Очур Күжүгет Ламажап оглу

Рувики деп сайттан
Очур Күжүгет Ламажап оглу
тыв. Очур Күжүгет Ламажап оглу
Очур Кужугет Ламажап оглу.png
Төрүттүнгенде ады Күжүгет Ламажап оглу Очур
Төрүттүнген ай-хүнү 1923(1923)
Төрүттүнген чери Хөнделең, Барыын-Хемчик, ТАР
Мөчээн ай-хүнү 1985(1985)
Мөчээн чери Кызыл-Мажалык, Барыын-хемчик кожуун, Тыва АССР
Чурту Тыва Арат Республика
Тыва Автономнуг Совет Социалистиг Республика

Очур Күжүгет Ламажап оглу (төрүттүнгенде ады — Күжүгет Ламажап оглу Очур, орус. Очур Кужугет Ламажапович, 1923 чыл — 1985 чыл) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуң танкыга удур боолаар взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, ССРЭ-ниң «Эрес-дидим чорук дээш» медалының (1944), ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалының (1944) эдилекчизи[1].

Допчу намдары

Очур Күжүгет Ламажап оглу 1923 чылда Тыва Арат Республиканың Хөнделең деп черге төрүттүнген.

1942 чылдан Тыва Араттың Революстуг Шериинге аъттыг полугунуга шериг албанын эрттирип турган.

Ада-чурттуң Улуг дайынынга киржилгези

Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың танкыга удур боолаар взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.

Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.

1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.

Очур Күжүгет танкы удур боолаар взводтуң командылакчызы Бичен-оол Сарыгларның взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы турган.

Ровно болгаш Дубно хоорайларны болгаш Украин ССР-ниң өске-даа чурттакчылыг черлерин хостаарынга эрес-дидим киришкен.

1944 чылдың февраль 7-де Ровно облазының Похорельце суур дээш тулчуушкун үезинде күштүг миномёттуг адыышкыннарны-даа тогбайн дайын шөлүнден аар балыгланган командылакчызын айыыл чок черже үндүр сөөртүп кадагалаан.

Дайын соонда

Дайын соонда Кызыл-Мажалык суурнуң скотобазага ажылдап чораан. 1985 чылда Кызыл-Мажалыкка чок болган.

Шаңнал-макталдары


ССРЭ-ниң «Эрес-дидим чорук дээш» медалы (1944)[2],
ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалы (1944).

Литература


• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
• ОЧУР Кужугет Ламажап оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. II том (Л-Я). Под общей ред. Шойгу С. К., отв. ред. Бичелдей К. А. Кызыл: «Мир тувинцев», 2021. С. 189.

Демдеглелдер

Шөлүлгелер


Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон