РУВИКИ-де ындыг фамилиялыг өске улус дугайында чүүлдер бар
Моңгуш.
| Сундукай Монгуш |
|---|
 |
| Долу ады |
|
| Төрүттүнген хүнү |
1930 майның 15(1930-05-15) |
| Төрүттүнген чери |
|
| Мөчээн хүнү |
1996 |
| Чурту |
|
| Мергежилдери |
хөөмейжи |
| Жанрлары |
сыгыт, каргыраа |
| Шаңналдары |
| Тыва АССР-ниң культуразының алдарлыг ажылдакчызы (1984)
| |
Сундукай Шээлеевич Моңгуш (1930 майның 15, Алдан-Маадыр[d], Чөөн-Хемчик кожуун — 1996) — хөөмейжи, Тыва Республиканың улустуң хөөмейжизи (1992).
Допчу намдары
Сундукай Шелээвич Моңгуш 1930 чылдың май 15-те Тыва Арат Республиканың Алдан-Маадыр суурга арат өг-бүлеге ортун оглу болуп төрүттүнген[1]. 1948 чылдан 1950 чылдарга чедир шериг албанын эрттирип турган. 1956 чылда көдээ ажыл-агый техникумун дооскаш, Тываның хереглекчилер кооперациязының белеткел организациязын организастаар системага хөй чылдарда ажылдаан. 1971 чылдан 1985 чылдарга чедир ВУС начальниктеп ажылдап турган[1]. 1985 чылда садыг техникумун дооскаш, Чөөн-Хемчик кожуунга бүгү назынында садыг шугумунга ажылдаан. Бот-тывынгыр уран чүүл мөөрейлеринге идепкейлиг киришкен. Кожуун, республика болгаш бүгү-эвилел фестивальдарынга болгаш мөөрейлерге чаңгыс эвес удаа киржип, үргүлчү шаңналдыг черлерни ап келген.
Шаңналдары болгаш хүндүлүг аттары
- «Хөөмей» республика мөөрейиниң тиилекчизи (1958)
- ССРЭ-ниң тургустунганындан бээр 50 чыл оюнга тураскааткан бүгү-российжи бот-тывынгыр уран чүүл конкурузунуң лауреады (1972).
- Республиканың улусчу чогаадылга фестивалынга «Шолбаннаайн» деп тыва улустуң ырызын салым-чаяанныг күүсеткени дээш деп үнелиг белек (1974).
- Тыва АССР-ниң культура яамызының республика фестивалынга «каргыраа» деп хевирге эки күүсеткени дээш (1976).
- Орус хор ниитилелиниң 100 чыл оюнга тураскааткан «Челээш-81» делегей чергелиг фестивальдың дипломантызы.
- Боостаа ырызының күүседикчилериниң республика көрүлде-мөөрейиниң I-ги чадазының диплому.
- РНМЦ НТ база КПР-ниң хүндүлел бижии бот-тывынгыр уран чүүлге идепкейлиг киржилгези база обертоннуг хөөмейни классиктиг күүселдези дээш (1980)[2].
- Кызыл хоорайның республика конкурузунуң бүгү-эвилел хемчээлинге лауреады (1981).
- Хөөмей Республиканың бирги фестивалынга бедик күүседикчи мергежил дээш база улусчу чогаадылганы суртаалдааны дээш хүндүлел бижик (1981).
- ССРЭ-ниң культура яамызының «Тергиин ажылы дээш хөрек демдээ» (1985).
- Тыва АССР-ниң культура яамызының «Шылгараңгай күш-ажылы дээш хөрек демдээ».
- «Улуг Октябрьның социалистиг революциязының 70 чылынга тураскааткан кожууннуң бот-тывынгыр уран чүүл көрүлдезинге идепкейлиг киржилгези дээш» хүндүлүг бижик (1987).
- РСФСР-ниң улусчу контроль комитединиң хүндүлел бижии[1]
- СЭКП Обкомунуң хүндүлел бижии[1]
- Тыва АССР-ниң Министрлер чөвүлелиниң хүндүлел бижии.
- Тыва АССР-ниң Профэвилелдер обкомунуң хүндүлел бижии.
- Тыва АССР-ниң ВЛКСМ Обкомунуң хүндүлел бижии.
- ССРЭ-ниң композиторлар эвилелиниң I-ги чергениң диплому.
- Тыва АССР-ниң культуразының алдарлыг ажылдакчызы (1984)
- Тыва Республиканың улустуң хөөмейжизи (1992).
Демдеглелдер
- ↑ 1 2 3 4 Сузукей В. Ю., Ч. С. Тумат Геннадий Хайдыпович Тумат (орус) // Хоомейжи Республики Тыва. — Кызыл, 2015. — С. 31.
- ↑ Сундуй Д. М. Легендарные ветераны-исполнители хоомея и их успехи (орус) // Итоги социологического исследования о развитии горлового пения хоомей Республики Тыва в 1992—2013 гг.. — Кызыл, 2013. — С. 42—50.
