Өг-бүлевистиң сактыышкын номнары
| «Өг-бүлевистиң сактыышкын номнары» | |
|---|---|
 | |
| Эгелээр ай-хүнү | 2023 чылдың ноябрь 7 |
| Сайт | книгипамяти.рф |
«Өг-бүлевистиң сактыышкын номнары» (орус. «Наши семейные книги памяти») — Ада-чурттуң Улуг дайынының үезинде школачылар болгаш студентилер боттарының өг-бүлелериниң төөгүзүн, дайынчы хөделиишкиннерге төрелдерниң киржилгезинге, ол ышкаш тылга ажылынга хамаарышкан шинчилелдерни организастаары-биле бүгү Россия чергелиг аныяктар акциязы.
Акция аныяк-өскенге российжи чаңчылчаан сагыш-сеткил мөзү-шынарның үнелиг чүүлдерин хевирлээр сорулга-биле; өг-бүлелериниң төөгүзүн таварыштыр аныяк салгалдың Ада-чурттуң Улуг дайынының төөгүзүнге сонуургалын сайзырадыр сорулга-биле; чурттуң төөгүзүнге хууда хамаарылганың сагыш-сеткилин медереп билиринге дузалаар, келир үениң башкыларынга аныяк салгалдың келир үези дээш харыысалганы хевирлээр сорулга-биле чоруттунуп турар. Акцияның киржикчилери өг-бүле архивтериниң дузазы-биле информацияны бүгүдеге чедингир электроннуг курлавырлардан («Чоннуң сактыышкыны» (Память народа), «Чоннуң маадырлыг чоруу» (Подвиг народа)) дилеп тывар; төрелдери, кырган-ачалары болгаш кырган-авалары-биле чугаалажыр. Ада-чурттуң Улуг дайынынга төрелдериниң киржилгезиниң дугайында медээлерни чыыр. Алган медээлерге даянгаш, киржикчи дайынга киржип турган төрелдериниң дугайында оларның чуруктарын, ат-сывын көргүскен слайдылыг чугаазын 1 минут үргүлчүлелдиг видеону белеткээр.
Акцияның координатору — Ярославльдың К.Д. Ушинский аттыг күрүнениң педагогика университеди болур[1].
Организаторлары
• Россия Федерациязының чырыдыышкын яамызы[1]
• Баштайгыларның шимчээшкини.
Акциянын албан-ёзу партнерлары
• Россия Федерациязының хөй-ниити палатазы
• Билиг (ниитилел)
Төөгүзү
Бир-ле дугаар «Өг-бүлевистиң сактыышкын номнары» деп акция башкы болгаш дагдыныкчы чылында эрткен. Бодал Ярославльдың К. Д. Ушинский аттыг күрүнениң педагогика университединге тыптып келген. Акция 2023 чылдың апрель 26-да университеттиң «Академиктиг» залының сценазынга болуп эрткен болгаш 12 шак ажыг үргүлчүлээн. Аңаа дээди өөредилге чериниң 700 ажыг студентилери болгаш башкылары киришкен. Ниити Тиилелгеге үлүүн киирген Төрээн xуртунуң 1000 ажыг камгалакчыларының, тылдың ишчилериниң дугайында дыңнадыглар кылдынган[2]. 2023 чылдың ноябрьда-ла акция бүгү Россия деңнелдиг апарган[3].
2025 чылда акцияны РФ-те Ада-чурт камгалакчызының чылынга болгаш Улуг Тиилелгениң 80 чыл оюнга тураскааткан хемчеглер программазынче киирген.
Акцияның чорудуу
РФ-тиң субъектилеринде акция эрттирер регион штабтарын тургускан. Олар 2025 чылдың апрель 3-тен 30-ге чедир регионалдыг деңнелге акцияны эрттирер чаңгыс аай хүннү база акцияны эрттирер шөлдүг организацияларның даңзызын тодарадыр. Акцияны эрттирер чер өөредилге болгаш культура албан черлери бооп болур. Шөлчүгеш бүрүзүнге акция чаңгыс хүннүң дургузунда эртер. Шөлчүгешке аңгы-аңгы өөредилге организацияларындан школачылар болгаш студентилер кээп киржир. Шөлчүгеш бүрүзүнде санал берип турар улустуң саны — 300-тен 700 чедир, акцияның үргүлчүлээшкини «доктаар арга чок» чурумга 5-тен 12 шакка чедир. Ол ышкаш регионалдыг штаб Москвага акцияның ажыдыышкынының ёзулалынга дорт киржири-биле РФ-тиң субъектизиниң 1 төлээзин (школачы азы студентини) тодарадып, белеткеп база чорудуп турар. Киржикчилерни, а ол ышкаш үдекчилерни сургакчыладыр талазы-биле чарыгдалдарны чорудуп турар тала боттандырар[3].
Түңнелдери
2023 чыл
Бүгү Россия эрге-байдалдыг акция бир дугаар 2023 чылдың ноябрь-декабрьда айларда эрткен. Ноябрь 7-де Москвага ВДНХ-га «Россия» деп делегей чергелиг делгелге-шуулган үезинде стартты берген[3]. Декабрь 6-да Россия Федерациязының хөй-ниити палатазының шөлчүгежинге албан ёзузу-биле түңнелдерни үндүрген. Байырлыг ёзулалга киржип тура, РФ-тиң чырыдыышкын сайыдының бирги оралакчызы А. В. Бугаев акцияның улуг ужур-утказын демдеглээн[2]:
|
Бистиң чуртувустуң төөгүзү, Ада-чурттуң Улуг дайынының төөгүзү аныяк кижилерге боттарының өг-бүлелериниң төөгүзүн өттүр каракка көзүлдүр-ле билдингир апаар. Чурттуң төөгүзү дээрге-ле, Россияда өг-бүле бүрүзүнүң төөгүзү, а ындыг болганда бистиң кижи бүрүзүнүң төөгүзү-дүр. Ярославль хоорайның күрүнениң педагогика университединиң эгелээни «Өг-бүлевистиң сактыышкын номнары» деп акцияның белеткелинге чүгле он-он муң школачылар болгаш студентилер эвес, а оларның ада-иелери, кырган-ачалары, кырган-авалары киришкени ёзулуг ниити чончу апарган. Бистиң ниити күжениишкиннеривис-биле кончуг чырык ханы утка-шынарлыг төлевилелди боттандырып шыдаан бис. Бо төлевилел моон-даа соңгаар аныяк салгалга чаңчылчаан российжи сагыш-сеткил мөзү-шынарның үнелиг чүүлдерин хевирлээринге улуг идиг болуру чигзиниг чок. Моон-даа соңгаар «Өг-бүлевистиң сактыышкын номнары» акция ниити чон шимчээшкини кылдыр хөгжүүр дээрзинге бүзүрээр мен. | 
|
Акцияны эрттирип турган үезинде аңаа Россия Федерациязының 61 регионунуң төлээлери, ол ышкаш Беларусь Республикадан болгаш Кыргыз Республикадан аныяктар киришкен. Киржикчилерниң саны 40 000 хире школачылар болгаш 3 000 школалардан, уругларның немелде өөредилге төптеринден, колледжтерден болгаш башкы университеттерден сургуулдар болган[2].
2024 чыл
2024 чылда акцияны Тиилелгениң 80 чыл болган чылында эрттиреринге белеткелге тураскааткан. 2024 чылдың октябрь 23-те российжи регионнарга «Баштайгыларның шимчээшкининиң» регионалдыг салбырларының организакчыларының, сургуулдарының, башкыларының болгаш удуртукчуларының чыыштары болуп эрткен, оларга акцияны эрттирериниң форматтарын болгаш дүрүмнерин таныштырган[4]. Волгоградтың «Россия — мээң төөгүм» деп төөгүлүг парыгынга слет болуп эрткен[5]; Томск облазынга — Томскиниң күрүнениң педагогика университединиң баазазынга; Ленинград облазынга — «Ладога» төпке; Новгород облазынга — регионнуң профессионал хөгжүлде институдунуң баазазынга. Слёттуң киржикчилери белеткелдиң кол чадаларын сайгарып боттарының регионнарынга акцияны эрттирер хемчеглер планын ажылдап кылган.
2025 чыл
«Өг-бүлевистиң сактыышкын номнары» деп бүгү-российжи аныяктар акциязын 2025 чылдың апрель 2-де Москвага Поклонная дагда Тиилелге музейиниң шөлчүгежинге эгелээн. Байырлыг ёзулалга РФ-тиң 70 субъектизинден школачылар болгаш студентилер киришкен. Фронтучу төрелдериниң маадырлыг чоруктарының дугайында курск Донецкиден оолдар болгаш Ярославльдан тускай шериг операциязының амгы киржикчизи төөгүлээн[6]. Россия Федерациязының шупту регионнарының өөредилге черлеринге акцияның эртер үези — апрель 3-тен 30-ге чедир. Хемчеглер программазында, ол ышкаш акцияның киржикчилериниң 11 даштыкы күрүнелерде (Белоруссияда, Молдавияда, Арменияда, Грузияда, Абхазияда, Киргизияда, Казахстанда, Узбекистанда, Таджикистанда, Кыдатта) көргүзүглери, ол ышкаш Россия Федерациязының Вашингтонда элчин чериниң чанында школага темалыг хемчеглер бар[6].
2025 чылда акцияга 5 920 өөредилге организацияларындан 41 898 кижи Россия Федерациязының 75 регионнарында киржип турар[3].
Демдеглелдер
- ↑ 1 2 Всероссийская молодежная акция «Наши семейные книги памяти». up-obraz.astr.eis1.ru. Министерство образования РФ. Хынаан ай-хүнү: 27 августуң 2025.
- ↑ 1 2 3 Книги Памяти стали общенародными. ria.ru. МИА «Россия сегодня» (6 декабрьның 2023). Хынаан ай-хүнү: 27 августуң 2025.
- ↑ 1 2 3 4 Всероссийская молодежная акция «Наши семейные книги памяти» объединит школьников, студентов и педагогов. официальный сайт. Министерство просвещения РФ. Хынаан ай-хүнү: 1 сентябрьның 2025.
- ↑ В России дан старт Всероссийской акции "Наши семейные книги памяти". МИА «Россия сегодня» (30 сентябрьның 2024). Хынаан ай-хүнү: 27 августуң 2025.
- ↑ Волгоградская область присоединилась к всероссийской акции "Наши семейные книги памяти". официальный сайт. Комитет образования и науки Волгоградской области (24 октябрьның 2024). Хынаан ай-хүнү: 27 августуң 2025.
- ↑ 1 2 Всероссийская молодежная акция «Наши семейные книги памяти» пройдет во всех регионах России и в 11 зарубежных государствах. официальный сайт. Министерство просвещения РФ (2 апрельдиң 2025). Хынаан ай-хүнү: 27 августуң 2025.