Туризм болгаш аалчыларны уткуп-хүлээр чорук (национал төлевилел)

Рувики деп сайттан

Национал төлевилел «Туризм болгаш аалчыларны уткуп-хүлээр чорук» — 2021 чылда ажылдап эгелээн болгаш 2024 чылда чаарттынган Россияның национал төлевилелдериниң бирээзи. Ооң сорулгазы чурттуң экономиказында турисчи адырның ролюн бедидери болгаш турисчи аян-чоруктарның санын 2030 чылга чедир 140 сая чедир көвүдедири деп айыткан[1].

Төөгүзү

Национал төлевилелди эгезинде «Туризм болгаш аалчыларны уткуп-хүлээр чорук» деп адаар турган. Ону коронавирус пандемиязының үезинде 2020 чылда ажылдап кылган болгаш Россияның президентизи Владимир Путинниң деткимчезин алган[2]. Нацпроект был запущен в 2021 году[3].

Ооң үндезини үш эгелээшкин болуп турар:


• Турисчи инфраструктураны хөгжүдери,
• Турисчи ачы-дузаның чедингирин бедидери,
• Туризм адырында эргелелди сайзыраңгайжыдары[4].

2022 чылдың октябрьда Россияның президентизи Туризм талазы-биле федералдыг агентилелди (Ростуризм) — национал төлевилелди ажылдап кылып турган болгаш харыылап турган ведомствону дүжүрген. Ооң функцияларын Экономиктиг хөгжүлде яамызынга дамчыткан[5]. Национал төлевилелдиң куратору вице-премьер Дмитрий Чернышенко бооп арткан.

Баш бурунгаар түңнелдери

«Туризм болгаш аалчыларны уткуп-хүлээр чорук индустриязы» деп төлевилелди боттандырары 2024 чылдың төнчүзүнде доозулган. Чернышенко ол-ла чылдың ноябрьда баш бурунгаар түңнелдерни үндүрүп тура? ону боттандырарынга федералдыг бюджеттен 200 млрд рубль көрдүнгенин онзалап демдеглээш, медеглээн:

Шупту көргүзүглер талазы-биле эки динамика бар. Чижээлээрге, чуртка турисчи аян-чоруктуң саны — 2020 чылда 45 саядан 2023 чылда 84 сая чедир өскен. 2024 чылдың түңнелдери-биле 92 млн хире турисчи аян-чорукту манап турар бис.

Национал төлевилелдиң чугула шиитпирлериниң аразында ол туроператорларны болгаш аалчылар бажыңнарынга турар ачы-дузаларны 2027 чылга чедир НДС-тен хостаарын, а ол ышкаш аалчылар бажыңнарынга 2030 чылга чедир НДС-ти узадырын айыткан[6].

Национал төлевилел бирги чадада кризиске удур чедиишкинниг чепсек болганын Максим Решетников дыңнаткан

Экономиктиг хөгжүлде сайыды Максим Решетников төлевилелдиң күүселдезин тодарадып тура, бирги чадада коронавирус пандемиязының уржуктарын ажып эртеринге дузалашкан кризиске удур чепсек болганын сагындырган:

Алдынган хемчеглерниң ачызында чүгле адырны камгалап ап шыдаан эвес, а инфраструктура хөгжүлдезиниң планнарын боттандырып эгелээн. Аалчылар бажыңнарын тударынга база модульдуг аалчылар бажыңнарын субсидиялаарынга чиигелделиг чээли бээр программалар ажылдап эгелээн. Иштики туризм дүрген темпилиг хөгжүп эгелээн. Бизнес улгадып турар хереглелге харыылаан: инвестициялар көвүдээн. 2024 чылдың бирги чартыында бизнес 377 млрд рубльди хаара туткан, ол болза эрткен чылдың бо үезинден 60 % хөй болуп турар[7].

Тайылбыры

Чаарттынган национал төлевилелди «Туризм болгаш аалчыларны уткуп хүлээр чорук» деп адаар апарган, ында федералдыг беш төлевилел бар:

  • Дугаарлыг фондуну тургузары,
  • Далай курорттары,
  • Чурттуң турисчи сонуурганчыы,
  • Кадрлар,
  • Туризмни үлетпүр-биле хандырары[1].

Национал төлевилелди 2030 чылга чедир боттандырары санаттынган. Чурттуң президентизи ВВП-ниң туризмден тургустунар кезээн 5 % чедир көвүдедир сорулганы салган[8].

Өзек хемчеглери

Национал төлевилелди чорудуп турар албан чери Экономиктиг хөгжүлде яамызының удуртукчузу Максим Решетниковтуң чугаазы-биле алырга, кол акцентини хандырылга талазын хөгжүдеринче — чурттаар-чыдар черлерниң тургузарынче болгаш оларның санын көвүдедиринче угландырар, турисчи сорунзаның чаа точкаларын шимээринче киирер[7]. Аңаа дагдан хаактаар курорттар, аквапарктарны, бүдүн чыл дургузунда ойнаар-хөглээр парктарны хамаарыштырып турар. Чылда 59 муң чаа чурттаар номерлерни тургускаш, дыштанылга болгаш хөглээшкин инфраструктуразынче барып турар кижилерниң санын 23 млн чедир өстүрерин чедип алыры планнаттынган[1]. Помимо этого запланировано:

  • Чыл дургузунда далай курорттарын тургузары — Россия Федерациязының тос субъектизинге 11 төлевилел: 72 муң ажыг чаа номерлер болгаш 80 муң ажылчын олуттар.
  • Модульдуг чурттаар бажыңнар тудары — 10 муң чаа номерлер.
  • Россия Федерациязының субъектилеринге болуушкуннуг хемчеглер эрттиреринге, хоорайларның төөгүлүг төптерин чаагайжыдарынга, пляжтарны болгаш турисчи маршруттарны таарыштырарынга, капиталдыг эвес причкалыг инфраструктураны тургузарынга чаңгыс аай субсидия, ол чорук турисчи аян-чоруктарның 7,4 млн. көвүдээрин хандырар ужурлуг.
  • «Хумагалыг бүдүрүлге» деп угланыышкын-биле туризм адырында 57 организацияга күш-ажылдың бүдүрүкчүлүүн бедидер төлевилелдер.
  • Өөредилге-методиктиг комплекстерни ажылдап кылыры болгаш туризм база аалчыларны уткуп хүлээр чорук индустриязынга кадрларны 53 муң чедир белеткээри[1].

Национал төлевилелдиң күүселдезин шүгүмчүлээни

2021 чылдың декабрьда Президент Владимир Путин национал төлевилелдиң боттаныышкынын шүгүмчүлээн. Албан ажылдакчылары тускайлаттынган акша-хөреңгиниң 83,1 хуузун шиңгээткениниң дугайында отчёттарны берип турар, а акша-хөреңгиниң хөй кезии кандыг-бир боттуг ажыл-херектерже, инфраструктуралар болгаш объектилер тудуунче эвес, а «Туризм.рф» (премьер-министр Михаил Мишустинниң даалгазы-биле 2020 чылдың декабрьда тургустунган) корпорацияның устав капиталынче дадывырларже үнген. А кол ажылдар чүгле 51% кылдынган[9].

Демдеглелдер

  1. 1 2 3 4 Основные показатели и мероприятия национального проекта «Туризм и гостеприимство» (рус.). government.ru. Хынаан ай-хүнү: 26 февральдың 2025.
  2. Путин поддержал разработку нацпроекта по туризму (2020-11-16). Хынаан 26 февральдың 2025.
  3. Интерфакс-Туризм. Путин поручил кабмину обеспечить нацпроект по развитию туризма финансированием до 2030 года.
  4. Национальныепроекты.рф. Туризм и индустрия гостеприимства.
  5. Путин упразднил Ростуризм. Что важно знать. Хынаан 26 февральдың 2025.
  6. В России одобрили паспорт нового национального проекта «Туризм и гостеприимство» - Газета.Ru | Новости. Хынаан 26 февральдың 2025.
  7. 1 2 Дмитрий Чернышенко: Положительная динамика есть по всем показателям нацпроекта «Туризм и индустрия гостеприимства» (рус.). government.ru. Хынаан ай-хүнү: 26 февральдың 2025.
  8. Представлена структура обновленного нацпроекта «Туризм и гостеприимство» до 2030 года. Хынаан 26 февральдың 2025.
  9. Вести. Путин о туристическом нацпроекте: деньги пошли не на реальную работу.