Кадрлар (национал төлевилел)

Рувики деп сайттан
Национал төлевилел «Кадрлар»
Рабочие, занимающиеся ремонтом помещения.jpg
Эгелээр ай-хүнү 2024 чыл
Чылдагааны Россияның Президентизи Владимир Путинниң айтыышкыны
Сайт национальныепроекты.рф

«Кадрлар» — Россияның Президентизи Владимир Путинниң чарлыы-биле эгелээн национал төлевилел[1]. Федералдыг Хуралга Айыткал үезинде бир дугаар ону 2024 чылда таныштырган[2].

Стратегиялыг сорулгазы

Владимир Путин «Кадрлар» национал төлевилелди эгелээнин дыңнаткан (2024)

Демографтыг өзүлдениң темпилери-биле алырга, 2030 чылга чедир чуртка 20-ден 24 харга чедир 8,3 сая хамаатылар болур, 2035 чылга чедир 9,7 сая. Күрүне Баштыңы 2023 чылда Россияга ажыл чок чоруктуң деңнели рекордтуг кудуку 2,9 % чедир демдеглеттингенин онзалап демдеглээн, ол дээрге экономиканың байдалының чогумчалыг демдээ болгаш ооң-биле чергелештир кадрларның чедишпезиниң өзүп турарының демдээ болур[3]. Ылаңгыя үлетпүрге ол көскү, аңаа 2028 чылга чедир 1 сая хире ажылчын мергежилдиң специалистерин белеткээри эргежок чугула[4]. Чидиг айтырыгны дарый шиитпирлээри-биле президентиге, сайыттар кабинединге, профильдиг ведомстволарга болгаш сайгарлыкчылар ниитилежилгезинге ортумак дээди болгаш профугланыышкынны национал төлевилелдерниң сорулгалары-биле, а ол ышкаш экономиканың боттуг секторунуң хереглелдери-биле дүүштүрерин дааскан:

… школадан дээди өөредилге черинге чедир өөредилгениң бүгү деңнелдериниң харылзаазын херек кырында быжыглаар херек. Олар ниити түңнел дээш чаңгыс аай логикага ажылдаар ужурлуг. Маңаа келир үениң ажыл берикчилериниң киржилгези чугула болбайн канчаар. Амгы өөредилге чылындан эгелеп чурттуң шупту школаларында профориентация системазы калбарган. 6-гы класстан эгелеп, уруглар аңгы-аңгы мергежилдер-биле таныжып ап болур[5].

Кадрлар чедишпес чоруун кызырар талазы-биле күрүнениң тургускан стратегиязынга дүүштүр чогуур национал төлевилелди ажылдадып эгелээрин чарлаан, а ол ышкаш аңаа хамаарышкан өске-даа национал болгаш федералдыг төлевилелдерни эдип-чазаан[6]. Өөредилге системазында инфраструктура технологтуг болгаш эртем баазазын сайзыраңгайжыдарының дараазында бөлүк хемчеглери «Кадрлар» национал төлевилелдиң сорулгалары-биле холбашкан:


• ортумак профессионал өөредилге албан черлериниң септелгези болгаш дерилгези (2030 чылга чедир 120 млрд)[1];
• 800 дээди өөредилге чериниң ниити чуртталга бажыңнарының капитал септелгези (2030 чылга чедир 124 млрд);
• 2030 чылга чедир 25 университет кампустарын (400 млрд үндүрүп берген) туткан; планнарында 40 хире студент хоорайжыгаштарын туткан;
• университеттерни деткиир күрпрограмманың немелде акшаландырыышкыны «Приоритет-2030» (2030 чылга чедир 190 млрд;
• 2030 чылга чедир шупту профессионал өөредилге албан черлерин «Профессионалитет» деп федералдыг төлевилелче киргени, ол колледжтер биле бизнестиң сырый кады ажылдажылгазын хандырып база доозукчуларның чүс хуу ажылга тургустунарын магадылап турар[2];
• дээди өөредилге черлеринде болгаш эртем организацияларында эртем-техниктиг библиотекалар четкизин чаартыры (немелде 9 млрд рубльди тускайлаан)[7];
• педагогика дээди өөредилге черлерин чаартырының программазы (9 млрд рубльди тускайлаан)[8];
• эртем болгаш технологтуг болбаазырадылгаларже бизнестиң болгаш күрүнениң вкладтарын ийи катап көвүдедири (2030 чылга чедир чарыгдалдарының кезээн ВВП-ниң 2 % чедирери)[1].

Үре-түңнелдиин үнелээри

Национал төлевилелдиң дээштиин үнелээриниң критерийлери регион эрге-чагыргаларының дээди өөредилге черлериниң база бизнестиң кады белеткээни тодаргай кадрлар инновация база үлетпүр төлевилелдери ол ышкаш инвестициялар-биле деткээн студент стартаптарның саны болур[1]. Студент тургаш ажылдап эгелээн технологтуг стартаптарның санын 2030 чылга чедир чыл санында 30 муң чедирер сорулга салдынган[9]. Ындыг хевирлиг төлевилелдерже киирген венчур сайгарлыкчыларынга инвестицияларның 50 % эгидериниң аргазын берип турар программаны РФ-тиң чазаа белеткээн (эгидеринге 13 млрд рубльди тускайлаан).

Технологтуг тускай догуннаашкын

«Кадрлар» деп национал төлевилел Россияның эртем-технологтуг хөгжүлдезиниң стратегиязының өзек компонентизи болур, ол «өттүр» дээр адырларга технологтуг тускай догуннаашкынны чедип алырынче угланган, тодаргайлаарга, чурттуң бүгү экономиказының турум чоруун хандырып турар: станок тудуушкунунуң болгаш бүдүрүлгениң чепсектериниң, робот техниказының, ужудукчу чок системаларның, медээлер экономиказының, химияның адырларында[10]. Стратегия ёзугаар 2030 чылга чедир Россияның иштики рыногунда бедик технологиялыг барааннарның болгаш ачы-дузаның үлүү алды катап улгадыр ужурлуг, а чиг эт чок экспорттуң хемчээли үштүң ийи кезээнге улгадыр ужурлуг[1]. Ынчан импорттуң үлүүнүң үндезини кызырлыр ужурлуг: бир эвес 1999 чылда-ла ол ВВП-ниң 26 % чедип турган болза, 2023 чылда-ла ВВП-ниң 19 % чедир баткан, а 2030 чылда ВВП-ниң 17 % чедир кызырар планныг[1]. Ынчап кээрге, Россияның даштыкы технологиялардан болгаш эртем продукциязының чедирилгезинден шүгүмчүлелдиг хамаарылгазы шуут узуткаттынар, ол ышкаш даштыкы компаниялар РФ-тен чоруй баарга арткан бүдүрүлге черлерин долдурар.

Немелде медээлер

2024 чылдың апрельде күш ажыл-агый сайыды Антон Котяков, 2021 чылдан эгелеп, аныяктарның ажыл чок чоруу бүдүн чартык катап кызырылган болгаш 5,1 % болган деп дыңнаткан[11].

2024 чылдың декабрьда РФ-тиң вице-премьери Александр Новак Россияда бедик мергежилдиг ажылдакчыларга хереглел — 1,5 сая хире кижи деп медеглээн. Вице-премьерниң чугаазы-биле алырга, тудугда транспортта база ЧКА-да (ЖКХ) кадрлар чедишпес[12].

2025 чылдың февральда РФ-тиң вице-премьери Татьяна Голикова «Кадрлар» национал төлевилелче чарыгдалдарны 116 млрд рубль деп үнелээн[13]. 2025 чылдың февраль 21-де ол төлевилелдиң касса күүселдези 43,8 % дээрзин дыңнаткан[14].

Демдеглелдер

  1. 1 2 3 4 5 6 Послание Президента Федеральному Собранию. http://kremlin.ru (29 февральдың 2024). Хынаан ай-хүнү: 4 марттың 2024.
  2. 1 2 Владимир Путин объявил о запуске нового национального проекта «Кадры». https://edu.gov.ru (29 февральдың 2024). Хынаан ай-хүнү: 6 марттың 2024.
  3. Путин: безработица в РФ снизилась до 2,9% впервые в истории. Хынаан 7 марттың 2024.
  4. Путин: до 2028 года нужно подготовить 1 млн специалистов рабочих профессий. Хынаан 7 марттың 2024.
  5. Послание Президента Федеральному собранию. http://kremlin.ru (29 февральдың 2024). Хынаан ай-хүнү: 6 марттың 2024.
  6. Леонов, Сергей. Семья, молодежь, взрослые. Путин назвал новые выплаты для жителей России. Хынаан 4 марттың 2024.
  7. Путин поручил модернизировать сеть научно-технических библиотек (2024-02-29). Хынаан 29 февральдың 2024.
  8. В России выделят девять миллиардов рублей на обновление педвузов (2024-02-29). Хынаан 29 февральдың 2024.
  9. Дмитрий Чернышенко: 69 регионов подключилось к реализации федпроекта «Платформа университетского технологического предпринимательства». http://government.ru (6 октябрьның 2022). Хынаан ай-хүнү: 19 февральдың 2024.
  10. Необходимо добиться технологического суверенитета, заявил Путин (2024-02-29). Хынаан 7 марттың 2024.
  11. Путин обсудил молодежную политику с членами правительства - Российская газета (2024-04-04). Хынаан 9 апрельдиң 2024.
  12. Александр Новак: России необходимо 1,5 млн высококвалифицированных кадров | Эксперт (рус.). Эксперт. Хынаан ай-хүнү: 11 декабрьның 2024.
  13. Татьяна Голикова оценила расходы на нацпроект «Кадры» в 116 млрд рублей. Эксперт (18 февральдың 2025). Хынаан ай-хүнү: 19 февральдың 2025.
  14. Голикова: кассовое исполнение нацпроекта "Кадры" составляет уже 43,8% (2025-02-21). Хынаан 21 февральдың 2025.