Бады Соян Сорукту оглу
| Бады Соян Сорукту оглу | |
|---|---|
| тыв. Бады Соян Сорукту оглу | |
| Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи тыва эки турачы Бады Соян Сорукту оглунуң портреди | |
| Төрүттүнгенде ады | Соян Сорукту оглу Бады |
| Төрүттүнген ай-хүнү | 1918 |
| Төрүттүнген чери | Тарлашкын, Чыргаланды, Тес-Хем кожуун, Урянхай край |
| Мөчээн ай-хүнү | 9 февраль 1944 |
| Мөчээн чери | Сурмичи, Ровно облазы, Украин ССР |
Бады Соян Сорукту оглу (төрүттүнгенде ады — Соян Сорукту оглу Бады, орус. Бады Соян Сорукту оглу, 1919 чылдың август — 1944 чылдың февральдың 9) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуң 4-кү взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, ССРЭ-ниң 3-кү чаданың Алдар ордениниң эдилекчизи (1944).
Допчу намдары
Бады Соян Сорукту оглу 1919 чылдың августа Урянхай крайның Тес-Хемниң Чыргаланды сумузунуң Тарлашкын деп черге төрүттүнген.
1939-1941 чылдарда Тываның Араттың Революстуг Шериинге шериг албанын эрттирип турган.
Кызыл хоорайга тудугжулап ажылдап турган.
Ада-чурттуң улуг дайынынга киржилгези
Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың 3-кү взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.
Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.
1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.
Моңгуш Доржунуң взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы турган. Украин ССР-ниң Ровно облазының хоорай-суурларын хостаарынга эрес-дидим киришкен. Сурмичи дээш тулчуушкунга маадырлыы-биле өлген. Награждён орд. Славы 3-й ст. (1944; посмертно).
Сактыышкын
Тес-Хем кожууннуң Чыргаланды суурда дайынчының чырык ады-биле кудумчу адын адаан, ол-ла кудумчуда аңаа тураскаалды тургускан[1][2].
Шаңнал-макталдары
• ССРЭ-ниң 3-кү чаданың Алдар ордени (1944).
Литература
• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндүрер чери, 1989;
• Пивоваров В. Добровольцы. Кызыл, 1990;
• Книга Памяти. Республика Тыва [сост. Н. М. Моллеров]. Кызыл, 1995;
• БАДЫ Соян Сорукту оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. I том (А-К). Под общей ред. Шойгу С.К., отв. ред. Бичелдей К.А. Кызыл: "Мир тувинцев", 2021. С. 129.
Демдеглелдер
Шөлүлгелер
• Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
• Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон