Часкал Сарыглар Допуй уруу
| Часкал Сарыглар Допуй уруу | |
|---|---|
| тыв. Часкал Сарыглар Допуй уруу | |
| | |
| Төрүттүнгенде ады | Сарыглар Допуй уруу Часкал |
| Төрүттүнген ай-хүнү | 15 июнь 1924 |
| Төрүттүнген чери | Кызыл-Хадың, Хөндергей сумузу, Хемчик кожуун, ТАР |
| Мөчээн ай-хүнү | 6 июнь 1973 (48 хар) |
| Мөчээн чери | Чадаана, Чөөн-Хемчик кожуун, Тыва АССР |
Часкал (Долаан) Сарыглар Допуй уруу (төрүттүнгенде ады — Сарыглар Допуй уруу Часкал, орус. Долаан Часкал Допуевна, 1924 чылдың июньнуң 15 — 1973 чылдың июньнуң 6) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуң 5-ки взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, саниструктор, ТАР-ның Күш-ажыл ордениниң (1944), «Эрес-дидим чорук дээш» деп медальдың (1944) эдилекчизи.
Допчу намдары
Часкал Сарыглар Допуй уруу 1924 чылдың июльдуң 6-да Тыва Арат Республиканың Хемчик кожуунунуң Хөндергей сумузунуң Кызыл-Хадың деп черге төрүттүнген.
Дайынче аъттанырының мурнунда Чадаананың эмнелгезинге санитаркалап ажылдап турган.
Ада-чурттуң улуг дайынынга киржилгези
Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың 5-ки взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.
Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.
1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.
Украин ССР-ниң Ровнодан Дубно чедир тулчуушкуннарынга эрес-дидим киришкен. Чаңгыс эвес удаа дайынчыларның амы-тынын кадагалаан.
1973 чылдың июньнуң 6-да Чадаана хоорайга чок болган.
Сактыышкын
Сарыглар Часкалдың ады-биле Чадаанада кудумчу ады адаан[1].
Шаңнал-макталдары
• ТАР-ның Күш-ажыл ордениниң (1944),
• «Эрес-дидим чорук дээш» деп медальдың (1944)
Литература
• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
• ЧАСКАЛ (Долаан) Сарыглар Допуй уруу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. II том (Л-Я). Под общей ред. Шойгу С. К., отв. ред. Бичелдей К. А. Кызыл: «Мир тувинцев», 2021. С. 546.
Демдеглелдер
Шөлүлгелер
• Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
• Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон