Россия биле Украинаның аразында дугуржулга (2025)

Рувики деп сайттан
Россия биле Украинаның аразында дугуржулга
Российско-украинские переговоры в Стамбуле 16-05-2025.jpg
Ай-хүнү 2025 чылдың май 16; 2025 чылдың июнь 2
Болур чери Стамбул, Долмабахче; Чыраган (Турция)

Россия биле Украинаның аразында дугуржулга — РФ-тиң президентизи Владимир Путинниң 2025 чылдың май 15-те Украинада болуп турар чөрүлдээни чавырылдырары-биле дорт дугуржулганы Стамбулга эгелээрин саналдаан[1]. Турцияның киржилгези-биле дугуржулганың бирги раундузу Стамбулдуң Долмабахче өргээге май 16-да болган[2]. Ийи шак үргүлчүлээн дугуржулганың түңнелдерин болгаш ооң соонда телефон дамчыштыр Путин биле Трампының чугаазын дугуржулганың киржикчилери, өске политиктер болгаш политологтар ортумак бурунгаар шимчээшкин деп үнелээннер.

Дугуржулганың ийиги раундузу 2025 чылдың июнь 2-де Стамбулга Чыраган деп ордуга болуп эрткен[3][4]. Россия биле Украина аразында чөрүлдээге хамаарышкан меморандумнар төлевилелдерин солчушканнар, ооң-биле кады чаа солчулга кылырын дугурушканнар. Делегейниң парлалга черлериниң үнелели-биле алырга, талаларның туруштарының аразында тамы хевээр арткан[5].

Төөгүзү

2025 чылдың май 11-де РФ-тиң президентизи Владимир Путин Ада-чурттуң Улуг дайынынга Тиилелгениң 80 чыл оюнда Москвага чедип келген өске күрүнелерниң удуртукчулары-биле ужуражылгаларны түңнээр сорулгалыг Улуг Кремль ордузунуң Малахит фойезинге журналистерни чыып алган[6].

Ол ужуражылга үезинде Россияның президентизиниң сагындырганы болза, март 18-ден апрель 17-ге чедир күштүг болуп турган энергетика объектилеринче 30 хонук дургузунда халдап болбазының мораторийин Украина каш-даа катап хажыдып турган. Ол ышкаш Киев Пасха үезинде тайбың керээзин барык 5 муң катап хажыткан. Тиилелге хүнүнде Россияның саналдааны тайбың керээзиниң харыызынга Украина хөй санныг халдаашкыннарны кылган. Аңаа 524 БПЛА болгаш 45 экипаж чок катерлер киришкен.

Ындыг турбуже, Россия Киевтиң эрге-чагыргазынга 2025 чылдың май 15-те Стамбулга 2022 чылдың төнчүзүнде кандыг-даа баш бурунгаар негелделер чокка соксаткан дорт дугуржулгаларны катап эгелээрин саналдаан[7].

2025 чылдың май 11-де Турцияның президентизи Реджеп Тайип Эрдоган Путин-биле чугаазының үезинде Москва биле Киевтиң аразынга дорт дугуржулганы катап эгелээр дугайында эгелээшкинни бүрүнү-биле деткээн. Стамбулга дугуржур черни бээр болгаш болдунар-ла дузаны көргүзерин аазаан[8].

Владимир Зеленский «Х» социал четкиге мынча деп бижээн: «Мен Путинни Турцияга четвергте манаар мен [2025 чылдың май 15]»[9]. Ооң-биле чергелештир Зеленскийниң май 15-те Турцияга чедип кээр деп планнарының дугайында медээ чок деп Турцияның президентизиниң администрациязында дыңнаткан[10]. Россияның баштыңының парлалга секретары Д. Песковтуң медээзи-биле, Путинниң май 15-те Москвага ажылчын ужуражылгалары планнаттынган, ол Турцияга дугуржулгага киржирин планнавайн турган; Россияның бодалы-биле, күрүнелер баштыңнарының деңнелинге ужуражылгалар үндезинниг болгаш үр хуусаалыг белеткелди негеп турар[11].

2025 чылдың май 13-те Дональд Трамп-тың чугаазы-биле алырга, АКШ-тың күрүне секретары Марко Рубио болгаш өске-даа американ албан-дужаалдыг кижилер Стамбулга планнаттынган чугаалажыышкыннарга кээр деп турган[12].

2025 чылдың май 14-те Путин украин тала-биле Стамбулга чугаалажыышкыннарны белеткээр талазы-биле хуралды эрттирген. Аңаа күрүне баштыңының айтыышкыны-биле тодараттынган россияның чугаалажыышкын бөлүүнүң кежигүннеринден аңгыда даштыкы херектер сайыды Сергей Лавров, камгалал сайыды Андрей Белоусов, Росгвардияның удуртукчузу Виктор Золотов, Айыыл чок чорук чөвүлелиниң секретары Сергей Шойгу, Генштаб начальниги Валерий Герасимов, ФСБ директору Александр Бортников база тускай шериг операциязының зоназында бөлүктерниң шупту командылакчылары киришкен[13].

Май 15-тиң дүнезинде Россияның удуртулгазын сөөртүрү-биле ажылдап турар «Россия» деп тускай ужар отрядтың самоледу Стамбулче ужуп үнүпкен. Россияның делегациязы «Ататюрк» аэропортунга эртен эрте келгенин «Интерфакс»-ка авиация албан черлери дыңнаткан[14]. Баштай делегациялар ужуражылгазы Москва-биле 10:00 шакта «Долмабахче» ордузунга болурун планнаан, ынчалза-даа украин делегация чогундан дугуржулганы дараазында хүнче соңгаарлаткан[15].

Май 15-те Стамбулда РФ-тиң Генконсульствозунга Владимир Мединский журналистерниң айтырыгларынга харыылап тургаш, Россияның делегациязы амгы дугуржулгаларны 2022 чылда соксаткан тайбың дээш дугуржулганың уланчызы кылдыр көрүп турарын болгаш ооң бүгү эргежок чугула бүрүн эргелерлиг болуп турарын медеглээн[16]. Дорт дугуржулганың сорулгазы — чөрүлдээниң үнген кол чылдагааннарын шиитпирлеп, эрте азы орай-даа бол узун хуусаалыг тайбыңны тургузарынче үнери[17].

Ол-ла хүн Турцияның даштыкы херектер сайыды Хакан Фидан российжи делегация-биле ужуражылганы эрттирген[18].

Россия биле Украинаның делегацияларының Стамбулга дугуржулгазы май 16-да эгелээр деп ТАСС май 15-те кежээ дыңнаткан[2]. Зеленскийниң коммуникация талазы-биле чөвүлекчизи Дмитрий Литвин Стамбулга украин тала май 15-те орай кежээ келирин дыңнаткан[19].

«The Guardian»-ның медээзи-Биле, Стамбулга дугуржулгаларга АКШ-тың Күрүне департаментизиниң политиказын планнаар талазы-биле директору Майкл Антон төлээлээн[20].

Май 16-да аңгы-аңгы форматтарлыг бөлүк ужуражылгалар болган: Россия, Украина болгаш Турция аразынга үш талалыг дугуржулгалар, а ол ышкаш АКШ-Украина-Турция деп үш талалыг ужуражылга[21], аңаа АКШ-тың күрүне секретары Рубио болгаш Украинаже төлээлеп тускай чоруткан Кит Келлог киришкен. Аңаа украин таладан президент офизиниң баштыңы Андрей Ермак база даштыкы херектер сайыды Андрей Сибига киришкен, Турцияны дугуржулгалар үезинде Даштыкы херектер яамызының баштыңы Фидан төлээлээн[22].

Май 16-да Владимир Мединский российжи-украин дугуржулгалар эгелээр мурнунда АКШ-тың төлээлери-биле ужуражылганы эрттирген[23].

2025 чылдың май 28-те Даштыкы херектер сайыды Сергей Лавров РФ биле Украинаның аразында дугуржулганың ийиги раундузу июнь 2-де база Стамбулга эртер дээрзин дыңнаткан[3].

2025 чылдың май 29-та РФ-тиң Даштыкы херектер яамызының албан ёзузу-биле төлээзи Мария Захарова 2 июньда болур дугуржулгаларга Россияның делегациязы 2025 чылдың май 16-да турган составы хевээр болурун дыңнаткан[24]. Украин делегацияның составы өскерилген. Владимир Зеленскийниң чарлыы-биле ВСУ-нуң Чиңгине штавының төп юридиктиг эргелелиниң делегей чергелиг болгаш операциялыг эрге-хоойлу эргелелиниң начальниги Алексей Маловацкийни оон үндүрген. Оон аңгыда май 16-да ужуражылгага киришпээн кижилерни украин таладан делегация составында киирген. Ол дээрге Дээди раданың айыыл чок чорук болгаш камгалал секторунуң органнар системазында кижилерниң эргелериниң талазы-биле бүрүн эргелиг төлээзи Юрий Ковбас, ВСУ-нуң Чиңгине штавының начальнигиниң оралакчызы Евгений Острянский база Делегей эргелериниң килдизиниң начальниги — ВСУ-нуң Чиңгине штавының төп юридиктиг эргелелиниң делегей болгаш оперативтиг эрге-хоойлу эргелелиниң начальнигиниң оралакчызы Андрей Фомин[25].

2025 чылдың июнь 1-де Российжи делегация Стамбулга келген[4], Владимир Зеленский база бодунуң делегациязының киржилгезин бадыткаан[26].

2025 чылдың июнь 2-де Стамбулда Чыраган ордузунга чугаалажыышкыннарның ийиги раундузу эрткен[27]. Ооң эгелээриниң мурнунда делегацияларның баштыңнары Владимир Мединский биле Рустем Умеров ийи талалыг ужуражылга эрттиргеннер, ол ужуражылга 2,5 шак үргүлчүлээн[28].

Дугуржулганың чорудулгазы

Бирги раунд

2025 чылдың май 16-да Россия, Турция болгаш Украина делегацияларының чугаалажыышкыннары Стамбулга болуп турган ужуражылганың мурнунда Турцияның даштыкы херектер сайыды Хакан Фидан байыр чедирип сөстү алган[29]:

2022 чылдың март айдан эгелеп, бо чурттар аразында бирги ужуражылга. Ол арганы көөр ужурлуг бис. Чаңгыс-даа хүн саадаашкыннар оон-даа улуг буураашкыннарга болгаш халаптарга чедирер. Дайын уламчылап турар үеде, аткылажыышкынны төндүрери эргежок чугула. Чоокку базымнарны шупту кады тодарадыр бис. Бо дугуржулга чурттарның удуртукчуларының аразынга болур келир үедеги дугуржулганы тодарадыр[30].

Дугуржулганың эгелээр мурнунда Турцияның даштыкы херектер сайыды Хакан Фиданның эге сөс ап турары

Россия биле Украинаның дугуржулгалары прессадан хааглыг чурумга[31] ийи шак хире уламчылаан[32] .

Түңнелдери

Мединский дугуржулга доозулган соонда Россияның талазы түңнелдеринге таарзынганын база харылзааны уламчылаарынга беленин дыңнаткан[33], кроме того:

  • Россия биле Украина аткылажыышкынны келир үеде соксадып болурунуң дугайында боттарының көрүжүн тодаргай таныштырарын дугурушкан[34];
  • күрүнелерниң удуртукчуларының аразынга дорт дугуржулгаларны болдурарын Украинаның делегациязы дилээн, ону Россия кичээнгейге алган[35];
  • Бо чоокку хүннерде Россия биле Украина туттурганнар-биле кайы-даа таладан 1000-1000 кылдыр солчурун дугурушкан[36].

2025 чылдың май 17-де АКШ-тың күрүне секретары Марко Рубио-биле телефон дамчыштыр чугаалажыышкыннар үезинде РФ-тиң даштыкы херектер сайыды Сергей Лавров Россияның АКШ-биле Украинада байдалды соксадырының талазы-биле ам-даа ажылдаарынга беленин бадыткаан. Ол ышкаш Киевтиң Стамбулга дугуржулгаларны катап эгелээр дугайында саналды хүлээп алганынга АКШ-тың чогумчалыг ролюн ол демдеглээн. Рубио бодунуң талазындан Вашингтоннуң украин чөрүлдээни чавырылдырарынга ам-даа дузалажырынга беленин демдеглээн[37]. Ооң соонда күрүне секретары май 19-та Путин биле Трампының телефон-биле чугаазын белеткеп турарын база ооң соонда Россия биле АКШ-тың удуртукчуларының ужуражылгазын удавас организастаарын дыңнаткан[38].

2025 чылдың май 23-те РФ-тиң Камгалал яамызы туттурганнар солчулгазын эрттиргенин дыңнаткан. Ведомствонуң медээзи-биле, май 16-да Стамбулга чедип алдынган дугуржулгаларның түңнелинде Киевтиң хайгааралында девискээрден 270 российжи шериг албанныгларны болгаш 120 хамааты кижилерни, оларның аразында хоругдаттырган Курск облазының тайбың чурттакчыларын эгиткен. Ооң орнунга 270 шериг туттурганнарын болгаш 120 хамааты кижилерни дамчыткан[39].

2025 чылдың май 24-те 307 российжи шериг албанныглар чанып келген, ол-ла хире кижини ВСУ-га дамчыткан[40].

2025 чылдың май 25-те Россияның Камгалал яамызы Киев чурумунуң хайгааралында турар девискээрден ам-даа 303 российжи шериг албанныгларны эгиткенин, ооң орнунга 303 шериг туттурганнарын ВСУ-же дамчытканын дыңнаткан[41]. Таким образом, был завершён обмен пленными по формуле тысяча на тысячу.

Ийиги раунд

Россия биле Украинаның дугуржулгаларының ийиги раундузу, 2025 чылдың июнь 2

2025 чылдың июнь 2-де Стамбулда «Чыраган» ордузунга дугуржулганың ийиги раундузу эрткен. Турцияның Даштыкы херектер яамызының баштыңы Хакан Фидан кыска хуусаада тодаргай бурунгаарлаашкынга идегелин илереткеш, байыр чедирип сөс алган[42]. База ол ышкаш удуртукчуларның ужуражылгазының дугайында айтырыгны өөренип көөр деп турарын дыңнаткан[43].

Делегацияларның ужуражылгазы бир шак ажыг үргүлчүлээн[27] болгаш орус дыл кырынга эртип турган[44].

Түңнелдери

дугуржулгалар доозулган соонда Россияның делегациязының баштыңы Владимир Мединский Россияның делегациязы ужуражылганың түңнелдеринге таарзынганын онзалап демдеглээн. ООң чугаалааны-биле[45][46]:

  • Россия Украинага таарыштыр шиитпирлээриниң дугайында меморандумнуң төлевилелин дамчыткан, Киев өөренип көөрү-биле документини алган; документиниң кол чүүлдери[47][48]:
    • чөрүлдээни соксадырының ийи хевири:
      • ДНР-де, ЛНР-де, Запорожье болгаш Херсон обласьтарда Украинаның эжелеп алган российжи девискээрлерден ВСУ-ну бүрүнү-биле үндүрүп эгелээри болгаш оларны РФ-тиң кызыгаарындан талаларның дугурушканы хире черже үндүрери;
      • пакеттиг санал, ында шериглерни өскээр көжүрерин хорууру, мобилизацияны соксадыры Болгаш Киевке даштыкы шериг дузазын чедирерин соксадыры, демобилизация эгелээри, үшкү чурттарның шериг турарын ап кааптары, Россияга удур диверсияларны ап кааптары деп пунктулар бар;
    • Крымның, ЛНР-ниң, ДНР-ниң, Запорожье болгаш Херсон областарның Россияның составынче киргенин делегей эрге-хоойлулуг хүлээп көргени;
    • Украинаның нейтралитеди , ооң шериг блоктарже киреринден ойталааны;
    • Украинада өске күрүнелерниң шериг ажыл-чорудулгазын хорууру;
    • Украинаның ядролуг бомба чок булур статузун арттырары;
    • ВСУ болгаш Украинаның өске-даа шериг кезектериниң кызыгаарлыг санын, боо-чепсектиң болгаш шериг техниказының болгаш оларның чөпшээреп болур характеристикаларын доктаадып тургузары, а ол ышкаш ВСУ болгаш национал гвардияның составынга украин националист тургузугларны чок кылыры;
  • Россияга удур киирген экономиктиг санкцияларны ап кааптары;
    • дайынчы хөделиишкиннерден когарал-биле холбаштыр хомудалдардан удур-дедир ойталаары;
    • Украинага орус дылдыг чурттакчы чоннуң эргелерин болгаш хосталгаларын хандырары, орус дылга албан ёзузу-биле статусту бээри;
    • нацизмни маадыржыдарын хорууру;
    • УПЦ ажыл-чорудулгазынга кызыгаарлаашкыннарны ап кааптары;
    • Украина-биле дипломаттыг болгаш экономиктиг харылзааларны чада аайы-биле катап тургузары;
    • өг-бүлелерни болгаш көжүрген кижилерни каттыштырары-биле холбашкан айтырыгларны шиитпирлээри;
    • Украинада соңгулдаларны эрттирери[49];
    • тайбың керээзин чарары, ону КНО-нуң СБ-ниң юридиктиг хүлээлгелиг резолюциязы-биле бадылаары[50].
  • РФ чаңгыс талалап, Киевке 6 муң украин солдаттарны дамчыдып турар;
  • ийи тала эң-не улуг хемчээлдиг туттурганнар солчулгазының дугайында дугурушканнар (солчулганың ниити дээвиири кайы-даа таладан 1 муңдан эвээш эвес кижи болур, ынчалза-даа ону ажып база болур; аарыг болгаш аар балыглаттырганнарны «шупту улуска» деп принцип-биле солуур; ийи тала 25 хар чедир назылыг дайынчыларны база «шуптузунга»деп принцип-биле солуур);
  • политиктиг шиитпирлер чокка аар балыгланган дайынчыларны солчур комиссия талаларын тургузар;
  • Россия фронтунуң чамдык участоктарынга ийи—үш хонук дургузунда «отту тодаргай соксадырын» украинага саналдаан, олар командирлер боттарының солдаттарының мөчү-сөөгүн ап болур кылдыр, Украина ол саналды чоокку үеде ажылдап кылырын аазаан.;
  • уругларны эгидериниң темазы чугаалажыышкыннарда кол болган: Россия Украинадан чөрүлдээ ужун берге байдалга таварышкан уругларның 339 фамилияларының даңзызын алган, Бир эвес Оларның ада-иези азы хоойлу ёзугаар төлээлери бар болза, Москва уругларны Киевке дедир эгидер.

Мединскийниң медеглээни-биле, Киев «уруг-дарыгны оорлаарының» темазындан «чүреккир европейжилерге шоу» кылган, Москва оорлап алган чаңгыс-даа уруг чок, чүгле российжи солдаттарның камгалап кааны бар. Российжи делегацияның баштыңының чугаазы-биле Алырга Украинага чөрүлдээ уржуундан чарылган өг-бүлелерни каттыштырар айтырыг-Биле Россия ажылдап турар[45].

Украинаның камгалал сайыды Рустем Умеров брифингиде дыңнатканы-биле алырга мөчээн кижилерниң мөчүзүн 6 муңга 6 муң форматка солуурун ийи тала дугурушкан[51]. Ол ышкаш Украина делегациязының баштыңы Украина дугуржулгаларның чаа раундузун бо айның төнчүзүнге чедир — июнь 20-30 үезинде эрттирерин саналдаан деп чугаалаан[52].

Россияның делегациязы

Май 14-тиң кежээ Владимир Путин Стамбулга дугуржулгаларга Россияның делегациязының составын бадылаан. Ону РФ-тиң президентизиниң дузалакчызы Владимир Мединский удурту болган[53]. Ол 2022 чылда российжи дугуржур кижилерниң баштыңы турган[54]. Делегацияның составынче оон өске:


• РФ-тиң Даштыкы херектер яамызының баштыңының оралакчызы Михаил Галузин,
• РФ-тиң ЧК Чиңгине штавының начальнигиниң оралакчызы Игорь Костюков,
• Камгалал сайыдының оралакчызы Александр Фомин[55] олар кирген.

Россияның делегациязы (2025 чылдың май 16)

Делегацияның кол кежигүннеринден аңгыда Стамбулга Россияны дөрт эксперт төлээлээн:


• Чиңгине Штаб эргелелиниң информация начальнигиниң бирги оралакчызы Александр Зорин,
• РФ-тиң президентизиниң гуманитарлыг адырда күрполитика талазы-биле эргелелиниң начальнигиниң оралакчызы Елена Подобреевская,
• Россияның Даштыкы херектер яамызының ХКД чурттарының ийиги департаментизиниң директору Алексей Полищук,
• РФ-тиң Камгалал яамызының делегейниң шериг кады ажылдажылга кол эргелелиниң начальнигиниң оралакчызы Виктор Шевцов[56].

Украинаның делегациязы

Майның 15-те кежээ Владимир Зеленскийниң офизи Стамбулга дугуржулгаларга Украинаның делегациязының составының дугайында чарлыкты үндүрген[57]. Ону камгалал сайыды Рустем Умеров удурткан.

Украинаның делегациязы (2025 чылдың май 16)

Делегацияның составынче оон өске:


• Даштыкы херектер сайыдының бирги оралакчызы Сергей Кислица,
• СБУ-нуң даргазының оралакчызы Александр Поклад,
• Даштыкы хайгыыл албанының даргазының бирги оралакчызы Олег Луговский,
• ВСУ-нуң Чиңгине штавының начальнигиниң оралакчызы Алексей Шевченко,
• Хайгыыл эргелелиниң начальнигиниң оралакчызы Вадим Скибицкий,
• Агаар күштериниң командылал чериниң штаб начальнигиниң оралакчызы Евгений Шинкарев,
• Шериг-далай күштериниң командылал чериниң штаб начальнигиниң оралакчызы Александр Дьяков,
• ВСУ-нуң Чиңгине штавының төп юридиктиг эргелелиниң делегей чергелиг болгаш операциялыг эрге-хоойлу эргелелиниң начальниги, Алексей Маловацкий,
• ВСУ-нуң Чиңгине штавының кол оперативтиг эргелелиниң улуг офицери Александр Шерихов,
• ВСУ-нуң кол командылакчызының хандырылга аппарадының протокол офицери Георгий Кузьмичев,
• Украинаның президентизиниң офис удуртукчузунуң чөвүлекчизи, Александр Бевз[58].

Стамбулга чугаалажыышкыннар үезинде украин делегацияның ийи техниктиг киржикчилери дезе берген. Дээди Даданың экс-депутады Спиридон Килинкаровтуң дыңнатканы-биле алырга, очулдурукчу Головко биле дузалакчы-секретарь Самойленко мобилизациядан камгаланыр арганы ажыглааш, Киевче ээп келбейн барганнар[59].

Чугаалажыышкыннарның ийиги раундузунга Украинаның делегациязының составы өскерилген. ВЛАДИМИР Зеленскийниң чарлыы-биле ВСУ-нуң Чиңгине штавының төп юридиктиг эргелелиниң делегей чергелиг болгаш операциялыг эрге-хоойлу эргелелиниң начальниги Алексей Маловацкийни оон үндүрген. Делегацияның составынга Дээди раданың айыыл чок чорук болгаш камгалал секторунуң органнар системазында кижиниң эргелериниң талазы — биле бүрүн эргелиг төлээзиниң төлээзи Юрий Ковбасты ВСУ-нуң Чиңгине штавының начальнигиниң оралакчызы Евгений Острянскийни база ВСУ-нуң Генштабының төп юридиктиг эргелелиниң делегей болгаш оперативтиг эрге-хоойлу эргелелиниң начальнигиниң оралакчызы Андрей Фоминни киирген[25].

Реакция

2025 чылдың май 17-де РФ-тиң президентизиниң парлалга секретары Дмитрий Песковтуң чугаалааны-биле, Владимир Путин биле Владимир Зеленскийниң ужуражылгазын Кремль болдунар деп санап турар, «ынчалза-даа ылап-ла ажылдың түңнели болгаш ийи таланың дугуржулгалары тодаргай түңнелдерни эккелгениниң түңнели кылдыр» болур ужурлуг[60].

АКШ-тың президентизи Дональд Трамп Украина-биле дорт дугуржулгаларны катап эгелээр дээн Владимир Путинниң саналын эки деп чугаалаан[61]:

Бо Россияга болгаш Украинага дээди уткалыг хүн бооп чадавас. Кажан ол төнчү чок «өлүрүүшкүн» төнүп каарга, камгалап апкан чүс-чүс, муң-муң кижилерниң амы-тынын бодап көрүңер. — Truth Social

Оон ыңай Трамп Украинаны Стамбулга дугуржулгага киржиринге «доп-дораан чөпшээрежиринче» кыйгырган[62], оон дугуржулганы эрттирерин негеп турарын медеглээн. Стамбулга боду кээр деп бодап турарын ол медеглээн[63].

Аңаа (РФ-тиң болгаш Украинаның — ред.) баштыңнары келир боорунга идегеп тур мен. Мен база ынаар ужарын бодап турдум. Четвергте каяа турарымны билбес мен, мээң ужуражыышкыннарым дыка хөй, ынчалза-даа ынаар шынап-ла ужарын бодап турдум. Ындыг арга бар деп бодаар мен[64].

Американ хайгыылчы болгаш КНО-нуң инспектору чораан Скотт Риттер Путинниң саналын «чайынналчак арга» деп адаан[65]:

Дорт дугуржулгалар дугайында санал 30 хонукта тайбың чарлаарының дугайында айтырыгны хүн айтырыындан ап кааптар. Мен бодаарымга, ол Владимир Путинниң чайынналчак аргазы-дыр. Ындыг базым кылырынга белен эвес болгаш шыдавас украин-европейжи-америк блокка негелделерни айтып бээр арганы берип, Россияның эгелекчи саналын ол катап эгидип турар

2025 чылдың июнь 2-де Турцияның президентизи Реджеп Тайип Эрдоган РФ-тиң болгаш Украинаның делегацияларының Стамбулга ужуражылгазын «тергиин» деп адап, туттурганнар болгаш мөчээн кижилерниң мага-бодун солчур дугайында дугуржулганы аажок деткип, ол сан-чурагайларны «аажок улуг» деп адаан. «Путин биле Зеленский Стамбулга азы Анкарага ужуражырын күзеп тур мен» деп турк удуртукчу база дыңнаткан[66].

2025 чылдың май 19-та Путин биле Трампының чугаазы

2025 чылдың май 19-та Владимир Путинниң Дональд Трамп-биле Россия лидериниң саналы-биле Стамбулга тайбың дугайында дугуржулга 2025 чылдың май 16-да эгелээнинге тураскааткан телефон дамчыштыр чугаазы болган[67]. Американ таланың медеглээни-биле чугаа үезинде украин чөрүлдээден аңгыда ийи чурттуң экономиктиг кады ажылдажылгазының дугайында айтырыгларны база көдүрген[68]. Ийи шак ажыг үргүлчүлээн РФ-тиң болгаш АКШ-тың удуртукчуларының телефон дамчыштыр чугаазын Путин «конструктивтиг» деп адаан. Россияның президентизи Москва биле Киев хоорайларга бооп болур тайбың керээзи дээш меморандум ажылдап эгелээрин демдеглээн[69].  

2025 чылдың июнь 4-те Путин биле Трампының чугаазы

2025 чылдың июнь 4-те Владимир Путин биле Дональд Трампының телефон дамчыштыр чугаазы болган, ооң дургузунда Россияның шеригжи аэродромнарже ВСУ-нуң террорисчи халдаашкыннарының дугайында чугаа болган[70]. Ындыг арга-биле Украина чөрүлдээни чавырылдырар талазы-биле дугуржулгаларны соксадырын оралдашкан деп РФ-тиң президентизи медеглээн. Ооң-биле кады Украина террористер болу бергенин демдеглээн. Трамп бодунуң талазындан РФ-тиң аэродромнарынче халдаашкын кылыр планнарының дугайында дыңнатпаанын тайылбырлаан[70]. АКШ-тың президентизи социал четкилерге чугаа бир шак ажыг үргүлчүлээн, эки болган деп үлешкен. Ооң чугаазы-биле алырга, Украинаның чепсектиг кезектериниң террорисчи халдаашкынынга харыыны бээрин российжи тала аазаан[71].Президентиниң дузалакчызы Юрий Ушаков РИА-га интервьюзунда Трампының чугаага хамаарыштыр реакциязының дугайында тодаргай тайылбырны берген:

Ол бистиң үнелелдеривисти кичээнгейлиг дыңнаан. Ол талазы-биле бистиң президентивис элээн тодаргай чугаалаан. Болган болуушкуннуң бистиң үнелелдеривисти дыңнаары Трампка дыка ажыктыг болган деп бодаар мен ... Америк тала болгаш российжи тала ол террорисчи халдаашкыннарны сайгарарынче угланган турган[72].  

Демдеглелдер

  1. Путин предложил прямые переговоры с Киевом 15 мая в Стамбуле (11.05.2025). Хынаан 11 майның 2025.
  2. 1 2 ТАСС: переговоры РФ и Украины в Стамбуле стартуют 16 мая (2025-05-15). Хынаан 15 майның 2025.
  3. 1 2 Лавров анонсировал второй раунд переговоров между РФ и Украиной в Стамбуле (2025-05-28). Хынаан 29 майның 2025.
  4. 1 2 Российская делегация вылетела в Стамбул на переговоры с Украиной (2025-06-01). Хынаан 1 июньнуң 2025.
  5. «Обе стороны были далеки друг от друга». Мировые СМИ оценивают новый раунд переговоров между Россией и Украиной (2025-06-03). Хынаан 3 июньнуң 2025.
  6. Прямые переговоры без промедления и условий в Стамбуле. Главные заявления Путина (11.05.2025). Хынаан 11 майның 2025.
  7. Заявление Президента России для СМИ (11.05.2025). Хынаан 11 майның 2025.
  8. Путин обсудил с Эрдоганом свою инициативу возобновления переговоров с Киевом (2025-05-11). Хынаан 11 майның 2025.
  9. Зеленский заявил, что будет ждать Путина в Турции (2025-05-11). Хынаан 11 майның 2025.
  10. В Турции заявили, что не знают о планах Зеленского посетить страну (2025-05-11). Хынаан 11 майның 2025.
  11. От Владимира Путина ждут участия. Как идет подготовка к встрече РФ и Украины в Стамбуле (2025-05-17). Хынаан 13 майның 2025.
  12. Трамп: Рубио и другие эмиссары США полетят на встречу по Украине в Стамбуле. Хынаан 13 майның 2025.
  13. Песков рассказал о совещании у Путина по переговорам с Украиной (2025-05-15). Хынаан 15 майның 2025.
  14. Стали известны время и место переговоров России и Украины в Стамбуле (2025-05-15). Хынаан 15 майның 2025.
  15. Начало переговоров в Стамбуле запланировано на 10 утра - Российская газета (2025-05-15). Хынаан 15 майның 2025.
  16. Мединский высказался о делегации России в Стамбуле (2025-05-15). Хынаан 15 майның 2025.
  17. Мединский назвал цель прямых контактов с Украиной (2025-05-15). Хынаан 15 майның 2025.
  18. ТАСС: в Стамбуле началась встреча главы МИД Турции с российской делегацией (2025-05-15). Хынаан 15 майның 2025.
  19. Украинская делегация приедет в четверг вечером, заявил советник Зеленского (2025-05-15). Хынаан 15 майның 2025.
  20. The Guardian узнала имя представителя США на переговорах России и Украины. Хынаан 16 майның 2025.
  21. ТАСС: 16 мая в Стамбуле намечена трехсторонняя встреча Турции, России и Украины (2025-05-15). Хынаан 15 майның 2025.
  22. ТАСС: в Стамбуле завершилась встреча представителей Турции, США и Украины (2025-05-16). Хынаан 16 майның 2025.
  23. Мединский встретился с представителями США в Стамбуле (2025-05-16). Хынаан 16 майның 2025.
  24. МИД рассказал о составе российской делегации на переговорах 2 июня (29.05.2025). Хынаан 29 майның 2025.
  25. 1 2 Зеленский изменил состав украинской делегации для второй встречи в Турции. Хынаан 2 июньнуң 2025.
  26. Зеленский подтвердил участие Украины в переговорах в Стамбуле 2 июня (2025-06-01). Хынаан 1 июньнуң 2025.
  27. 1 2 ТАСС: переговоры России и Украины завершились (2025-06-02). Хынаан 2 июньнуң 2025.
  28. Стало известно о двусторонней встрече Мединского и Умерова до начала переговоров (2025-06-02). Хынаан 2 июньнуң 2025.
  29. Встреча представителей России, Украины и Турции началась в Стамбуле. 1tv.ru (16 майның 2025). Хынаан ай-хүнү: 16 майның 2025.
  30. Полная расшифровка слов главы МИД Турции перед переговорами (2025-05-16). Хынаан 16 майның 2025.
  31. Переговоры России и Украины проходят без прессы (2025-05-16). Хынаан 16 майның 2025.
  32. Встреча российской и украинской делегаций в Стамбуле завершилась (2025-05-16). Хынаан 16 майның 2025.
  33. Мединский: РФ удовлетворена результатом переговоров и готова продолжать контакты (2025-05-16). Хынаан 16 майның 2025.
  34. Мединский: РФ и Украина представят свое видение возможного прекращения огня (2025-05-16). Хынаан 16 майның 2025.
  35. Мединский: Украина запросила прямые переговоры между Зеленским и Путиным (2025-05-16). Хынаан 16 майның 2025.
  36. Мединский подтвердил подготовку крупнейшего обмена пленными с Украиной (2025-05-16). Хынаан 16 майның 2025.
  37. Лавров и Рубио обсудили итоги переговоров в Стамбуле (2025-05-17). Хынаан 17 майның 2025.
  38. Рубио заявил о желании Трампа встретиться с Путиным как можно скорее (2025-05-17). Хынаан 17 майның 2025.
  39. Россия вернула из плена 270 военных и 120 гражданских (2025-05-23). Хынаан 23 майның 2025.
  40. Россия и Украина обменялись пленными по стамбульской договоренности. Хынаан 24 майның 2025.
  41. Россия и Украина завершили обмен пленными по формуле 1000 на 1000 (25.05.2025). Хынаан 25 майның 2025.
  42. Фидан: во 2-м раунде переговоров планируется изучить вопрос о встрече лидеров (2025-06-02). Хынаан 2 июньнуң 2025.
  43. ТАСС публикует видео выступления Фидана перед началом переговоров РФ и Украины (2025-06-02). Хынаан 2 июньнуң 2025.
  44. ТАСС: переговоры РФ и Украины шли на русском языке (2025-06-02). Хынаан 2 июньнуң 2025.
  45. 1 2 Мединский рассказал о переговорах в Стамбуле (2025-06-02). Хынаан 2 июньнуң 2025.
  46. Заявления глав делегаций России и Украины по итогам второго раунда переговоров (2025-06-02). Хынаан 2 июньнуң 2025.
  47. Опубликован полный текст российского меморандума по Украине (2025-06-02). Хынаан 2 июньнуң 2025.
  48. Предложения РФ (Меморандум) по урегулированию украинского кризиса. Текст (2025-06-02). Хынаан 2 июньнуң 2025.
  49. Меморандум РФ предполагает выборы на Украине и подписание мирного договора (2025-06-02). Хынаан 2 июньнуң 2025.
  50. Меморандум России предусматривает одобрение резолюцией СБ ООН (2025-06-02). Хынаан 2 июньнуң 2025.
  51. Умеров: Украина и РФ договорились о новом обмене телами погибших. Хынаан 2 июньнуң 2025.
  52. Украина предложила провести новый раунд переговоров с Россией до конца июня. Хынаан 2 июньнуң 2025.
  53. Путин утвердил состав делегации России на переговорах с Украиной (14..05.2025). Хынаан 15 майның 2025.
  54. Путин утвердил состав российской делегации на переговорах в Стамбуле (14.05.2025). Хынаан 15 майның 2025.
  55. Путин утвердил состав делегации для переговоров с Украиной в Стамбуле (2025-05-14). Хынаан 15 майның 2025.
  56. Кто вошел в переговорную группу России в Стамбуле. Инфографика (14.05.2025). Хынаан 15 майның 2025.
  57. Зеленский утвердил состав делегации для переговоров с РФ в Стамбуле (2025-05-15). Хынаан 15 майның 2025.
  58. Состав делегации Украины для участия в переговорном процессе с РФ в Стамбуле (2025-05-15). Хынаан 15 майның 2025.
  59. Килинкаров: члены украинской делегации сбежали в Стамбуле от мобилизации (19.05.2025). Хынаан 20 майның 2025.
  60. В Кремле назвали условие для встречи Путина и Зеленского (2025-05-17). Хынаан 17 майның 2025.
  61. Трамп приветствовал предложение Путина возобновить прямые переговоры с Украиной (11.05.2025). Хынаан 11 майның 2025.
  62. Трамп потребовал от Украины немедленно согласиться на переговоры с Россией (2025-05-11). Хынаан 11 майның 2025.
  63. Трамп допустил свой визит в Стамбул во время встречи делегаций России и Украины - Газета.Ru | Новости (2025-05-12). Хынаан 12 майның 2025.
  64. Трамп допустил поездку в Стамбул в четверг (2025-05-12). Хынаан 12 майның 2025.
  65. В США назвали предложенные Путиным прямые переговоры Киеву блестящим маневром (2025-05-11). Хынаан 11 майның 2025.
  66. Эрдоган назвал встречу России и Украины в Стамбуле великолепной (2025-06-02). Хынаан 2 июньнуң 2025.
  67. Мир по телефону (2025-05-18). Хынаан 19 майның 2025.
  68. Песков подтвердил, что телефонный разговор Путина с Трампом готовится (17.05.2025). Хынаан 19 майның 2025.
  69. Заявление Путина после разговора с Трампом. Текст. Хынаан 19 майның 2025.
  70. 1 2 В Кремле раскрыли подробности телефонного разговора Путина и Трампа (04.06.2025). Хынаан 4 июньнуң 2025.
  71. Трамп обсудил с Путиным атаки ВСУ на российские аэродромы (04.06.2025). Хынаан 4 июньнуң 2025.
  72. Трампу было полезно выслушать оценки Путина по атакам Киева, заявил Ушаков (04.06.2025). Хынаан 4 июньнуң 2025.