Часкал Сарыглар Допуй уруу

Рувики деп сайттан
Часкал Сарыглар Допуй уруу
тыв. Часкал Сарыглар Допуй уруу
Часкал Сарыглар Допуй уруу.png
Төрүттүнгенде ады Сарыглар Допуй уруу Часкал
Төрүттүнген ай-хүнү 15 июнь 1924(1924-06-15)
Төрүттүнген чери Кызыл-Хадың, Хөндергей сумузу, Хемчик кожуун, ТАР
Мөчээн ай-хүнү 6 июнь 1973(1973-06-06) (48 хар)
Мөчээн чери Чадаана, Чөөн-Хемчик кожуун, Тыва АССР

Часкал (Долаан) Сарыглар Допуй уруу (төрүттүнгенде ады — Сарыглар Допуй уруу Часкал, орус. Долаан Часкал Допуевна, 1924 чылдың июньнуң 15 — 1973 чылдың июньнуң 6) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуң 5-ки взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, саниструктор, ТАР-ның Күш-ажыл ордениниң (1944), «Эрес-дидим чорук дээш» деп медальдың (1944) эдилекчизи.

Допчу намдары

Часкал Сарыглар Допуй уруу 1924 чылдың июльдуң 6-да Тыва Арат Республиканың Хемчик кожуунунуң Хөндергей сумузунуң Кызыл-Хадың деп черге төрүттүнген.

Дайынче аъттанырының мурнунда Чадаананың эмнелгезинге санитаркалап ажылдап турган.

Ада-чурттуң улуг дайынынга киржилгези

Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың 5-ки взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.

Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.

1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.

Украин ССР-ниң Ровнодан Дубно чедир тулчуушкуннарынга эрес-дидим киришкен. Чаңгыс эвес удаа дайынчыларның амы-тынын кадагалаан.

1973 чылдың июньнуң 6-да Чадаана хоорайга чок болган.

Сактыышкын

Сарыглар Часкалдың ады-биле Чадаанада кудумчу ады адаан[1].

Шаңнал-макталдары


• ТАР-ның Күш-ажыл ордениниң (1944),
• «Эрес-дидим чорук дээш» деп медальдың (1944)

Литература


• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
• ЧАСКАЛ (Долаан) Сарыглар Допуй уруу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. II том (Л-Я). Под общей ред. Шойгу С. К., отв. ред. Бичелдей К. А. Кызыл: «Мир тувинцев», 2021. С. 546.

Демдеглелдер

Шөлүлгелер


Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон