Кара-оол Оюн Өдекпен оглу

Рувики деп сайттан
Кара-оол Оюн Өдекпен оглу
тыв. Кара-оол Оюн Өдекпен оглу
Кара-оол Оюн Одекпен оглу.jpg
Төрүттүнгенде ады Оюн Өдекпен оглу Кара-оол
Төрүттүнген ай-хүнү 27 июнь 1919(1919-06-27)
Төрүттүнген чери Көк-Булуң, Таңды кожуун, ТАР
Мөчээн ай-хүнү 17 июль 1966(1966-07-17) (47 хар)
Мөчээн чери Таңды кожуун, Тыва АССР
Хамаатылалы Тыва Арат Республика
Тыва Автономнуг Совет Социалистиг Республика

Кара-оол Оюн Өдекпен оглу (төрүттүнгенде ады — Оюн Өдекпен оглу Кара-оол, орус. Кара-оол Оюн Одекпенович, 1919 чылдың июньнуң 27 — 1966 чылдың июльдуң 17[1]) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуң танкыга удур боолаар взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалының (1944), «1941-1945 чылдарда Ада-чурттуң Улуг дайынынга Германияны тиилээни дээш» медальдың (1946) эдилекчизи[2].

Допчу намдары

Кара-оол Оюн Өдекпен оглу 1919 чылда Урянхай крайның Таңды кожуунунуң Көк-Булуңга төрүттүнген.

1941 чылдан Тыва Араттың Революстуг Шериинге шериг албанын эрттирип турган.

Ада-чурттуң Улуг дайынынга киржилгези

Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың танкыга удур боолаар взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.

Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.

1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.

Кара-оол Оюн танкыга удур боолаар взводтуң командылакчызы Бичен-оол Сарыгларның взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы турган.

Ровно болгаш Дубно хоорайларны болгаш Украин ССР-ниң өске-даа чурттакчылыг черлерин хостаарынга эрес-дидим киришкен.

Дайын соонда

Дайындан чанып келгеш, Таңды кожууннуң «Заря коммунизма» совхозунуң шөл бригадазының бригадири кылдыр ажылдап чораан. 1966 чылдың июльдуң 17-де чылда Таңды кожуунга чок болган.

Сактыышкын

Шаңнал-макталдары


ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалы (1944).
• «1941-1945 чылдарда Ада-чурттуң Улуг дайынынга Германияны тиилээни дээш» медаль (1946)[3]

Литература


• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
• Пивоваров В. Добровольцы. Кызыл, 1990.
• КАРА-ООЛ Оюн Одекпенович / Урянхайско-тувинская энциклопедия. I том (А-К). Под общей ред. Шойгу С. К., отв. ред. Бичелдей К. А. Кызыл: «Мир тувинцев», 2021. С. 417.

Демдеглелдер

Шөлүлгелер


Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон