Сундуй Моңгуш Экендей оглу
| Сундуй Моңгуш Экендей оглу | |
|---|---|
| тыв. Сундуй Моңгуш Экендей оглу | |
| Төрүттүнгенде ады | Моңгуш Экендей оглу Сундуй |
| Төрүттүнген ай-хүнү | 1924 |
| Төрүттүнген чери | Ак-Хем, Аяңгаты, Барыын-Хемчик, ТАР |
| Мөчээн ай-хүнү | 3 февраль 1944 |
| Мөчээн чери | Барыын-Хемчик, Тыва Автономнуг Область |
| Чурту |
|
| Ажыл-херээ | шеригжи кижи |
Сундуй Моңгуш Экендей оглу (төрүттүнгенде ады — Моңгуш Экендей оглу Сундуй, орус. Сундуй Монгуш Экендей оглу, 1924 чыл — 1944 чылдың февральдың 3) — Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, тыва эки турачы эскадроннуңтанкыга удур боолаар взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы, ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» деп медалының (1944) эдилекчизи.
Допчу намдары
Сундуй Моңгуш Экендей оглу 2024 чылдың июльда ТАР-ның Барыын-Хемчиктиң Аяңгаты сумузунуң Ак-Хем деп черге төрүттүнген.
Дайын чоруур мурнунда Тываның төп кооперативинге ажылдап турган.
Ада-чурттуң Улуг дайынынга киржилгези
Тыва Арат Революстуг Намның Төп комитединиң секретариадының 1943 чылдың август 25-тен шиитпири-биле 2-ги тыва эки турачы отрядтың танкыга удур боолаар взводунуң анаа дайынчызы кылдыр томуйлаткан.
Тыва Арат Республикадан тыва эки турачылар отряды Барыын фронтунуң 6-гы аъттыг корпузунуң Морозов аттыг 8-ки гвардейжи аъттыг Ровно дивизиязының 31-ги гвардейжи аъттыг полкунуң составынче 4-кү эскадрон кылдыр кирген. Ооң составында 1000 километр орук чок черге 45 хонук дургузунда агаар-бойдус талазы-биле кончуг берге байдалдарда чоруп келген. Марш үезинде тывалар кижи-даа, аът-даа талазы-биле чидириг чок турган. Тыва чылгычылар походка шыдамык чоруун көргүскеннер.
1944 чылдың январьның 29-та 4-кү эскадроннуң тыва аъттыг шериглери Украин ССР-ниң Ровно облазының Деражно суур дээш тулчуушкуннарга баштай киришкен болгаш халдаашкынга төлептиг үлегер-чижекти көргүскен.
Сундуй Моңгуш танкыга удур боолаар взводтуң командылакчызы Бичен-оол Сарыгларның взводунуң гвардейжи анаа дайынчызы турган.
Ровно болгаш Дубно хоорайларны болгаш Украин ССР-ниң өске-даа чурттакчылыг черлерин хостаарынга эрес-дидим киришкен.
1944 чылдың февральдың 3-те дайын шөлүнге чок болган[1].
Шаңнал-макталдары
• ТАР-ның «Дайынчы шылгарал дээш» медалы (1944)
Литература
• Сундуй М. Б. Эки турачы аъттыг эскадрон. Кызыл: Тываның ном үндурер чери, 1989.
• СУНДУЙ Монгуш Экендей оглу / Урянхайско-тувинская энциклопедия. II том (Л-Я). Под общей ред. Шойгу С. К., отв. ред. Бичелдей К. А. Кызыл: «Мир тувинцев», 2021. С. 367.
Демдеглелдер
Шөлүлгелер
• Постановление Правительства Республики Тыва О списках участников Великой Отечественной войны 1941—1945 годов, призванных из Тувинской Народной Республики
• Сундуй М. Б. Добровольный кавалерийский эскадрон