Сүүр-оол Куулар Мончай оглу
| Сүүр-оол Куулар Мончай оглу | |
|---|---|
| тыв. Сүүр-оол Куулар Мончай оглу | |
| Төрүттүнгенде ады | Куулар Мончай оглу Сүүр-оол |
| Төрүттүнген ай-хүнү | 1916 |
| Төрүттүнген чери | Теве-Хая, Хемчик кожууну, Таңды Урянхай |
| Мөчээн ай-хүнү | 7 февраль 1944 |
| Мөчээн чери | Похорельце, Ровно облазы, Украин ССР |
Сүүр-оол Куулар Мончай оглу (төрүттүнгенде ады — Куулар Мончай оглу Сүүр-оол, орус. , 1916 чыл — 1944 чылдың февральдың 7) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуң 2-ги взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, ТАР-ның ордениниң эдилекчизи.
Допчу намдары
СУУР-ООЛ Куулар Мончай оглу (по др. данным, Мажак оглу; 1916, м. Теве-Хая Даа кожууна Урянхайского края или Дзун-Хемчикско- го кожууна ТНР – 7.2.1944, д. Похорельце Ровенской обл., Украина). Участник Вел. Отеч. войны. В 1934– 35 служил в рядах ТНРА кавалери- стом. Работал зав. складом госхоза им. Салчака Тока (Элегест). Уехал на фронт в составе добровольческого отряда (1943). Был гвардии рядовым 2-го отделения 2-го взвода. Проявил особое мужество при освобождении г. Ровно, погиб возле с. Похорельце вместе с 19 бронебойщиками и пу- лемётчиками.
Ада-чурттуң улуг дайынынга киржилгези
Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың 2-ги взводунуң 2-ги салбырының анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.
Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.
1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.
Сактыышкын
Шаңнал-макталдары
Литература
• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндүрер чери, 1989.
• СУУР-ООЛ Куулар Мончай оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. II том (Л-Я). Под общей ред. Шойгу С.К., отв. ред. Бичелдей К.А. Кызыл: "Мир тувинцев", 2021. С. 371-372.
Демдеглелдер
Шөлүлгелер
• Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
• Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон