Очур-оол Күжүгет Назын-оол оглу
| Очур-оол Күжүгет Назын-оол оглу | |
|---|---|
| тыв. Очур-оол Күжүгет Назын-оол оглу | |
 | |
| Төрүттүнгенде ады | Күжүгет Назын-оол оглу Очур-оол |
| Төрүттүнген ай-хүнү | 1924 |
| Төрүттүнген чери | Алаш, Кызыл-Тайга, Бай-Тайга, ТАР |
| Мөчээн ай-хүнү | 1980 |
| Мөчээн чери | Барыын-Хемчик, Тыва АССР |
| Хамаатылалы |
.svg){kind=small} .svg){kind=small} |
Очур-оол Күжүгет Назын-оол оглу (төрүттүнгенде ады — Күжүгет Назын-оол оглу Очур-оол, орус. Очур-оол Күжүгет Назын-оол оглу, 1924 чыл — 1980 чыл) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуң танкыга удур боолаар взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, ССРЭ-ниң «Эрес-дидим чорук дээш» медалының (1944), ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалының (1944) эдилекчизи.
Допчу намдары
Очур-оол Күжүгет Назын-оол оглу 1924 чылдың майда Кызыл-Тайга сумузунуң Алаш деп черге (өске медээлер аайы-биле Барыын-Хемчиктиң Эдергей деп черге) төрүттүнген.
1942 чылда Тыва Араттың Революстуг Шериинче кыйгырткан[1].
Ада-чурттуң Улуг дайынынга киржилгези
Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың танкыга удур боолаар взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.
Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.
1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.
Бавуу Салчак танкыга удур боолаар взводтуң командылакчызы Бичен-оол Сарыгларның взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы турган.
Ровно болгаш Дубно хоорайларны болгаш Украин ССР-ниң өске-даа чурттакчылыг черлерин хостаарынга эрес-дидим киришкен.
1944 чылдың февральдың 11-де Ровно облазының Сурмичи суур дээш тулчуушкун үезинде дайзынның камгалалының мурнуку кезээнче дидим халдап киргеш, 3 немец автоматчиктерни гранаталар-биле узуткаан.
Дайын соонда
1980 чылга чедир Барыын-Хемчик кожууннуң «Дөң-Терезин» совхозтуң кадарчызы кылдыр ажылдап чораан.
Сактыышкын
Шаңнал-макталдары
• ССРЭ-ниң «Эрес-дидим чорук дээш» медалы (1944),
• ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалы (1944),
• «1941-1945 чылдарда Ада-чурттуң Улуг дайынынга Германияны тиилээни дээш» медаль[2]
Литература
• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
• ОЧУР-ООЛ Кужугет Назын-оол оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. II том (Л-Я). Под общей ред. Шойгу С. К., отв. ред. Бичелдей К. А. Кызыл: «Мир тувинцев», 2021. С. 190.
Демдеглелдер
Шөлүлгелер
• Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
• Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон