Ооржак-Чооду Шончалай Оюн-ооловна
| Ооржак-Чооду Шончалай | |||
|---|---|---|---|
 | |||
| Кол медээлер | |||
| Долу ады | |||
| Төрүттүнген хүнү | 1979 февральдың 26 (47 лет) | ||
| Төрүттүнген чери | |||
| Чурту | |||
| Мергежилдери | хөөмейжи | ||
| Жанрлары | хөөмей, сыгыт | ||
| Коллективтери | "Тыва кызы", "Тыва" | ||
| Шаңналдары |
|
||
Ооржак-Чооду Шончалай Оюн-ооловна (төр. 1979 февральдың 26, Хонделен, Тыва Автономнуг Совет Социалистиг Республика) — хөөмейжи, Тыва Республиканың улустуң хөөмейжизи (2019), Тыва Республиканың алдарлыг артизи (2008).
Допчу намдары
Ооржак-Чооду Шончалай Оюн-ооловна 1979 чылдың февраль 26-да Тыва АССР-ниң Барыын-Хемчик районунуң Хөнделең суурнуң Алаш деп черге хөй ажы-төлдүг (14 ажы-төл — 9 оол, 5 кыстыг) өг-бүлеге эң хеймери кылдыр төрүттүнген[1]. Ортумак школаны дооскаш, 1995 чылда Кызылдың А. Б. Чыргал-оол аттыг уран чүүл училищезинче национал хөгжүм херекселдериниң салбырынче өөренип кирген. 1998 чылда Шончалай Ооржак-Чоодуну «Тыва кызы» деп херээжен улустуң аас чогаал ансамблиниң бирги составынче чалаан. Амгы үеде ол — «Тыва» ансамблиниң хөөмейжизи. Делегейде херээженнер аразынга хөөмейниң ус-шевер күүселдезиниң эдилекчизи, тыва улустуң өпей ырыларының күүседикчизи Шончалай Ооржак-Чооду өг-бүлези-биле российжи көрүкчүлерни кайгадып, «Кайгамчыктыг кижилерниң лигазы» төлевилелге тыва чоннуң хөгжүм культуразы-биле таныштырып хөөмейлээн[2].
Чогаадыкчы ажыл-чорудулгазы
Ол бичиизинден-не хөөмейге хандыкшылдыг чораан. Ооң сыгыдын билдингир хөөмейжи Хунаштаар-оол Ооржак дыңнааш дораан-на ону деткиир херек деп чугаалаан турган. 12 харлыг Шончалай театрның улуг сценазынче бир дугаар 1992 чылда үнген, сураглыг дагдыныкчызының манаашкынын болгаш идегелин шынзыткан[1]. Ол сыгыт аянынга дипломант атты чаалап алган. Даштыкы чурттарның баштайгы гастрольдары «Тыва кызы» ансамбль-биле болган. 1999 чылда олар Польшага сценага үнүп чорааннар[1]. Училищеге өөренип тургаш, келир үеде өөнүң ээзи Начын Чооду-биле таныжып алган. Кызылдың уран чүүл училищезин дооскаш, 1999 чылда Шончалай биле Начын «Тыва» аас чогаал-этнографтыг ансамблиниң 4-кү салгалының составынга өг-бүле тудуп, чогаадыкчы ажыл-чорудулгазын эгелээш, Тыва Республиканың аңгы-аңгы булуңнарынга, Россияның регионнарынга болгаш дыка хөй даштыкы чурттарга гастрольдап чорааннар. 2001 чылда Дмитрий Дибровтуң «Антропология» деп билдингир телевидение программазынга киришкеш, Шончалай Ооржак-Чооду хөөмейи, сыгыды-биле башкарыкчыны кайгаткан[1].
Шаңналдары болгаш хүндүлүг аттары
- «Хөөмей-1992» деп сыгыт аянынга делегей чергелиг симпозиумнуң дипломантызы (1992).
- Тыва Республиканың алдарлыг артизи (2008).
- «Ырым, куттулуп кел!» деп аныяк профессионал улустуң ырларының күүседикчилериниң мөөрейиниң тиилекчизи (2013)[3].
- I-ги «Азия төвүнде хөөмей» делегей чергелиг фестивальдың «Херээжен хөөмейниң тергиин күүседикчизи» номинация (2015)[4].
- «Сыгыт-2018» деп республика чергелиг хөөмей күүседикчилериниң мөөрейиниң Гран-При шаңналы (2018).
- Тыва Республиканың улустуң хөөмейжизи (2019).
Демдеглелдер
- ↑ 1 2 3 4 Сузукей В. Ю., Ч. С. Тумат Геннадий Хайдыпович Тумат (орус) // Хоомейжи Республики Тыва. — Кызыл, 2015. — С. 69.
- ↑ Талантливая семья Чооду в «Лиге удивительных людей» (30 майның 2018). Хынаан ай-хүнү: 25 ноябрьның 2025.
- ↑ Шончалай Ооржак-Чооду признана лучшей Кара-Кыс Мунзук (27 сентябрьның 2013). Хынаан ай-хүнү: 25 ноябрьның 2025.
- ↑ 26-летний горловик Айхан Ооржак - обладатель Гран-При международного фестиваля "Хоомей в Центре Азии" (16 августуң 2015). Хынаан ай-хүнү: 25 ноябрьның 2025.