Хүрең-оол Оюн Чолдак-Дадар оглу

Хүрең-оол Оюн Чолдак-Дадар оглу
Хүрең-оол Оюн Чолдак-Дадар оглу
	тыв. Хүрең-оол Оюн Чолдак-Дадар оглу
Төрүттүнгенде ады	Оюн Чолдак-Дадар оглу Хүрең-оол
Төрүттүнген ай-хүнү	15 сентябрь 1917
Төрүттүнген чери	Ээрбек, Маады кожуун, Урянхай край
Мөчээн ай-хүнү	22 январь 1970 (52 хар)
Мөчээн чери	Ээрбек, Бии-Хем кожуун, Тыва АССР
Хамаатылалы	;

Хүрең-оол Оюн Чолдак-Дадар оглу (төрүттүнгенде ады — Оюн Чолдак-Дадар оглу Хүрең-оол, орус. Хурен-оол Александр Дагбаевич, 1917 чылдың сентябрьның 15 — 1970 чылдың январьның 22^[1]) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуң танкыга удур боолаар взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, ССРЭ-ниң «Эрес-дидим чорук дээш» медалының (1944), ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалының (1944), ВДНХ-ның Алдын медалының (1968) эдилекчизи.

Допчу намдары

Хүрең-оол Оюн Чолдак-Дадар оглу 1918 чылда Урянхай крайның Бии-Хем кожуунунуң Маады сумузунуң Ээрбек суурунга төрүттүнген.

Дайын мурнунда Ээрбек сумузунуң Ак-Хавакка чылгычылап чораан. Республика чергелиг хүреш маргылдааларынга чаңгыс эвес удаа шаңналдыг черлерже кирип, чон аразынга Мөге Хүрең деп шола аттыг чораан^[2].

Ада-чурттуң Улуг дайынынга киржилгези

Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың танкыга удур боолаар взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.

Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.

1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.

Хүрең-оол Оюн танкыга удур боолаар взводтуң командылакчызы Бичен-оол Сарыгларның взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы турган.

Ровно болгаш Дубно хоорайларны болгаш Украин ССР-ниң өске-даа чурттакчылыг черлерин хостаарынга эрес-дидим киришкен.

Дайын соонда

Дайын соонда «Калинин» колхозка кадарчылап ажылдап чораан.

1957-1969 чылдарда «Красный пахарь» колхозтуң Ээрбекте салбырынга кадарчылап чорааш, 1969 чылда Ээрбекке чок болган.

Сактыышкын

Шаңнал-макталдары

• ССРЭ-ниң «Эрес-дидим чорук дээш» медалы (1944),
• ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалы (1944),
• ВДНХ-ның Алдын медалы (1968).

Литература

• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
• ХУРЕН-ООЛ Оюн Чолдак-Дадар оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. II том (Л-Я). Под общей ред. Шойгу С. К., отв. ред. Бичелдей К. А. Кызыл: «Мир тувинцев», 2021. С. 524.

Демдеглелдер

Шөлүлгелер

• Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
• Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон

[1] Оюн Хурен-Оол Чолдак-Дадар Оглу

[2] Рубрика «Кем были тувинские добровольцы до призыва в Красную Армию», часть VI

[1]

[2]