Сундуй Моңгуш Экендей оглу

Рувики деп сайттан
Сундуй Моңгуш Экендей оглу
тыв. Сундуй Моңгуш Экендей оглу
Төрүттүнгенде ады Моңгуш Экендей оглу Сундуй
Төрүттүнген ай-хүнү 1924(1924)
Төрүттүнген чери Ак-Хем, Аяңгаты, Барыын-Хемчик, ТАР
Мөчээн ай-хүнү 3 февраль 1944(1944-02-03)
Мөчээн чери Барыын-Хемчик, Тыва Автономнуг Область
Чурту Тыва Арат Республика
Ажыл-херээ шеригжи кижи

Сундуй Моңгуш Экендей оглу (төрүттүнгенде ады — Моңгуш Экендей оглу Сундуй, орус. Сундуй Монгуш Экендей оглу, 1924 чыл — 1944 чылдың февральдың 3) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуңтанкыга удур боолаар взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» деп медалының (1944) эдилекчизи.

Допчу намдары

Сундуй Моңгуш Экендей оглу 2024 чылдың июльда ТАР-ның Барыын-Хемчиктиң Аяңгаты сумузунуң Ак-Хем деп черге төрүттүнген.

Дайын чоруур мурнунда Тываның төп кооперативинге ажылдап турган.

Ада-чурттуң Улуг дайынынга киржилгези

Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың танкыга удур боолаар взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.

Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.

1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.

Сундуй Моңгуш танкыга удур боолаар взводтуң командылакчызы Бичен-оол Сарыгларның взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы турган.

Ровно болгаш Дубно хоорайларны болгаш Украин ССР-ниң өске-даа чурттакчылыг черлерин хостаарынга эрес-дидим киришкен.

1944 чылдың февральдың 3-те дайын шөлүнге чок болган[1].

Шаңнал-макталдары


ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалы (1944)

Литература


• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
• СУНДУЙ Монгуш Экендей оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. II том (Л-Я). Под общей ред. Шойгу С. К., отв. ред. Бичелдей К. А. Кызыл: «Мир тувинцев», 2021. С. 367.

Демдеглелдер

Шөлүлгелер


Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон