төлээзи Михаил Швыдка мөөрейни эрттирериниң чаа ай-хүнүн — 2025 чылдың эгезинде дыңнаткан[5].

2025 чылдың февраль 3-те РФ-тиң Президентизи Владимир Путин 2025 чылда «Интервидение» деп хөгжүм мөөрейин эрттирер дугайында чарлыкка атты салган[6], мөөрей Москвага сентябрь 20-те «Live Аренага» эртер[7].

Төөгүзү

Хөгжүмнүг мөөрейни "Интервидение"деп делегей организациязы үндезилээн. Организация боду 1960 чылдың февральда Радиодамчыдылга болгаш телевидение делегей организациязының иштинге үндезилеттинген. Интервидение бодунче колдуунда социалистиг лагерь күрүнезин тургузары кирип турган. Интервидениениң доктаамал органнары-Интервидение Чөвүлели, Харылзаштырар техниктиг төп, программаларны дүүштүрер Төп-Прагага турганЭгезинде Интервидениеге ССРЭ, ГДР, Польша, Венгрия, Чехословакия кирип турган. Самостоятельными членами организации также считались Украина, Эстония, Латвия. Бо чурттар 1962 чылдан эгелеп теледамчыдылгалар солчулгазы болгаш дамчыдылгалар чорудар аргалыг турган. 1963 чылдың апрельден Эгелеп Интервидениениң киржикчилери Болгария биле Румыния болганнар. Сөөлзүредир Интервидениеже Литва, Белоруссия, Молдавия, Куба, Моол, Финляндия, Вьетнам, Афганистан кирген. Интервидение ажылынга югославияның телевидение организациялары база киришкен. Интервидение программаларының аразында спортчу маргылдааларның репортажтары болгаш дамчыдылгалары колдаан оон аңгыда уруглар хөгжүмнүг хөглээшкинниг дамчыдылгаларны база дамчыткан Чылдың-на польшаның Сопоте хоорайга ыры мөөрейи болуп, 1977 чылда "Интервидение"деп албан-ёзу-биле адын алган. Фестивальга аалчылар база киржип турган, Оларның аразында Глория Гейнор, Петула Кларк, «Бони М» бөлүү болгаш өскелер-даа.

Ыр мөөрейиниң хөгжүлдезинге Польшада политиктиг болуушкуннар шаптыктаан: 1980 чылдың чайга чедир Гданьскиге муң-муң ажылчыннар «Чаңгыс эп-Сеткил» шимчээшкининиң удуртулгазы-биле ажыл соксаан. Дараазында чылда поляк эрге-чагырга шериг байдалын киирген, кудумчуларга танкылар болгаш чепсектиг полиция көстүп келген, Ынчангаш Сопотка мөөрей чоруттунмаан.

1983 чылда «Интервидение» деп мөөрейни чеди хоорайга, ооң иштинде Тампере, Москва, Варшава, София, Прага (бо хоорай киржикчилерни ийи катап, ооң иштинде түңнел кежээге база хүлээп алган) хоорайларга организастаан болгаш эрттирген. Гран-При шаңналын поляк күүседикчи Збигнев Водецкий «Мен чораан черимге катап эглип кээринге ынак мен» (Lubie wracac tam gdzie bylem) деп ырызы-биле чаалап алган[8][9], лауреаттарның санында — Марина Флориа (Румыния), Маргарита Горанова (Болгария), Карел Чернох (Чехословакия). Кажан 1984 чылда Польшага ыры мөөрейи эрттирерге, ону катап «Сопотага хөгжүм фестивалы» деп адай берген.[10].

Социалистиг лагерьниң буступ дүшкени-биле «Интервидение» соксаан[11]. Оон бээр-ле мөөрейни катап диргизер бодал чаңгыс эвес удаа тыптып келген. Ылаңгыя Шанхай кады ажылдажылга организациязының иштинге мөөрейни катап тургузар саналды идип үндүрген.

«Беш Сылдыс. Интервидение»

2008 чылда «Красный Квадрат» компания бирги канал-биле кады Сочиге мөөрейни катап тургузарын шенээннер[2]. «Беш Сылдыс» деп аныяк күүседикчилерниң бүгү Россия чергелиг мөөрейинге делегей чергелиг эрге-байдалды тыпсыр бодал шагда-ла агаарга турган. Үш чыл иштинде бир дугаар канал ол фестивальды национал хевирге эрттирип турган болза чылдың-на оргкомитетке өске чурттардан чагыглар кээп турган. Дөрт дугаар удаа хемчегниң дүрүмнерин эде көрген. «Беш Сылдыстарга» улуг сонуургалды оттурар дээш, мөөрейниң формадын өскертип, ону «Беш Сылдыс. Интервидение» деп эде адаарын шиитпирлээн.

Катап болбастаан

Бирги каналдың 2008 чылда киирген чаа дүрүмнери ёзугаар, дараазында «Интервидение» деп мөөрейниң тиилекчи чуртунга эртер ужурлуг турган. 2009 чылдың чазынында Душанбеге мөөрейниң организакчылары чораан, олар таджик тала-биле кады «Кохи Борбад» деп культура-хөглээшкин комплекизинге мөөрей эрттирер деп шиитпирлээн. Ындыг болзажок хемчегни эрттирериниң хуусаазын август-ден октябрь-же чылдырган[12]. 2009 чылдың октябрьда Таджикистанның Телевидение болгаш радиодамчыдылга талазы-биле комитединиң даргазының бирги оралакчызы Абдурахмон Абдуманнонов Россияның талазындан «Кызыл квадрат» компаниязының болгаш «Бирги каналдың» мөөрейиниң организакчыларындан албан-ёзузу-биле чагаа келгенин медеглээш, Таджикистанның талазынга «Бо чылын Душанбеге мөөрейни эрттиреринге боттарының белениниң дугайында» дыңнаткан[13]. Ол ышкаш «Интервидение»-ниң организаторлары Шанхай кады ажылдажылга организациязының киржикчи чурттарын мөөрейже киирер деп шиитпирлээн, ынчангаш ону эрттирериниң хуусаазын 2010 чылче шилчидериниң дугайында шиитпир хүлээп алдынган.

Катап тургустунганы

2009 чылда Россияның премьер-министри Владимир Путин мөөрейни катап эгелээрин саналдаан, бо удаада Россия, Кыдат болгаш Төп Азияның өске чурттарының аразында (олар колдуунда Шанхай кады ажылдажылга организациязының кежигүннери) болур деп дугурушкан[14][15][16]. Экс-совет күрүнелерниң болгаш ШОС кежигүннериниң киржилгези-биле мөөрей октябрьда катап эглип кээрин 2014 чылдың майда чарлаан[3]. Түңнелинде чаа катап тургустунган Интервидение-2014 деп аныяк күүседикчилерниң делегей чергелиг мөөрейин 2014 чылдың октябрьда Сочиге эрттирерин планнаан турган[17]. «Беш сылдыс» деп ыры-хөгжүм мөөрейи хевирлиг российжи шилилге тур 2014 чылдың июньда Ялтага эрткен. Мөөрейниң организатору Виктор Дробыштың медеглээни-биле — политиктиг байдалдың уржуундан часкы үеже шилчидер деп дугуржулга-биле мөөрейни сөөлзүредир соксаткан[18]. Чарлаттынган үе эрткен соонда организакчылардан кандыг-даа албан-ёзузунуң медээлер дыңналбаан — мөөрей болбаан.

Интервидение 2025

2025 чылдың февраль 3-те РФ-тиң Президентизи Владимир Путин «Интервидение» деп хөгжүм мөөрейин 2025 чылда эрттирер дугайында чарлыкка атты салган, ол Москвага болгаш Москва облазынга болур[19]. Мөөрейге киржирин 20 ажыг чурт бадыткаан.

Февраль 25-те РФ-тиң Чазаа мөөрейниң оргкомитединиң составын бадылаан. Аңаа РФ-тиң культура сайыды Ольга Любимова, «Бирги каналдың» чиңгине директору Константин Эрнст база президентиниң делегей чергелиг культурлуг кады ажылдажылга талазы-биле тускай төлээзи Михаил Швыдка олар кирген[20].

«Интервидение» эрттиреринге чазак 750 млн рубльди тускайлааны март 20-де билдинген[21].

Россияны мөөрейге Россияның алдарлыг артизи Шаман деп псевдоним-биле сурагжаан Ярослав Дронов төлээлээр[22]. «Интервидение» деп делегей чергелиг хөгжүм мөөрейиниң Россиядан киржикчизи май 19-та Бирги каналда «Пусть говорят» деп программаның эфиринге чарлаттынган[23].

Эрттирер хүнү — Москвада «Live Аренага» сентябрь 20[7] .

Киржикчи чурттар

Интервидение картазы. 1977 чылдан эгелеп киржикчилер:      Мөөрейге оода чаңгыс катап киришкен чурттар      Киржип болур, ынчалза-даа аңаа сонуургал чок чурттар.      Киржир деп турган болгаш ону шынзыдып турган, ынчалза-даа кандыг-бир чылдагаан-биле киришпээн чурттар.

Интервидение ыры мөөрейинге Хамаарышпас Күрүнелер Демнежилгезинче rирип турар чурттар, Шанхай кады ажылдажылга организациязы биле эрги ССРЭ республикалары (ооң иштинде Балтий чурттары), а ол ышкаш Мурнуу Көрея биле Япония киржип болур. Мөөрейже ШОС блогунуң хайгаарал чурттары (Индия, Иран, Моол, Пакистан болгаш Афганистан) чалаттырар бе дээрзи амдыызында билдинмес. Ооң мурнунда Чөөн блок чурттары болгаш өске-даа элээн каш чурттар киржип болур турган[24][25][26].

Мөөрейге аңгы-аңгы үелерде ниитизи-биле 30 чурт киришкен: Армения, Азербайджан, Беларусь, Бельгия, Болгария, Канада, Кыдат, Куба, Финляндия, Венгрия, Казахстан, Киргизия, Латвия, Молдавия, Марокко, Нидерланды, Польша, Португалия, Румыния, Россия, Испания, Швейцария, Таджикистан, Туркменистан, Украина, Узбекистан; ол ышкаш амгы үеде чок чурттар Чехословакия, ГДР, ССРЭ база Югославия.

Мооң мурнунда мөөрейге киржип турган-даа болза амгы үеде аңаа киришпейн турар чурттар: Армения, Азербайджан, Беларусь, Бельгия, Болгария, Канада, Куба, Финляндия, Венгрия, Латвия, Молдавия, Марокко, Нидерланды, Польша, Португалия, Румыния, Испания, Швейцария, Туркменистан, Украина.

Интервидение ыры мөөрейинге киржип болур 5 чурт амдыызында ону кажан-даа кылбаан. Оларның санында Грузия, Литва, Эстония, Мурнуу Көрея база Япония кирип турар[24][25][26].

Үне бергеннери, дедир эглип кээп турарлары база дебюттар

Каттыштырган ячейкаларны тарадыр дизе, «Чылы» деп хана-каракче базыңар.
Чылы Эрттирген чери Ай-хүнү Шупту
киржикчилер
Дебюттар Эглип келген Үне берген Тиилекчи
1977 Польская Народная Республика августуң 24-27 20 / 11 11: Болгария, Венгрия, Герман Демократтыг Республика, Испания, Куба, Польская Народная Республика, Румыния, Совет Социалистиг Республикалар Эвилели, Финляндия, Чехословакия, Югославия Чехословакия
1978 Польская Народная Республика августуң 23-26 12 / 10 1: Канада 2: Куба, Югославия Совет Социалистиг Республикалар Эвилели,
Чехословакия
1979 Польская Народная Республика августуң 22-25 13 3: Бельгия, Марокко, Португалия 1: Куба 1: Канада Польская Народная Республика
1980 Польская Народная Республика августуң 20-23 14 / 13 2: Нидерланды, Швейцария 1: Югославия 3: Бельгия, Марокко, Португалия Совет Социалистиг Республикалар Эвилели,
Финляндия,
Чехословакия
1983 Совет Социалистиг Республикалар Эвилели,
Финляндия,
Чехословакия,
Польская Народная Республика,
Болгария
Польская Народная Республика
2008 Россия августуң 28-31 11 11: Азербайджан, Армения, Белоруссия, Казахстан, Кыргыстан, Латвия, Молдавия, Россия, Таджикистан, Туркменистан, Украина 13: Болгария, Венгрия, Герман Демократтыг Республика (кажан-даа), Испания, Куба, Нидерланды, Польша, Румыния, Совет Социалистиг Республикалар Эвилели (кажан-даа), Финляндия, Чехословакия (кажан-даа), Швейцария, Югославия (кажан-даа) Таджикистан

Киржикчи чурттарның рейтингизи

Чурт
1 Чехословакия 3 0 0 0 0
2 Совет Социалистиг Республикалар Эвилели 2 0 0 1 1
3 Польша 1 0 2 1 0
4 Таджикистан 1 0 0 0 0
Финляндия 1 0 0 0 0
5 Испания 0 2 0 0 0
6 Герман Демократтыг Республика 0 1 0 1 2
7 Куба 0 1 0 0 0
8 Россия 0 1 0 0 0
9 Румыния 0 0 1 1 0
10 Венгрия 0 0 1 0 1
11 Армения 0 0 1 0 0
12 Болгария 0 0 0 2 0
13 Кыргыстан 0 0 0 1 0
Нидерланды 0 0 0 1 0
14 Казахстан 0 0 0 0 1

Тиилекчилери

Адаанда «Интервидение» ыры мөөрейиниң бүгү турган үезинде тиилекчилериниң даңзызын айтып каан.

Чылы Чурту Күүседикчи Ыры Баллдары Ылгалы Ийиги чер Ай-хүнү Эрттирген чери
1977 Чехословакия Гелена Вондрачкова Malovaný džbánku 174 24 Куба август 27 Польша Сопот (Польша)
1978[27] Совет Социалистиг Республикалар Эвилели Алла Пугачёва «Всё могут короли» 88 24 Герман Демократтыг Республика[28] август 26 Польша Сопот (Польша)
Чехословакия Вацлав Нецкарж Patrik
1979 Польская Народная Республика Чеслав Немен Nim przyjdzie wiosna 82 16 Испания август 25 Польша Сопот (Польша)
1980[29] Совет Социалистиг Республикалар Эвилели Николай Гнатюк На ветрах осенних 30 6 Испания[30] август 23 Польша Сопот (Польша)
Финляндия Марион Рунг Where Is The love
Чехословакия Марика Гомбитова I Want to Share With You
1981 чылдан 2007 чылга чедир мөөрей болбаан.
2008 Таджикистан Тахмина Ниязова Hero 216 1 Россия[31] август 31 Россия Сочи
2009 чылдан бо хүнге чедир мөөрей чоруттунмайн турар

Демдеглелдер

  1. История фестиваля в Сопоте. Хынаан ай-хүнү: 2 январьның 2013. Архивтээн дөзү оригинала 19 январьның 2010 чылда.
  2. 1 2 Пять звёзд. Интервидение в Сочи (2008). Красный квадрат. Хынаан ай-хүнү: 23 июльдуң 2017. Архивтээн дөзү оригинала 6 марттың 2019 чылда.
  3. 1 2 Russia: Intervision To Return This October. Хынаан ай-хүнү: 7 июльдуң 2014. Архивтээн 17 октябрьның 2015 года.
  4. Конкурс песни "Интервидение" пройдет в Москве в 2024 году (21.03.2024). Хынаан 21 марттың 2024.
  5. "Интервидение" могут провести в Москве в начале 2025 года. ТАСС (13 июньнуң 2024). Хынаан ай-хүнү: 13 июньнуң 2024.
  6. Музыкальный конкурс "Интервидение" пройдет в 2025 году в Московском регионе. interfax.ru (3 февральдың 2025). Хынаан ай-хүнү: 3 февральдың 2025.
  7. 1 2 "Интервидение" пройдет 20 сентября (2025-04-30). Хынаан 30 апрельдиң 2025.
  8. Lubię wracać tam gdzie byłem - Utwory - Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki. Хынаан ай-хүнү: 17 декабрьның 2018. Архивтээн 16 марттың 2021 года.
  9. Мелодии и ритмы зарубежной эстрады. Хынаан ай-хүнү: 23 апрельдиң 2018. Архивтээн 27 октябрьның 2020 года.
  10. Политические скандалы. Хынаан ай-хүнү: 28 майның 2014. Архивтээн 29 майның 2014 года.
  11. Международная организация «Интервидение»
  12. Сроки проведения конкурса «Пять звезд. Интервидение» переносятся (рус.). Хынаан ай-хүнү: 24 майның 2014. Архивтээн дөзү оригинала 25 июльдуң 2014 чылда.
  13. Международный конкурс «Пять звезд. Интервидение» в этом году не состоится, - КТР (рус.). Хынаан ай-хүнү: 24 майның 2014. Архивтээн дөзү оригинала 25 июльдуң 2014 чылда.
  14. Intervision: The Russian proposed song contest with China, Central Asia Архивная копия от 13 ноябрьның 2017 на Wayback Machine (Shanghaiist: Shanghai News, Food, Arts & Events)
  15. Putin mulls Intervision Song Contest Архивная копия от 16 июльдуң 2013 на Wayback Machine (BBC World Service)
  16. Vladimir Putin proposes rival to Eurovision Song Contest between Russia and central Asian countries Архивная копия от 13 июльдуң 2015 на Wayback Machine (Daily Mail)
  17. Федоткина, Татьяна На каждое «Евровидение» у России найдется своё «Интервидение» (рус.). Московский комсомолец (21 майның 2014). Хынаан ай-хүнү: 24 майның 2014. Архивтээн 24 майның 2014 года.
  18. Конкурс «Интервидение» откладывается из-за политической ситуации (рус.). Русская служба новостей (26 августуң 2014). Хынаан ай-хүнү: 2 сентябрьның 2014. Архивтээн дөзү оригинала 3 сентябрьның 2014 чылда.
  19. Более 20 стран подтвердили участие в конкуре «Интервидение» в Москве
  20. Правительство утвердило состав оргкомитета "Интервидения" (2025-02-25). Хынаан 25 февральдың 2025.
  21. МИД получит 750 млн руб. на проведение песенного «Интервидения» (2025-03-21). Хынаан 21 марттың 2025.
  22. Shaman представит Россию на «Интервидении» (2025-05-19). Хынаан 19 майның 2025.
  23. Представителя РФ на "Интервидении" объявят 19 мая на Первом канале (18.05.2025). Хынаан 18 майның 2025.
  24. 1 2 Granger, Anthony Russia: Intervision To Return This October. Eurovoix (23 майның 2014). Хынаан ай-хүнү: 26 майның 2014. Архивтээн 17 октябрьның 2015 года.
  25. 1 2 Bartlett, Paul Bearded Lady Spurs Russia to Revive Soviet-Era Song Contest. eurasianet.org (23 майның 2014). Хынаан ай-хүнү: 30 майның 2014. Архивтээн 25 майның 2014 года.
  26. 1 2 Россия нашла замену "Евровидению" (Russian). Архивтээн 2019 январьның 9. Хынаан 1 июньнуң 2014.
  27. 1978 чылда 2 тиилекчи болган, чүге дээрге ССРЭ биле Чехословакиядан киржикчилер дең санныг баллдар алган, а ынчангы дүрүмнер-биле бо таварылгада оон ыңай базымнар көрдүнмээн турган.
  28. Тиилекчи кылдыр ийи чуртту чарлаан болганда, ГДР үшкү черни алган
  29. В 1980 году было три победителя, так как СССР, Финляндия и Чехословакия набрали равное количество баллов, а тогда правила не предусматривали дальнейших действий в этом случае.
  30. Үш чуртту тиилекчилер кылдыр чарлааны-биле Испания дөрткү черни ээлээн
  31. Победитель "Интервидения" - Тахмина Ниязова (Таджикистан) (рус.). Первый канал (31 августуң 2008). Хынаан ай-хүнү: 13 августуң 2014. Архивтээн 25 февральдың 2014 года.

Шөлүлгелер