Сотпа Оюн Чыржаапай оглу
| Сотпа Оюн Чыржаапай оглу | |
|---|---|
| тыв. Сотпа Оюн Чыржаапай оглу | |
| Төрүттүнгенде ады | Оюн Чыржаапай оглу Сотпа |
| Төрүттүнген ай-хүнү | 1920 |
| Төрүттүнген чери | Межегей, Таңды, Урянхай край |
| Мөчээн ай-хүнү | 1945 |
| Мөчээн чери | Эгер, Венгрия |
| Чурту |
|
| Ажыл-херээ | шеригжи кижи |
Сотпа Оюн Чыржаапай оглу (төрүттүнгенде ады — Оюн Чыржаапай оглу Сотпа, орус. Сотпа Оюн Чыржаапай оглу, 1920 чыл — 1945 чылдың апрель) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуңтанкыга удур боолаар взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы.
Допчу намдары
Сотпа Оюн Чыржаапай оглу 1920 чылда Оюннар кожууннуң Межегей сумузунга төрүттүнген.
Кызылдың каттышкан школазының эмчи курстарын дооскан. Бай-Хаактың улусчу шүүгү чериниң секретары кылдыр ажылдап турган[1][2].
Ада-чурттуң Улуг дайынынга киржилгези
Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың танкыга удур боолаар взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.
Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.
1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.
Сотпа Оюн танкыга удур боолаар взводтуң командылакчызы Бичен-оол Сарыгларның взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы турган.
М. Б. Сундуйнуң бижип турары-биле Ковров хоорайга келгеш, шериг эмнелгезинге эмненип чыткан, ынчангаш улаштыр фронтуже чорупкан эштеринден чыдып каан. 45-ки аъттыг шеригниң составынга киргеш, Ровно хоорайны хостаар тулчуушкуннарга киржип турган. Аңаа балыгланган. Сегип келген соонда дайынчы оруун 203-кү аъттыг полктуң составынга уламчылааш, Венгрияның Эгер деп черге 1945 чылдың апрельде маадырлыы-биле тынын салган[3].
Литература
• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
• СОТПА Оюн Чыржаапай оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. II том (Л-Я). Под общей ред. Шойгу С.К., отв. ред. Бичелдей К.А. Кызыл: "Мир тувинцев", 2021. С. 347.
Демдеглелдер
Шөлүлгелер
• Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
• Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон