Бимба Түлүш Бегзи оглу
| Бимба Түлүш Бегзи оглу | |
|---|---|
| тыв. Бимба Түлүш Бегзи оглу | |
| | |
| Төрүттүнгенде ады | Түлүш Бегзи оглу Бимба |
| Төрүттүнген ай-хүнү | 1910 |
| Төрүттүнген чери | Көгей, Копту сумузу, Өвүр кожуун, Таңды Урянхай |
| Мөчээн ай-хүнү | 1973 |
| Мөчээн чери | Зубовка, Каа-Хем кожуун, Тыва АССР |
| Чурту | |
| Ажыл-херээ | шеригжи кижи |
Бимба Түлүш Бегзи оглу (төрүттүнгенде ады — Түлүш Бегзи оглу Бимба, орус. Бимба Соян Бадыргыевич, 1910 чылдың август — 1973 чыл) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуңтанкыга удур боолаар взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалының (1944) эдилекчизи.
Допчу намдары
Бимба Түлүш Бегзи оглу 1910 чылдың августа Салчак кожууннуң Копту сумузунуң Көгей деп черге төрүттүнген.
1930 чылдарда Бай-Сөөттүң алдын казар черинге ажылдап чораан.
Ада-чурттуң Улуг дайынынга киржилгези
Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың танкыга удур боолаар взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.
Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.
1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.
Бимба Түлүш танкыга удур боолаар взводтуң командылакчызы Бичен-оол Сарыгларның взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы турган.
Ровно болгаш Дубно хоорайларны болгаш Украин ССР-ниң өске-даа чурттакчылыг черлерин хостаарынга эрес-дидим киришкен.
Дайын соонда
Дайын соонда Каа-Хем кожууннуң Бүрен-Хем сумузунуң Суг-Бажы суурунуң чөвүлелиниң даргазы кылдыр ажылдап чораан.
1950 чылдардан хойжу бригаданың бригадири турган.
1973 Каа-Хемниң Зубовка суурга чок болган.
Шаңнал-макталдары
• ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалы (1944)
Литература
• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
• Пивоваров В. Добровольцы. Кызыл, 1990.
• БИМБА Тулуш Бегзи оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. II том (Л-Я). Под общей ред. Шойгу С. К., отв. ред. Бичелдей К. А. Кызыл: «Мир тувинцев», 2021. С. 167.
Демдеглелдер
Шөлүлгелер
• Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
• Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон