Крокус Сити Холлга болган теракт (2024)
| «Крокус Сити Холлга» болган теракт | |
|---|---|
| Өртенип турар «Крокус Сити Холл» оюн-көргүзүг залы | |
| 55°49′37″ с. ш. 37°23′21″ в. д.HGЯO | |
| Болган чери | Москва облазы, Красногорск, «Крокус Сити Холл» |
| Ай-хүнү | 2024 чылдың март 22 |
| Ок-чепсээ | Автоматтар, Молотов коктейльдери, Кылымал частыыр херекселдер |
| Чок болган кижилер | 145 кижи |
| Балыгланган кижилер | 551 кижи |
| Террористерниң саны | 4 күүседикчи-террористер туттурган |
| Каразыттырганнар |
|
«Крокус Сити Холлга» болган теракт — 2024 чылдың март 22-де «Крокус Сити Холл» деп оюн-көргүзүг комплекизиниң девискээринге болган (Мякинино метрозунуң чанында турар, девискээр талазы-биле Красногорск хоорайга хамааржыр). Оттуг чепсек-биле «Пикник» рок-бөлүктүң концертинге келген кижилерже террорисчи халдаашкын.
Эвээш дизе дөрт кижиден тургустунган бөлүк террористер концерт эгелээр мурнунда «Крокус Сити Холл» залче кирер эжик аксынга, ооң соонда фойеге болгаш концерт залынга автоматтардан адып эгелээн. Сөөлзүредир частыышкын болган болгаш өрт эгелээн. Оран-саваның дээвиири ооң иштинде муң-муң кижилер турган үеде кыва берген[1][2].
Теракт үезинде база ооң уржуктарындан теракт үезинде 145 кижи амы-тынындан чарылган[3], 551 кижи балыгланган[4]. Өлүмнүң чылдагааны ок-боолуг балыгланыышкыннар болгаш угарлыг газтан хораннаныры болганын илереткен[5].
Март 23-те rем-херек үүлгеткен дөрт террорист Брянск облазынга Украина биле Россияның кызыгаарындан 100 километр черге дезип бар чорааш туттурган[6].
Россияның Президентизи Владимир Путин терактының күүседикчилеринге кызыгаар эртеринге «соңганы» Украинаның талазы белеткеп турган, ооң девискээринге террористер чаштынарын оралдашканнар. Истелгениң сорулгазы чагыкчыны тургузары деп чугаалаанref>РБК, 23 марта 2024. Путин заявил, что с украинской стороны готовили «окно» для террористов</ref>. Терактыны белеткээринге украин тускай албаннарның киржилгезиниң дугайында РФ-тиң ФСБ директору Александр Бортников база дыңнаткан[7][8].
Террорисчи үүлгедиг дээш харыысалганы Ислам Күрүне — «Вилаят Хорасан» делегейниң террорисчи организациязының афган салбыры бодунче алган[9][10][11][12]. «Ислам күрүне»-же ол теракт дээш харыысалганы Америка база онааган[13].
Россияның Президентизи 2024 чылдың март 24-ти бүгү чурттуң кажыыдалының хүнү кылдыр чарлаан[14]. Террорисчи акты бүгү делегей, ооң иштинде КНО болгаш делегейниң күрүнелериниң хөй кезии кажыыдалын илереткен.
2025 чылдың март 22-де Россияның истелге комитединиң албан ёзузу-биле төлээзи Светлана Петренко терактыны дорт организастаары-биле Ортаакы Азиядан алды хамааты ажылдап турган деп медеглээн[15].
Теракт дугайында херек чорудулгазы 2025 чылдың август 4-те эгелээр. Ону Барыын чүктүң шериг суду көөр. Хуралдар Мосгорсудка эртер[16].
Трагедияның хронологиязы
- Адыышкынны автомат боо-биле чорудуп турган. Халдап келген кижилер чүгле залга эвес, а концерт комплекизиниң фойезинге база ынаар кирер мурнунда адып-боолап турган[17]. Халдап келген ийи кижиниң рюкзактары бар оларда частыр херекселдер турган чадавас[18]. «Крокус Сити Холлдуҥ» камгалалын «Крокус Профи» деп хууда хайгыыл организациязы хандырып турган. Ооң мурнунда ажылдап турган ажылдакчызы таңныылдарга чүгле моҥнарны болгаш электрошокерлерни чөпшээрээн деп чугаалаан[19].
- Сөөлзүредир комплекске өрттениишкин, ыш болгаш частыышкын дугайында медээ көстүп келген.
- Озал-ондак болган черже Москваның СОБР болгаш ОМОН, а ол ышкаш өртчүлер халдып үнген.
- Москва облазының губернатору Андрей Воробьев оперативтиг штабты тургускан[20].
- «Крокус Сити Холлче» Москваның болгаш областың дүрген эмчи дузазының 70 ажыг бригадаларын чоруткан.
- Өрт айыылынга нарын байдалдың бедик деңнелин тывыскан[21]. Баштай от оран-саваның үштүң бир кезиин хөме алган турган, а ооң соонда өрт бүгү оран-саваже тарай берген.
- 21:30 шак ÿезинде оран-саваныҥ дээвиири кезик-чамдыктап буступ дүшкен[22].
- Өрттү өжүреринге авиацияны хаара туткан[20].
- 160 тонна хире сугну вертолеттар хып турар «Крокус Сити Холлче» октапкан[23].
- Март 23-те 1:00 хиреде «Крокус Сити Холлга» өрт 13 муң м2 хире шөлге чавырылган.
- Москва чоогунуң Кадык камгалал яамызы март 23-те Москва, Красногорск, Одинцово, Химок болгаш Долгопрудный эмнелгелеринге чыттырган 145 когарааннарның даңзызын парлаан[24].
- Март 24-те камгалакчылар теракт болуп турган черге 400 кубометр хире буступ дүшкен конструкцияларны бускаш, бузундуларны буза шавар аар техниканы эртер чер кылыр дээш, бажыңның ханазынга үт кылып алганнар[25].
- Москва облазыныҥ губернаторунуң шиитпири-биле теракт болган черге дилээшкин операциязы март 26-да 17:00 чедир узаткан, ол хуусаада доозулган[26].
- Россияның онза байдалдар яамызының камгалакчылары теракт соонда беш дугаар хүнде өрттүң уржуктарын бүрүнү-биле чок кылгаш бузундуларны буза шаварын дооскан 900 куб метр ажыг буступ дүшкен конструкцияларны үндүр сөөрткен[27].
- Апрель 3-түң байдалы-биле терактыга 145 кижи амы-тынындан чарылган, оларның аразында алды бичии уруглар[3]; 550 ажыг кижи когараан, оларның аразында 10 бичии уруглар. Терактыга таварышкан 134 кижиниң мөзүлерин тодараткан[28].
- 2024 чылдың июнь 1-ниң байдалы-биле теракт дугайында херек ёзугаар 1,7 муң ажыг кижини когараан деп санаан[29].
- 2024 чылдың сентябрь 20-де Муслим Магомаевтиң культура-хөгжүм салгалының Фондузу «Крокус Сити Холлга» терактыга когарааннарга дуза кадар акша-хөреңгини чыггаш, үлээр программаны доосканы билдинген, төлевирлер сентябрь 23-тен планнатынган[30].
Каразыттырганнар
2024 чылдың март 23-те Россияның ФСБ ажылдакчылары, а ол ышкаш «Ахмат-Россия» полктуң дайынчылары Брянск облазынга Таджикистанга төрүттүнген дөрт чурттакчыны, терактыга каразыттырып турар кижилерни туткан. Оларны украина-биле кызыгаарындан чүс километр черде тыпкан, аңаа уткуур тала тускай белеткээн коридор-биле эртер деп турган. Кезиишкин үезинде тырттырган видеода туттурганнарның бирээзи, Шамсидин Фаридуни (род. 1998), үнелел берип, концерт залынга келген кижилерни өлүргени дээш аңаа 500 муң акша аазаанын чугаалаан: 250 муң. рубльди кемниг херек үүлгедиринге чедир банк картазынче шилчиткен болза арткан кезээн сөөлзүредир киирер ужурлуг. Организаторлар күүседикчилер-биле Telegram таварыштыр харылзааны туткан[31]. Шамсидинниң чугаазы-биле, кураторлар ооң-биле болгаш кады чораан кижилер-биле 2024 чылдың февральда харылзажып, чепсек берип, теракт кылыр черни айыткан.
Туттурган Далерджон Мирзоев байысаалга үезинде терактыны кылырының мурнунда бир ай бурунгаар ол болгаш өске-даа күүседикчилер Дмитровск шоссезинге хостельге чурттай бергеннер деп немээн. Олар кем-херек үүлгедиишкини болган черге чеде берген Рено ак өңнүг чиик машинаны садып алганнар[31].
РФ-тиң КК-зиниң баштыңы Александр Бастрыкинниң илеткээни-биле, Renault чиик автомобильде дөрт кем-херек үүлгедикчилери концерт залынга 19:54 шакта чедип келгеш, көрүкчүлерниң кээрин манап эгелээннер. 19: 58-те террористер эжик аксында турган кижилерге боолаашкынны ажыткан, оон олар концерт залынче чаза таварып киргеш, ында турар бүгү улуска, назы-харындан хамаарылга чокка, боолаашкынны уламчылааннар. Террористер боттарының-биле кады пластик саваларга эккелген бензинни кудуп алгаш, залды өрттедипкеннер, а 20:11 шакта бажыңдан чорупканнар. Ынчап кээрге, бүгү террорисчи халдаашкын 17 минут үргүлчүлээн, а дорт-ла концерт залынга террористер 13 минут турган[32].
Лента-биле быжыглап каан ийи магазинниг Калашниковтуң автоматтарын октааш, идик — хевин солупкаш, каразыттырганнар ол-ла ак «Рено» — биле чаштынарын оралдашканнар, ону хайгаараар камералар дамчыштыр «Агым» системазы-биле дораан-на санап каан. Оперативтиг ажылдакчылар террористерни хоорайга азы хөлзээзинниг магистральга тутпас деп шиитпирни үндүрген, чүге дээрге душ болуп турган кижилер когарап болур турган. Кажан машинаның «М-3 Украина» трассазы-биле Брянск облазының талазынче 140 км дүргенниг чоруп турары билдине бээрге, тускай албанның ажылдакчылары Украина-биле кызыгаардан 100 км хире черде кедегни тургускан[33]. Террористерни диригге тудуп алыр дужаал бар болганда, шагдаалар дугуйларже боолап турганнар. Тулчуушкуннуң түңнелинде, чоок улузунуң бирээзи от ажыдыптарга, өске ийи кижи аргаже чаштына берген. Оларны туткан Соонда Саидакралар истеп сүргеннерниң Бирээзи Рачабализод ыяш кырынга үнүп келгеш тепловизорнуң дузазы-биле илереттинген[34].
Терактының дөрт дорт киржикчизинден аңгыда чеди дузалакчызын тудуп хоругдаан. Брянск облазынга каразыттырганнарны тудуп тура шылгараан Россия Федерациязының күрүне кызыгаарын камгалаар бөлүктүң шериг албанныгларынга күрүне болгаш албан черлериниң шаңналдарын тывыскан деп Камгалал яамызы дыңнаткан[35][36].
2024 чылдың март 24-те Москваның Басман суду терактыга каразыттырган дөрт кижини шуптузун 2 айга хоругдаан: Далерджон Мирзоев, Саидакрами Рачабализоду, Шамсидин Фаридуни, Мухаммадсобир Файзов[37][38]. Файзов концертке келген кижилерни күчүлээниниң видеозун тырттырып турган, а ол ышкаш кады чораан эштери кем-херек болган черден чаштына берген автомобильди башкарып чораан. Ооң-биле кады олар «Крокус Сити Холл» деп машина тургузар черге сес харлыг оолду өжегерээн үстүргеннер[39].
2024 чылдың март 24-те Москваның Басман суду теракт дугайында херек талазы-биле база үш фигурантыны: Диляр Исламовту, Исраил Исламовту болгаш Аминчон Исламовту хоругдаан. Оларга организастыг бөлүктүң составында өлүмге чедирген терактыны кылганы дээш буруудадыышкынны илереткен[40][41]. 2024 чылдың март 26-да суд «Крокус Сити Холлга» теракт дугайында херектиң сески фигурантызы Алишер Касимовту 2 айга хоругдаан. Истелгениң медээзи-Биле Алырга Касимов-КЫРГЫС уктуг РФ-тиң хамаатызы — квартираны дөрт террористке дужааган[42].
2024 чылдың март 28-те Росфинмониторинг халдап турган Мирзоевти, Рачабализодту, Фаридунини, Файзовту экстремистерниң болгаш террористерниң реестринче киирген.[43].
Март 29-та Басман суду террорисчи херек талазы-иле тоску фигурант — Назримад Лутфуллоини хоругдаан, истелге ону террористерни акшаландырарынга каразыттырып турар[44][45][46].
2024 чылдың апрель 1-де Басман суду теракт дугайында херектиң онгу фигурантызы — Якубджони Юсуфзоданы хоругдаан[47]. Истелгениң медээзи-биле алырга, Юсуфзода халдаашкынның киржикчилериниң бирээзинге «Крокус Сити Холлга» болган айыыл-халаптың мурнунда болгаш соонда акша шилчидип турган[48]. Бир чыл бурунгаар Юсуфзодту Сочи хоорайга миграция учедунга хоойлу-дүрүмге дүүшпес ёзу-биле тургусканы 2024 чылдың июньда билдинген[49].
2024 чылдың апрель 4-те Москвада, Екатеринбургта Болгаш Омскиде Россияның Федералдыг айыыл чок чорук албанының ажылдакчылары терактының үш хире дузалакчыларын туткан[50].
2024 чылдың апрель 5-те Басман суду теракт дугайында херектиң 11-ги фигурантызын хоругдаан. 2024 Чылдың май 22-ге Чедир Хоругдалче Мухаммад Шарипзоданы чоруткан[51].
2024 чылдың апрель 7-де билдингени болза, өрттүң айыыл чок чоруу дээш харыысалгалыг база «Крокус Сити Холлга» өрт командазының начальниги тоомча чок чорук дугайында херектиң фигурантылары болган. Ол кижиге хамаарыштыр чурттап турар черинден чорбас деп бижимел хевирлиг хоругдал хемчеглери шилиттинген[52].
2024 чылдың апрель 26-да кеземче херээниң 12-ги фигурантызы — Таджикистанның хамаатызы Пархар хоорайга 2003 чылда төрүттүнген Джумохон Курбонов туттурган[53][54].
2024 чылдың апрель 27-де Москваның Басман суду Джумохон Курбоновту хоругдаан[55].
2024 чылдың май 16-да Москваның Басман суду Далерджон Мирзоевту, Мухаммадсобир Файзовту, Саидакрамны Рачабализодту болгаш Шамсидин Фаридунну хоругдаарын август 22-ге чедир узаткан.[56][57][58].
2024 чылдың май 16-да Москваның Басман суду терроризмниң дөрт кады киришкен Назримад Лутфуллои, Якубджон Юсуфзод, Мухаммад Шарипзод болгаш Джумахон Курбоновка хамаарыштыр хоругдалды 22 август-ке чедир узаткан[59].
2024 чылдың май 17-де Москваның Басман суду хоругдалды Аминчон, Диловар болгаш Исроил Исломов, а ол ышкаш Алишер Касимовка хамаарыштыр 22 август-ке чедир узаткан. Истелгениң медээзи-биле алырга олар халдаашкынны белеткеп тура террористерге дузаны көргүскен[60].
Москваның Басман судунуң 2024 чылдың июнь 1-де картотеказының документизиниң медээзи-биле алырга, теракт дугайында херек талазы-биле 20 буруудаттырып турар кижи эртип турар, оларның 18-зин хоругдап каан, база ийизин чурттап турар черинден үнмес дугайында бижиктиг арттырып каан[61].
2024 чылдың августа Москваның Басман суду теракт дугайында херектиң 12 фигурантызынга: Далерджон Мирзоевке, Мухаммадсобир Файзовту, Саидакрам Рачабализодту, Шамсидин Фаридунну хоругдаарының хуусаазын узаткан[62], Назримаду Лутфуллои, Якубджону Юсуфзоде, Мухаммаду Шарипзоде, Джумахону Курбонову[63], Алишеру Касимову и Аминчону, Диловару и Исроилу Исломовым[64].
2024 чылдың август 23-те Мухаммад Зоир Шарипзоданың терактыга дузалашканы дээш буруузун кезик-чамдыктап хүлээп көргени билдингир апарган[65].
2025 чылдың январьда РФ-тиң ИК-ниң удуртукчузу Александр Бастрыкин теракт дугайында херекке буруудаттырып турар кылдыр 27 фигурантыны хаара тутканын дыңнаткан[66].
2025 чылдың февраль 19-та Москваның Басман район суду 2025 чылдың март 24-ке чедир «Крокус сити холлдуң» концерт залынга терактының дөрт күүседикчизи-Мухаммадсобир Файзов, Далерджон Мирзоев, Муродали Рачабализоде и Шамсидин Фаридуни хоругдалды узаткан деп дыңнаткан[67].
2025 чылдың март 7-де АКШ-ка «Ислам Күрүнези» деп террорисчи организацияның кежигүнү, Джафар деп ат-биле билдингир террорист Мөхәммәт Шарифулла хоругдаткан. АКШ-тың юстиция яамызы «Крокус Сити Холлче» халдаашкын кылган дайынчыларга ол инструкторлаанын дыңнаткан[68].
Истелге
Айыыл-халап болган черден Россияның истелге комитединиң ажылдакчылары дайынчы амуницияның дөрт комплектизин 500 ажыг патронну база 28 садыгны, а ол ышкаш халдакчыларның ажыглааны Калашниковтуң ийи автомадын хавырган[69].
Терактыга кем-херек үүлгедикчилери каш ай дургузунда белеткенип келгеннер. Март 7-де Фаридуни рекогносцировка кылыр сорулга-биле концерт залынга барып, "Крокус"га ажылдап турган чурук тырттырар кижиниң объективинче кирген. Оон аңгыда элээн каш көрген улус концерт комплекизин эргий кезип бир-ле чүве дилеп турган бир бөлүк каразынчыг эрлерже кичээнгей салганын чугаалаан Фойеге фаридуни даштыкы хевин кедип алгаш куртказын гардеробка дужаарын дилээн деп төптүң ажылдакчызы сактып чугааладыол-ла орус дылда кайда турарын айтырган[34].
Таджикистанның Президентизи Эмомали Рахмон каразыттырганнарның төрелдери-биле истелге ажылдарын бодунуң хууда контролюнда алган оларны республиканың күш структураларының ажылдакчылары байысаап турган[70]. Душанбеден 50 километр черде турар Шамсиддин Фаридуниниң бажыңын истелге үезинде хаап каан.
2024 чылдың март 26-да ФСБ-ниң удуртукчузу Александр Бортников Украинаның тускай албаннары терактыга дузалашкан — Чоокку Чөөн чүктүң девискээринге дайынчыларны белеткээн деп медеглээн[71].
«Риа Новости»-ниң медээзи-биле, «Крокус Сити Холлга» теракт кылган кем-херек үүлгедикчилерин «Вилаят Хорасан» террорисчи организацияның Афганистанда адыры ИГИЛ-диң тургускан телеграм-каналы таварыштыр киирип алган. Ол телеграм-каналды оон балап каапкан[72].
Март 28-те ТАСС терактыны күүседикчилери наркотиктиг азы психотроптуг бүдүмелдер ижип алган турганын дыңнаткан[73]. Каразыттырганнарның ханында «дайынчы кислотаның» — медерелин өскертип, коргуушкун болгаш бодун камгалаар инстинктини базып турар психоактивтиг бүдүмелдиң истери тывылган[74].
Украинадан терактыны күүседикчилеринге валюта болгаш криптовалюта-биле элээн хөй түңнүг акша шилчидилгезин бадыткаанын истелге комитеди дыңнаткан[75].
2024 чылдың март 29-та Таджикистанның истелге органнары терактыны күүседикчилери-биле харылзаалыг деп каразыттырып тос кижини тутканын дыңнаткан[76].
Теракт кылган деп буруудаттырганнар байысаалга үезинде Киевче шаңналын алыр дээш чоруп бар чытканын өчээн[77].
Апрель 1-де ФСБ-ниң Хөй-ниити харылзааларының төвү Дагестанга Каспийскиге хөй улус турган черге теракт белеткеп турган дөрт даштыкы хамаатыларны тудуп хоругдаанын дыңнаткан. Олар тус черни өөренип ВСУ-нуң кылып кааны автоматтыг чепсекти садып алганнар[78]. Ведомствонуң медээзи-биле алырга туттурганнар «Крокус Сити Холлга» болган терактыны акшаландырарынга болгаш хандырарынга киришкен[79]. Ол ышкаш Турцияга корум-чурум камгалаар органнар терроризмни белеткеп турар деп каразыттырып турар Таджикистан болгаш Киргизиядан келген кижилерни туткан[80].
Апрель 2-де терактыга когарааннар «Крокус Сити Холл»-дуң ээлеринге хамаарыштыр кеземче херээн оттурарының дугайында билдириишкинни РФ-тиң ЧК-же чоруткан. Оларның төлээзи адвокат Игорь Трунов өрт өжүрер болгаш ыш үндүрер системаларның үрелгенин хынап эвакуацияны организастаанын база ол ышкаш кандыг чылдагаан-биле элээн каш эвакуация үнер черлерни дуглаанын тодарадырын истелгеден дилээн[81].
2024 чылдың апрель 9-та Росфинмониторинг экстремистер болгаш террористер реестринче Диловар, Исраил болгаш Аминчон Исламовтарны, Алишер Касимовту, Назримада Лутфуллоини, Якубджони Юсуфзоданы болгаш Мухаммад Шарипзоданы киирген[82].
Апрель 24-те айыыл чок чорук айтырыгларын харыылап турар бедик төлээлерниң делегей чергелиг ужуражылгазының үезинде Россияның Президентизи Владимир Путин истелге кем-херек үүлгедиишкининиң шупту кезектерин тодарадырын уламчылавышаан, «ооң киржикчилерин, чагыкчыларын, спонсорларын, организаторларын» илередип турарын дыңнаткан[83].
Апрель 25-те Росфинмониторингиниң удуртукчузу Юрий Чиханчин терактыны организастаарынга элээн каш чурттарның хамаатылары киришкенин, а акшаландырыышкын криптовалюта дузазы-биле чоруп турганын дыңнаткан[84].
Истелге комитеди май 31-де айыыл чок чоруктуң негелделеринге дүүшпес ачы-дуза чедирилгезиниң дугайында кеземче херээн оттургаш, теракт дугайында кеземче херээ-биле ону каттыштырган[85].
2014 чылдың августа «Крокус Сити холлга» теракт дугайында херекке беш чаа фигурант тыптып келген. Москваның басман суду хоругдал хуусаазын декабрь-ге Чедир Гадоев Шахромджон Насимовичиге Исмаилов Зубайдулло Авайдулловичиге Солиев Мустаким Абдумановичиге Солиев Умеджон Абдумановичиге База Хамидов Хусейн Абдурасуловичиге чедир узаткан[86]. Чаа фигурантыларның бирээзи — Умеджон Солиев-Россияга шагда-ла дилээшкинге турган[87]. Херектиң чаа фигурантылары боо-чепсек-биле халдап келгеннерни хандырып турган[88].
2024 чылдың октябрьда истелге херектиң дөрт фигурантызы хоруглуг «Вилаят Хорасан» террорисчи бөлүктүң дайынчылары деп тодараткан. Шахромджон Гадоевке, Зубайдулло Исмоиловка, Мустаким Солиевке База Умеджон Солиевке удур террористиг бөлүктүң ажыл-чорудулгазынга киржилгениң, ок-боону болгаш ок-чемзекти хоойлуга чөрүштүр саарганының, а ол ышкаш чазылдырар херекселди хоойлуга чөрүштүр кылганының фактызы-биле кеземче херектерин организастыг бөлүктүң кылганы[89].
2024 чылдың октябрьда теракт дугайында херекке дөрт чаа фигурант тыптып келген, ол lээрге Ингушетияның чурттакчылары: Хусейн Медов, Джабраил Аушев, Хаваж-Багаудин Алиев болгаш Маадыр Кулаев. Оларның ийизин хоругдаан, ийизин дилеп турар кылдыр чарлаан. Истелгениң тайылбыры-биле алырга, олар терактыны күүседикчилерин дамчыштыр автоматтарны болгаш оларга ок-чемзекти берген, ол дээш 1 млн ажыг рубльди алганнар. Истелге ведомствозунуң төп аппарадынга оларның кеземче херээн теракт дугайында херек-биле тудуштурган (КХ-ның 205 чүүлүнүң 3 кезээ), ынчалза-даа Кеземче Херээниң 222 чүүлдүң 5 кезээ-биле (баш удур дугурушкан бөлүк-биле боо-чепсекти болгаш ок-чемзекти хоойлуга дүүшпес ёзу-биле саарганы) база 222 чүүлдүң 3.1 кезээ-биле буруудадыр (бөлүк-биле кылган частыр херекселдерни болгаш частыр бүдүмелдерни хоойлуга дүүшпес ёзу-биле саарганы)[90].
2024 чылдың ноябрь 2-де террористерге боо-чепсек-биле 7 кижиниң ажылдап турганы билдингир апарган. Хусейн Медов, Джабраил Аушев, Хаваж-Багаудин Алиев база Батыр Кулаевтен аңгыда, бөлүкке Амерхан Матиев, а ол ышкаш Турцияда чаштып турар Адам Белхароев база Украинада Ильяс Белхароев (РФ-те террористер болгаш экстремистер реестринче кирген) кирип турган.[91].
2024 чылдың ноябрь 20-де ТАСС-тың дыңнатканы-биле, Аминчон биле Диловар Исламовтуң дыңнадыы-биле, оларның адазы Исроил Исламов биле Алишер Каримов террорисчи ажыл-чорудулганы деткээниниң дугайында чүүлге буруудадыышкынны эде белеткээн, ооң түңнелинде теракт болган[92].
2024 чылдың декабрь 4-те Ингушетияга террористерниң дөрт дузалакчызы туттурган. «Батал-Хаджи» деп шажын ниитилелиниң төлээлеринге хамаарыштыр кеземче херектерин оттурган. Истелгениң тайылбыры-биле алырга, «Крокус»-че халдаашкын кылганнарга деңзигүүрлүг деткимчени болгаш дузаны чедиргеннер[93].
2025 чылдың январь 2-де Истамбулдуӊ кеземче суду терактыныӊ күүседикчилери-биле харылзашкан буруудаттырганнарга хамаарыштыр буруудадыр түңнелди хүлээп алган, оларга 7,5-тен 15 чыл чедир кара-бажыңга таваржыр. Истанбулга шииттирип чораан Элээн каш Кижи ооң Мурнунда Саидакрам Рачабализода База Шамсидин Фаридуни-биле харылзажып турган болза оларның кайызы-даа терактыга дорт хамаарылгалыг турган[94].
2025 чылдың февраль 5-те «Крокус Сити Холлга» терактыга хамаарыштыр баш бурунгаар истелге доозулган. Бүгү материалдарны чыып алыры-биле, 20 фигурантыны хоругдаары-биле база херечилерни байысаары-биле 11 ай эрткен[95].
2025 чылдың февраль 11-де «Крокус сити Холл» концерт залының ээзи «Крокус интернэшнл» компанияны теракт дугайында херек ужун когараан деп санаан[96].
2025 чылдың март 22-де РФ-тиң истелге комитединиң албан-езузу-биле төлээзи Светлана Петренко истелгени доосканын дыңнаткан[16]:
Амгы үеде терроржу шинчилиг кем-херек үүлгеткен деп буруудаттырып турар 19 кижи-биле истелге ажылдары доозулган, олар хоругдалда турар болгаш херектиң материалдары-биле таныжарын уламчылап турар. База элээн каш фигурантыларны дилеп тывары-биле чарлаан[16].
2025 чылдың апрель 14-те экспертиза терактының күүседикчилерин миннип турар деп билдинген. Адвокат Олег Власовтуң чугаазы-биле алырга буруудаттырганнарның угаан-медерели болгаш мага-бодунуң кадыы чурум езугаар болуп турар Ооң түңнелинде 145 кижи амы-тынындан чарылган база 500 ажыг кижи когараан Теракт 2024 чылдың март 22-де болган. Туттурган улустуң аразында Таджикистанның хамаатылары болур дөрт хире күүседикчи бар: Мухаммадсобир Файзов, Далерджон Мирзоев, Саидакрами Рачабализода болгаш Шамсидин Фаридуни. «Crocus Group»-ка терактыдан ниити когарал 150—200 млн доллар деп үнелеттинип турар[97].
2025 чылдың июнь 23-те СК терактының истелгезин дооскан. Истелге террактыны Украинаныӊ эрге-чагыргазыныӊ чагыы-биле россияда политиктиг байдалды чогумчудар дээш боттандырган деп бадыткап турар[98]. Рф-Тиң Истелге комитединиң албан езузунуң төлээзи Крокус сити холл концерт залынга террорга буруудаттырган чамдык кижилер дагестанның Каспийскиде хөглээшкин комплекизин үрегдээрин планнаанын дыңнаткан[99].
2025 чылдың июнь төнчүзүнде ТАСС херектиң материалдарын алгаш көөрге, буруудаттырып турар улустуң аразындан кара чаңгыс Шамсидин Фаридуни буруузун долузу-биле миннинген болуп турар[100].
2025 чылдың июнь 30-де Россияның Чиңгине прокуратуразы теракт дугайында 427 томдан тургустунган 19 буруудаттырганнарга хамаарыштыр кеземче херээн Барыын чүктүң шериг судунче чоруткан[101]. Не более 150 человек из 2,3 тысяч признанных потерпевшими по уголовному делу примут участие в судебном процессе во 2-м Западном окружном военном суде. Дело о теракте будет слушать коллегия из трёх судей. Материалы дела составляют более 470 томов, включая вещественную доказательную базу, собранную в ходе предварительного следствия, а также результаты более 200 различных видов экспертиз в отношении обвиняемых[102].
2025 чылдың июль 21-де теракт дугайында херек чорудулгазы 2025 чылдың август 4-те эгелээри билдинген. Ону Барыын чүктүң шериг суду көөр Хуралдар Мосгорсудка эртер[16].
Алды юридиктиг албан черлерин — АН «Крокус интернэшнл», КХН «Сервис холл», ПАО «Мобильдиг телесистемалар», КХН «Т2 мобайл», КХН «МСМ» база КХН «С-Сервис» когараан деп санаттынган[103].
2025 чылдың июль 21-де Новосибирскиде Чөөн чүктүң шериг суду Таджикистанның хамаатызы Баходурджон Ахмадалиевти 14 чыл колонияга шииткен. Истелгениң тодаратканы-биле, Ол Интернет дамчыштыр «Крокуска» халдаашкынның шупту киржикчилеринге билеттерни садып алган. Ол ышкаш Ахмадалиев Новосибирскиге теракт белеткеп турган улустуң аразынче кирип турар — ол хол-биле кылган чазылдырар херекселди садып алгаш шыгжап алган ол ышкаш ону хоорайның Демир-орук районунга чедиргенкиржикчилер частыышкынны кылырын планнаан[104].
Россияның эрге-чагыргаларының харыызы
Москваның баштыңы Сергей Собянин «Крокус Сити Холлга» «коргунчуг халап болган» деп медеглээн::
«Мөчээн кижилерниң чоок кижилеринге кажыыдалымны илереттим. Болган болуушкун үезинде когараан шупту кижилерге бүгү-ле херек дузаны көргүзер айтыышкынны берген».
Крокус Сити Холлга боолаашкын болгаш частыышкыннар-ханныг теракт, деп РФ-тиң Даштыкы херектер яамызының албан ёзузунуң төлээзи Мария Захарова дыңнаткан. Ол дээрге делегей ниитилежилгезин «бо коргунчуг кем-херек үүлгедиишкини-дир» деп буруу шаварын кыйгырган[105].
Патриарх Кирилл мөчээн кижилерниң сүнезинин эки оранга баарының дугайында тейлээр, а ол ышкаш «Крокус Сити Холл» оран-савазында өрттен когараан кижилерни камгалаары-биле мөргүл кылыр болган[106].
Айыыл чок чоруктуң хемчеглерин москваның аэропорттарынга болгаш вокзалдарынга күштелдирген[20].
Москвага 2024 чылдың март 23-24 дыштаныр хүннерде «Крокус Сити Холлга» боолаан халдаашкын үезинде спортчу, культурлуг болгаш массалыг хемчеглерни соксаткан деп мэр Собянин дыңнаткан[107].
Кадык Камгалал яамызының удуртукчузу Михаил Альбертович Мурашко айыылга таварышканнарга дуза чедирерин хуу контрольда алган[20].
«Крокус Сити Холл» деп концерт залынга болган болуушкуннуң барымдаазы-биле Россияның истелге комитединиң кол эргелели РФ-тиң КХ-зиниң 205 чүүлүнде көрдүнген кем-херек демдектериниң талазы-биле кеземче херээн оттурган (террорисчи акт)[108].
«Бир эвес күштү күш — биле удурланыштырбас болза, кандыг-даа судтар болгаш истелгелер дузалавас, а өлүмнерге-террористерни бүрүнү-биле шаажылаары болгаш оларның өг-бүлелеринге удур репрессиялар. Делегей чергелиг арга-дуржулга» — деп РФ-тиң ОБЯ-ның баштыңының оралакчызы Дмитрий Медведев дыңнаткан[109].
РФ-тиң президентизи Владимир Путин бодунуң кыйгырыында 2024 чылдың март 24-ти ниити национал кажыыдал хүнү кылдыр чарлаан, а ол ышкаш украин таланың баш бурунгаар белеткээни «соңга» дамчыштыр күрүне кызыгаарын эртер дээш украин талаже чоруп турган террористерни тудуп турарын дыңнаткан. Президент когараан кижилерге болгаш оларның төрелдеринге Россияның бүгү хамаатыларының өмүнээзинден кажыыдалды илергейлээн материалдыг дузаны аңгылаанын дыңнаткаш озал-ондак болган черде когарааннарга база тускай албаннарның ажылдакчыларынга киржилгези болгаш дүрген дузазы дээш бөдүүн хамаатыларга четтиргенин илереткен[110].
«Бистиң улузувустуң массалыг өлүрүүшкүнүнге таварыштывыс. Ол кем-херек үүлгедиишкининиң артында турар кижи бүрүзүн доктаадып, кезедир бис. Террористерни өжээн манап турар, келир үе оларда чок. Амгы үеде бистиң ниити хүлээлгевис-чаңгыс чыскаалга кады болуру. Кым-даа бистиң ниитилеливиске дүвүрел болгаш чөрүлдээ үндүрери болдунмас. Москвага болгаш өске-даа регионнарга террорга удур немелде хемчеглерни киирген», — деп Россияның Президентизи Владимир Путин чонга кыйгызының дугайында чугаалаан[111].
2024 чылдың март 25-те Россияның Президентизиниң чанында уруглар эргелериниң талазы-биле бүрүн эргелиг төлээ Мария Львова-Белова теракт үезинде «Крокус Сити Холлга» келген кижилерни чайладып көжүреринге дузалажып турган ийи элээди оолдарга өөрүп четтириишкин бижиктерин тывыскан. «Кемдээн кижилерге дуза кадары-биле көргүскен эрес-дидим, амы-хууда эрес-дидим чоруу дээш» 15 харлыг Ислам Халилов болгаш 14 харлыг Артем Донсков өөрүп четтириишкиннерни алганнар. Ийи аныяк кижиниң кайызы-даа «Крокус Сити Холлга» гардеробщиктеп ажылдап турганнар[112].
2024 чылдың март 26-да «Крокус Сити Холл»-ниң школачы — гардеробщиги Артем Донсковту, администратор София Мейерни теракт үезинде кижилерге чайладып көжеринге дузалажып турган, Россия Федерациязының Хөй-ниити палатазының медальдары-биле шаңнаан. Медальды Ислам Халиловка база белеткээн, ынчалза-даа ол ёзулалга кээп шыдаваан[113].
Март 27-те Москваның болгаш Бүгү Русьтуң Патриаргы Кирилл Россияга терактыга хамаарыштыр шажыннар аразында чөрүлдээни болдурбазынче кыйгырган[114].
Майның 2-де РФ-тиң Президентизи Владимир Путин элээди оолдар Артем Донсковту, Никита Ивановту база Ислам Халиловту «Чок боор часканнарны камгалааны дээш» медаль-биле шаңнаан. Теракт үезинде кижилерни чайладып көжүреринге аныяктар дузалажып турган[115][116].
2024 чылдың июль 8-те РФ-тиң президентизи Владимир Путин «Крокус Сити Холлга» террористи хора чок кылыр дээн оралдажыышкынга мөчээн «Внуково» аэропортунуң ажылдакчызы Валентин Николаенковту мөчээниниң соонда «Эрес-дидим чорук дээш» орден-биле шаңнаан[117].
2024 чылдың июльда РФ-тиң чиңгине прокурору Игорь Краснов «Крокус Сити Холлга» терактыны ооң иштинде регионалдыг эрге-чагырга органнарының санаашкыннары-биле киирип болур деп түңнелге келген, а терроризмге удур туржурунга хөйнүң хөй-ниитиге барганының объектилерин хынаары көңгүс өске, элээн шыңгыы деңнелдиг болуру эргежок чугула[118].
Бүгү делегейниң реакциязы
Вашингтон айыыл-халапка хамаарыштыр кажыыдалын илереткен[20]. АКШ-тың Ак бажыңда демдеглээни-биле, онза байдал дугайында баш бурунгаар медээ чок турган. Болган чүүл Киевтиң хөделиишкиннери-биле холбашпаан деп Вашингтонга дыңнаткан.
2024 чылдың апрель 3-те американ журналист Сеймур Херш информастыг дөстерже айтыпкаш, АКШ-тың төп хайгыыл эргелели «Крокуска» терактыны белеткээрин Россияга дыңнадып баш удур сагындырган. Херштиң чугаазы-биле, «бети дээре чаңгыс медээ „далаштыг“ деп демдектээш, концерт мурнунда ЦРУ-дан российжи разведкаже дамчып турган». Ооң-биле кады, американ журналист, ЦРУ терактыны ылап-ла «Крокуска» планнаарын билбес турган, ынчангаш чугаа анаа «хөй кижилер чыылган чер» дугайында чоруп турган[119].
КНО-нуң чиңгине секретары Крокуска болган терактыны шыңгыызы-биле сойгалааш россияның чазаанга болгаш чонунга кажыыдалын илереткен[20].
Россияның кажыыдалын аңгы-аңгы чурттар илереткен оларның аразында Египет, Казахстан, Азербайджан, Киргизия, Чехия, Италия, Сербия, Германия, Люксембург, Катар, Куба, Палестина, Боливия, Иран, Венесуэла, Узбекистан, Серб Республика, Турция, Армения, Мальта, Абхазия, Иордания, Сауд Аравия, Пакистан, Ирак, Австрия, Франция, Таджикистан, Мексика, Колумбия, ОАЭ, Сирия, Бахрейн, Канада, Белоруссия болгаш өскелер-даа.
Террорисчи халдаашкынны «ХАМАС», «Талибан» база «Хезболла» деп улуг исламисчи шимчээшкиннер буруу шапкан[120][121][122].
Март 25-те КНО-нуң Совбезинде Японияның постпредеди терактыга качыгдааннарга тураскаал кылдыр бир минута ыржым минутаны чарлаан[123].
Бодунуң үезинде «Крокус Сити Холлга» ойнап турган американың «Garbage» рок-бөлүү терактыга хамаарыштыр кажыыдалын илереткен[124].
2024 чылдың апрель 6-да Турция Таджикистанның хамаатыларынга виза чок чурумну соксаткан. Турк МИЧ-тиң медээзи-биле, ол шиитпир 2024 чылдың январь-март айларында Стамбулче таджик терактыга буруудаттырган ийи кижиниң кылган аян-чоруу-биле холбаалыг бооп болур[125].
Терактыга качыгдааннарга мемориал
2025 чылдың февральда «Крокус Сити Холл» чанынга терактыга качыгдааннарга мемориалды тудуп эгелээн[126]. Ол трагедияның чыл болган хүнүнде — март 22-де ажыттынган. Москва облазының губернатору Андрей Воробьев мемориалды тургузуп тура концерт залының ээзи ажылдаанын дыңнаткан.
Концерт залының база Ийиги Павильон «Крокус Экспо» дужунда ужуп чоруур дуруяалар дүрзүлери-биле кара граниттан кылган ийи көжээлерни тургускан. 2024 чылдың март 22-де «кижи көрбес террорисчи актының когарааннарынга тураскаал» деп бижикти тураскаалда сиилбээн[127].
Немелде медээлер
2024 чылдың март 25-те төп банкыларга болгаш микрофинанс организацияларынга «Крокус Сити Холлга» терактыга амы-тынындан чарылганнарның өрелерин ушта бижиирин сүмелээн[128]. Сбер-биле ВТБ ону 2024 чылдың март 23-те кылып бээринге беленин дыңнаткан. Ол ышкаш өрелерни үндүр бижиирин 23 банк аазаан: Тинькофф, Альфа-банк, Совкомбанк, Газпромбанк, Почта Банк, Промсвязьбанк, Москваның чээли банкызы болгаш өскелер-даа[129].
2024 чылдың март 27-де Санкт-Петербургка планнаттынган «Пикник» деп бөлүктүң концерти болган. Ону «Крокус Сити Холлга» болган терактыга амы-тынындан чарылганнарның чырык адынга тураскааткан[130].
Терактыга амы-тынындан чарылганнарның дугайында тураскаал кылдыр россияның күүседикчилери «Голос моей записи» деп альбомну бижиткеннер. Ында халдаашкын болган концерт залы адын эдилээн ыраажы Муслим Магомаевтиң репертуарындан 12 ыры кирген. Дыңнаашкындан шупту орулганы когараан кижилерге чоруткан[131].
2024 чылдың июнь 29-та Москва облазының губернатору Андрей Воробьев Москва чоогунуң эрге-чагыргазы «Крокусту» катап тургузарындан ойталаан деп медеглээн:
«Ам аңаа концерт залы турбас»[132].
2025 чылдың мартта терактыга буруудаттырганнарның бирээзиниң адвокады «Крокус»-че халдаашкын мурнунда террористер Өске халдаашкыннарга белеткелди чорудуп, Кремльдиң «Чистые пруды» метронуң болгаш «МЕГА Белая Дача» иштинде байдалды чурукка тырттырып турган деп медеглээн. Террористер Украинага чаштынарын планнап турган[133].
Херектиң материалдарындан алырга, билдинмес кижи «Сайфуллонуң» айтыышкыннарын барымдаалап, буруудаттырып турар кижилер боттарының эрги телефоннарын узуткааннар. Ооң соонда олар теракт үезинде ок-чепсек кылдыр ажыглаарын планнаан чаа смартфоннарны болгаш кухня бижектерин садып алганнар. Ол ышкаш күүседикчилер Интернеттен өөредиглиг видеороликтерни киирип, ок-чемзек шыгжаар пөстен дүжүрер жилеттерни боттары кылып бергеннер. Халдаашкын мурнунда үш теракт күүседикчилери коргуушкун сагыш-сеткилин чавырылдырар дээш наркотиктерни ажыглаан[134].
Теракт дугайында кеземче херээниң материалдарындан билдингени болза, буруудаттырып турар дөрт кижи халдаашкын соонда-ла 135 муң рубльден эвээш эвес акша алган. Акшаны 2024 чылдың март 22-де (халдаашкын хүнүнде) Шамсидин Фаридуниниң бир фигурантызының банк картазынче, Россиядан дезерин хандырар сорулга-биле киирипкен[135].
Айыыл-халаптың чыл оюнуң бүдүүзүнде «Крокус Сити Холлга» «Октябрь» кинотеатрынга «Крокус. Несломленные» деп документалдыг фильмниӊ премьеразы болуп эрткен. Фильмни «Интеграция» деп продюсер төвү биле Россияның Кызыл Крестизиниң деткимчези-биле тырттырган. Ук чуруктуң үндезин-таваанче волонтерлар эмчилер концерт залының ажылдакчылары болгаш кижилерни камгалап алырынга киришкен өске-даа хөй-хөй кижилерниң дугайында төөгүлер кирген[136].
Демдеглелдер
- ↑ В «Крокус Сити Холл» произошла стрельба (2024-03-22). Хынаан 22 марттың 2024.
- ↑ Онлайн: в подмосковном «Крокус Сити Холле» стрельба и пожар, есть раненые (2024-03-22). Хынаан 22 марттың 2024.
- ↑ 1 2 Число погибших детей при теракте в «Крокусе» выросло до шести (2024-04-03). Хынаан 3 апрельдиң 2024.
- ↑ Число пострадавших в результате теракта в "Крокус сити холле" выросло до 551. Хынаан 30 марттың 2024.
- ↑ Инженер-строитель пробил стену для спасения людей в «Крокусе» (2024-03-30). Хынаан 30 марттың 2024.
- ↑ Участников теракта в "Крокусе" задержали недалеко от границы с Украиной (23.03.2024). Хынаан 23 марттың 2024.
- ↑ РБК, 26 марта 2024. Бортников обвинил спецслужбы Украины в содействии теракту в «Крокусе»
- ↑ РБК, 27 марта 2024. Песков заявил, что официальных версий теракта в «Крокусе» еще не называли
- ↑ Schmitt, Eric. What We Know About ISIS-K, the Group That Claimed Responsibility for the Moscow Attack (2024-03-22).
- ↑ ISIS claims responsibility for attack in busy Moscow-area concert venue that left at least 40 dead, CNN (2024-03-22).
- ↑ Moscow concert hall attack latest: ISIS claims responsibility for shooting that killed more than 60 people (англ.). The Independent. Хынаан ай-хүнү: 23 марттың 2024. Архивтээн 23 марттың 2024 года.
- ↑ Ведомости, 25 марта 2024. Что такое запрещенный в России «Вилаят Хорасан»
- ↑ Интерфакс, 24 марта 2024. Вице-президент США возложила ответственность за теракт в Crocus City Hall на ИГ
- ↑ Путин назвал кровавым и варварским теракт в «Крокус Сити Холле» (23.03.2024). Хынаан 23 марттың 2024.
- ↑ Организаторами теракта в "Крокусе" были шестеро граждан Средней Азии (2025-03-22). Хынаан 22 марттың 2025.
- ↑ 1 2 3 4 Процесс по делу о теракте в «Крокусе» в Мосгорсуде начнется 4 августа (2025-07-21). Хынаан 21 июльдуң 2025. Цитата чазыы: Неверный тег
<ref>: название «:4» определено несколько раз для различного содержимого - ↑ Крокус. Mash (22 марттың 2024).
- ↑ Теракт с десятками погибших в «Крокус Сити Холле». Главное. Хынаан 22 марттың 2024.
- ↑ Один из зрителей «Крокус Сити Холла» обезвредил террориста (23.03.2024). Хынаан 23 марттың 2024.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Что известно о происшествии в "Крокус сити холле". Главное. Хынаан 22 марттың 2024.
- ↑ Пожару в "Крокус сити холле" присвоен повышенный ранг сложности. Хынаан 22 марттың 2024.
- ↑ В оперслужбах сообщили о втором взрыве в Crocus City Hall (2024-03-22). Хынаан 22 марттың 2024.
- ↑ Вертолеты сбросили около 160 тонн воды на горящий "Крокус сити холл" (23.03.2024). Хынаан 23 марттың 2024.
- ↑ Минздрав Подмосковья опубликовал список из 145 госпитализированных после теракта (23.03.2024). Хынаан 23 марттың 2024.
- ↑ Интерфакс, 24 марта 2024. Спасатели сделали проем в стене Crocus для прохода тяжелой техники
- ↑ Поисковую операцию на месте теракта в «Крокусе» продлили на день (2024-03-25). Хынаан 25 марттың 2024.
- ↑ Спасатели завершили разбор завалов в "Крокус сити холле" (2024-03-26). Хынаан 26 марттың 2024.
- ↑ Бастрыкин потребовал поименно установить заказчиков теракта в «Крокусе» (2024-03-31). Хынаан 31 марттың 2024.
- ↑ Суд признал более 1,7 тыс. человек потерпевшими по делу о теракте в «Крокусе». Известия (1 июньнуң 2024). Хынаан ай-хүнү: 2 июньнуң 2024.
- ↑ Выплаты пострадавшим в "Крокусе" начнутся с 23 сентября (2024-09-20). Хынаан 20 сентябрьның 2024.
- ↑ 1 2 Опубликовано видео допроса террориста из "Крокуса" (23.03.2024). Хынаан 23 марттың 2024.
- ↑ ТАСС, 25 марта 2014. Бастрыкин заявил о восстановлении хронологии теракта в «Крокус сити холле»
- ↑ РИА Новости: Террористы из "Крокуса" ехали по трассе со скоростью более 140 км/ч - Российская газета (2024-03-26). Хынаан 27 марттың 2024.
- ↑ 1 2 Арестованным Басманным судом террористам грозит пожизненное лишение свободы - Российская газета (2024-03-25). Хынаан 27 марттың 2024.
- ↑ Участникам задержания устроивших теракт в "Крокусе" вручили награды (25.03.2024). Хынаан 25 марттың 2024.
- ↑ В МВД рассказали, как выследили машину террористов, напавших на «Крокус». Хынаан 28 марттың 2024.
- ↑ Суд арестовал четырех фигурантов дела о теракте в «Крокус Сити Холле» (24.03.2024). Хынаан 25 марттың 2024.
- ↑ Суд назвал имена фигурантов дела о теракте в «Крокус Сити Холле». Хынаан 25 марттың 2024.
- ↑ Жирнов, Степан. «Не едем на турнир?» Мальчик, сбитый террористами, пришёл в сознание. Хынаан 25 марттың 2024.
- ↑ Суд арестовал пятого обвиняемого по делу о теракте в "Крокус сити холле" (2024-03-25). Хынаан 25 марттың 2024.
- ↑ Суд арестовал седьмого фигуранта дела о теракте в "Крокусе" (2024-03-25). Хынаан 25 марттың 2024.
- ↑ Екатерина КОСОБОКОВА |. Суд арестовал восьмого фигуранта по делу о теракте в «Крокусе» Алишера Касимова (рус.). kp.ru -. Хынаан ай-хүнү: 26 марттың 2024.
- ↑ Росфинмониторинг внес напавших на «Крокус» в реестр террористов. rbc.ru (28 марттың 2024). Хынаан ай-хүнү: 28 марттың 2024.
- ↑ В суде раскрыли имя девятого фигуранта дела о теракте в "Крокусе" - Российская газета (2024-03-29). Хынаан 29 марттың 2024.
- ↑ В Москве арестовали девятого фигуранта дела о теракте в «Крокусе» (2024-03-29). Хынаан 29 марттың 2024.
- ↑ Суд арестовал девятого фигуранта дела о теракте в "Крокусе" (29.03.2024). Хынаан 29 марттың 2024.
- ↑ Суд арестовал десятого фигуранта дела о теракте в "Крокусе" (01.04.2024). Хынаан 1 апрельдиң 2024.
- ↑ СК раскрыл имя и роль еще одного фигуранта дела о теракте в «Крокусе» (2024-04-01). Хынаан 1 апрельдиң 2024.
- ↑ Mash: фигуранта дела о теракте в «Крокусе» поставили на учет незаконно. News.ru (11 июньнуң 2024). Хынаан ай-хүнү: 11 июньнуң 2024.
- ↑ ФСБ сообщила о задержании еще троих фигурантов дела о теракте в «Крокусе» (2024-04-04). Хынаан 4 апрельдиң 2024.
- ↑ Басманный суд арестовал еще одного фигуранта дела о теракте в «Крокусе» (2024-04-05). Хынаан 5 апрельдиң 2024.
- ↑ ТАСС узнал о фигурантах дела о халатности после теракта в «Крокусе». Хынаан 8 апрельдиң 2024.
- ↑ Силовики задержали еще одного фигуранта дела о теракте в «Крокусе» (2024-04-26). Хынаан 26 апрельдиң 2024.
- ↑ В РФ задержали еще одного фигуранта дела о теракте в «Крокус Сити Холле» (2024-04-26). Хынаан 26 апрельдиң 2024.
- ↑ Басманный суд арестовал 12-го фигуранта дела о теракте в «Крокусе» (2024-04-27). Хынаан 27 апрельдиң 2024.
- ↑ Суд продлил арест предполагаемому исполнителю теракта в "Крокусе" Мирзоеву. ria.ru (16 майның 2024). Хынаан ай-хүнү: 16 майның 2024.
- ↑ Суд продлил арест одному из исполнителей теракта в «Крокусе». РБК (16 майның 2024). Хынаан ай-хүнү: 16 майның 2025.
- ↑ Суд продлил арест всем исполнителям теракта в «Крокус Сити Холле». RT (16 майның 2024). Хынаан ай-хүнү: 16 майның 2024.
- ↑ Суд продлил арест четверым пособникам напавших на "Крокус" террористов. ТАСС (16 майның 2024). Хынаан ай-хүнү: 16 майның 2024.
- ↑ https://www.rbc.ru/rbcfreenews/664733029a79479f7e2e0666. РБК (17 майның 2024). Хынаан ай-хүнү: 17 майның 2024.
- ↑ По делу о теракте в «Крокусе» арестовано 18 человек. Известия (1 июньнуң 2024). Хынаан ай-хүнү: 2 июньнуң 2024.
- ↑ Суд продлил арест четырем обвиняемым в теракте в «Крокусе» (2024-08-16). Хынаан 20 августуң 2024.
- ↑ Суд продлил арест еще четырем обвиняемым в теракте в «Крокусе» (2024-08-19). Хынаан 20 августуң 2024.
- ↑ До 22 ноября продлили арест 4 фигурантов по делу о теракте в «Крокусе» (2024-08-20). Хынаан 20 августуң 2024.
- ↑ Еще один фигурант дела о теракте в «Крокусе» частично признал вину (2024-08-23). Хынаан 23 августуң 2024.
- ↑ Виктория Шварц. Бастрыкин заявил, что по делу о теракте в "Крокус Сити Холле" обвиняются 27 фигурантов (2025-01-14). Хынаан 15 январьның 2025.
- ↑ Исполнителям теракта в «Крокусе» продлили арест до 24 марта (19.02.2025). Хынаан 19 февральдың 2025.
- ↑ В США арестовали террориста, инструктировавшего напавших на «Крокус». Хынаан 7 марттың 2025.
- ↑ В СК рассказали об изъятом оружии с места теракта в "Крокус сити холле". Хынаан 24 марттың 2024.
- ↑ Мария МАМАЕВА |. В Душанбе ведут следственные мероприятия с родными террористов из «Крокуса» (рус.). kp.ru -. Хынаан ай-хүнү: 26 марттың 2024.
- ↑ Сергей Чиков |. Бортников: Украина готовила боевиков на Ближнем Востоке (рус.). kp.ru - (26 марттың 2024). Хынаан ай-хүнү: 26 марттың 2024.
- ↑ РБК, 27 марта 2024. Участника телеграм-группы с террористами из «Крокуса» вышлют из России
- ↑ ТАСС сообщил, что атаковавшие «Крокус» террористы были под наркотиками (2024-03-28). Хынаан 28 марттың 2024.
- ↑ В крови террористов из "Крокуса" обнаружили психотропные наркотические вещества - Российская газета (2024-03-28). Хынаан 2 апрельдиң 2024.
- ↑ СК получил доказательства связи террористов из "Крокуса" с Украиной (2024-03-28). Хынаан 28 марттың 2024.
- ↑ Источник: под Душанбе задержали девять человек по делу об атаке на "Крокус" (20240329T1257). Хынаан 29 марттың 2024.
- ↑ Обвиняемые в теракте в "Крокусе" заявили, что ехали в Киев за наградой (29.03.2024). Хынаан 29 марттың 2024.
- ↑ Задержанные в Дагестане террористы снабжали деньгами и оружием атаковавших "Крокус" (2024-04-01). Хынаан 1 апрельдиң 2024.
- ↑ ФСБ заявила о причастности задержанных в Дагестане боевиков к теракту в «Крокусе» (2024-04-01). Хынаан 1 апрельдиң 2024.
- ↑ В Турции задержали жителей Таджикистана по подозрению в подготовке теракта (01.04.2024). Хынаан 1 апрельдиң 2024.
- ↑ Пострадавшие в "Крокусе" просят СК возбудить дело в отношении владельцев комплекса (2024-04-02). Хынаан 2 апрельдиң 2024.
- ↑ Семерых фигурантов дела о теракте в «Крокусе» внесли в реестр террористов. Хынаан 9 апрельдиң 2024.
- ↑ Путин: Спецслужбы продолжают выявлять заказчиков и спонсоров теракта в "Крокусе" - Российская газета (2024-04-24). Хынаан 24 апрельдиң 2024.
- ↑ Росфинмониторинг раскрыл, как финансировался теракт в "Крокусе" - Российская газета (2024-04-25). Хынаан 25 апрельдиң 2024.
- ↑ СК возбудил дело об оказании небезопасных услуг в связи с нападением на "Крокус". ТАСС (31 майның 2024). Хынаан ай-хүнү: 31 майның 2024.
- ↑ Стало известно о пяти новых фигурантах дела о теракте в "Крокусе" (2024-08-29). Хынаан 29 августуң 2024.
- ↑ Стали известны подробности о новом фигуранте по делу о теракте в "Крокусе" (2024-08-29). Хынаан 29 августуң 2024.
- ↑ Пятеро фигурантов дела о теракте в "Крокусе" обеспечивали нападавших оружием (2024-08-29). Хынаан 29 августуң 2024.
- ↑ Четыре фигуранта дела о теракте в «Крокусе» состояли в «Вилаят Хорасан». Хынаан 3 октябрьның 2024.
- ↑ В деле «Крокуса» взят новый след. kommersant.ru (1 ноябрьның 2024). Хынаан ай-хүнү: 1 ноябрьның 2024.
- ↑ Стали известны личности передавших оружие напавшим на «Крокус» террористам (2024-11-02). Хынаан 2 ноябрьның 2024.
- ↑ Четырем фигурантам дела о теракте в «Крокусе» переквалифицировали обвинение (2024-11-20). Хынаан 20 ноябрьның 2024.
- ↑ В Ингушетии задержали предполагаемых пособников напавших на "Крокус" террористов (2024-12-04). Хынаан 5 декабрьның 2024.
- ↑ Anadolu: подельникам террористов из "Крокуса" грозит 15 лет тюрьмы в Турции (2025-01-02). Хынаан 2 январьның 2025.
- ↑ Предварительное следствие по делу о теракте в «Крокус Сити Холле» завершилось. vm.ru (5 февральдың 2025). Хынаан ай-хүнү: 5 февральдың 2025.
- ↑ Владелец «Крокус Сити Холла» признан потерпевшим по делу о теракте. aif.ru (11 февральдың 2025). Хынаан ай-хүнү: 11 февральдың 2025.
- ↑ Экспертиза признала вменяемыми исполнителей теракта в «Крокус Сити Холле». Хынаан 14 апрельдиң 2025.
- ↑ Цитата чазыы: Неверный тег
<ref>; для сносок:6не указан текст - ↑ Обвиняемые в теракте в "Крокусе" планировали еще один в Каспийске (2025-06-23). Хынаан 24 июньнуң 2025.
- ↑ ТАСС узнал о раскаявшемся исполнителе теракта в «Крокусе» (2025-06-30). Хынаан 30 июньнуң 2025.
- ↑ Генпрокуратура направила в суд дело о теракте в "Крокусе" (2025-07-01). Хынаан 1 июльдуң 2025.
- ↑ По делу о теракте в "Крокусе" в судебном процессе примет участие не более 150 потерпевших (2025-07-21). Хынаан 21 июльдуң 2025.
- ↑ Шесть юрлиц признали потерпевшими по делу о теракте в "Крокусе" (2025-07-27). Хынаан 27 июльдуң 2025.
- ↑ Пособнику террористов из «Крокуса» в Новосибирске дали 14 лет колонии (2025-07-22). Хынаан 22 июльдуң 2025.
- ↑ МИД назвал «кровавым терактом» произошедшее в «Крокус Сити Холле» (2024-03-22). Хынаан 22 марттың 2024.
- ↑ Патриарх Кирилл молится об упокоении душ погибших при ЧП в "Крокус сити холле". Хынаан 22 марттың 2024.
- ↑ В Москве отменили все массовые мероприятия после атаки на «Крокус-Сити». Хынаан 22 марттың 2024.
- ↑ ГСУ СК России возбудило уголовное дело о теракте в Московской области. Хынаан 22 марттың 2024.
- ↑ Медведев призвал к «тотальной казни террористов» после нападения в Москве. Хынаан 22 марттың 2024.
- ↑ Обращение Владимира Путина к россиянам. Хынаан 23 марттың 2024.
- ↑ Заявление Путина в связи с терактом в «Крокус Сити Холле». Трансляция. Хынаан 23 марттың 2024.
- ↑ Спасшим людей при теракте в «Крокусе» школьникам вручили награды. Известия. Известия (25 марттың 2024). Хынаан ай-хүнү: 25 марттың 2024.
- ↑ Спасавших людей в «Крокусе» Донскова и Мейер наградили в Общественной палате. iz.ru (26 марттың 2024). Хынаан ай-хүнү: 26 марттың 2024.
- ↑ Глава РПЦ высказался о русском национализме. Хынаан 27 марттың 2024.
- ↑ Путин наградил подростков, спасавших людей во время теракта в «Крокусе» (2024-05-02). Хынаан 2 майның 2024.
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 02.05.2024 № 300 "О награждении государственными наградами Российской Федерации". Официальное опубликование правовых актов (2 майның 2024). Хынаан ай-хүнү: 2 майның 2024.
- ↑ Путин посмертно наградил пытавшегося обезвредить террориста в «Крокусе» мужчину (2024-07-08). Хынаан 8 июльдуң 2024.
- ↑ РБК, 31 июля 2024. Краснов увидел просчеты органов власти в терактах в «Крокусе» и Дагестане
- ↑ ЦРУ в срочном порядке уведомляло Россию о подготовке теракта, заявил Херш. РИА-Новости (3 апрельдиң 2024).
- ↑ РИА Новости, 23 марта 2024. ХАМАС осудило теракт в «Крокусе»
- ↑ РБК, 23 марта 2024. МИД Афганистана осудил теракт в подмосковном «Крокусе»
- ↑ ТАСС, 23 марта 2024. «Хезболлах» осудила теракт в Москве. Шиитская организация назвала произошедшее в «Крокус сити холле» кровавым терактом
- ↑ Совбез ООН почтил минутой молчания память погибших в "Крокусе". Московский комсомолец (25 марттың 2024). Хынаан ай-хүнү: 25 марттың 2024.
- ↑ Игравшая в «Крокусе» группа Garbage выразила соболезнования после теракта. Хынаан 27 марттың 2024.
- ↑ Граждане Таджикистана больше не смогут въехать в Турцию без визы (2024-04-06). Хынаан 6 апрельдиң 2024.
- ↑ Возле «Крокуса» начали возводить мемориал жертвам теракта (2025-02-21). Хынаан 21 февральдың 2025.
- ↑ Открытие мемориала жертвам теракта в «Крокус Сити Холле». Фоторепортаж (2025-03-22). Хынаан 24 марттың 2025.
- ↑ Центробанк рекомендовал списать долги погибших при теракте в "Крокусе" (25.03.2024). Хынаан 25 марттың 2024.
- ↑ Центробанк предложил банкам простить долги погибших в «Крокусе». Хынаан 25 марттың 2024.
- ↑ Группа «Пикник» проведет концерт памяти в Петербурге (2024-03-26). Хынаан 26 марттың 2024.
- ↑ news.ru. news.ru (28 марттың 2024). Хынаан ай-хүнү: 28 марттың 2024.
- ↑ Воробьев заявил, что на месте «Крокуса» не будет концертного зала (2024-06-29). Хынаан 29 июньнуң 2024.
- ↑ Напавшие на «Крокус» террористы планировали атаковать центр Москвы - Газета.Ru | Новости (2025-03-20). Хынаан 20 марттың 2025.
- ↑ Исполнители теракта в «Крокусе» купили кухонные ножи и сделали жилеты по видео перед нападением (2025-07-26). Хынаан 26 июльдуң 2025.
- ↑ Исполнители теракта в «Крокусе» получили 135 тыс. руб. на побег (2025-07-27). Хынаан 27 июльдуң 2025.
- ↑ Курнакова, Ирина. Несломленные. В Москве состоялась премьера фильма о трагедии в «Крокусе». Хынаан 24 марттың 2025.
Шөлүлгелер
- Кирилл Семёнов. Террористические легионы Зеленского: что делают на Украине боевики ИГИЛ* // ИА Регнум, 19 марта 2024
- ФСБ предотвратила нападение террористов на синагогу в Москве // Радио Sputnik, 7 марта 2024
- Iran attack signals growing Central Asian role in ISKP’s external ops // Eurasianet, 10 января 2024
Бо чүүлче РУВИКИ-ниң өске чүүлдеринден шөлүлгелер чок. |