Марттың 1
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 чыл | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Марттың 1 — григориан календарьда чылдың 60 дугаар хүнү (саарзык чылдарда 61 дугаар хүн). Чылдың төнчүзүнге чедир 305 хонук арткан.
Байырлалдар болгаш сактыышкын хүннери
Аңгылал:Марттың 1 байырлалдар деп аңгылалды база көр
— «Тик кызагдаашкын» хүнү]][1].
— Бүгү делегей чергелиг далай оъдунуң хүнү
— Баба Марта.
— Хамаарышпас чорук хүнү.
— Пиво хүнү[2].
— Хамаарышпас чорук дээш шимчээшкин хүнү.
,
— Мэрцишор.
Таарымчалыг аттар
Католик аттар: Абдекалас, Альбинус, Давид, Монан, Свитберт.
Православ аттар: Валент, Даниил, Иеремия, Илья, Исаия, Макарий, Маруф, Никон, Павел, Памфил, Порфирий, Самуил, Селевкий, Феодул, Флавиан, Юлиан.
Болуушкуннар
XX чүс чылга чедир
- 1325 чыл — Москва Русьтуң чүдүлге төвү апарган: Москваның князьы Иван Калита Петр митрополитти Владимирден Москваже бажыңын көжүрүп алырын дилээн.
- 1360 чыл — Англияның Эдуард III деп хааны француз туттуруушкундан 19 харлыг Джеффри Чосерни хостаан, соонда барып ол Англияның сураглыг шүлүкчүзү болган.
- 1498 чыл — Васко да Гама Мозамбикке эжиндирип чедип келген.
- 1555 чыл — Нострадамус баш удур чугаалаан бодалдарлыг номун үндүрген.
- 1564 чыл — орус дыл кырында бир дугаар үнген ай-хүнү ылап билдингир «Апостол» деп Иван Фёдоровтуң ному Москвага үнген.
- 1565 чыл — Бразилияга португал колония Рио-де-Жанейро үндезилеттинген.
- 1638 чыл — Соңгу Америкаже Швециядан көшкен кижилер келген.
- 1753 чыл — Швецияга григориан календарь хүлээттинген.
- 1780 чыл — Пенсильвания кулдаашкынны АКШ-ка бир дугаар болбас болдурган штат болган.
- 1790 чыл — АКШ-ка бир дугаар чурттакчы чонунуң чизези эрткен.
- 1803 чыл — Огайо АКШ-тың 17-ги штады болган.
- 1810 чыл — император Александр I бодунуң манифестизи-биле Абхазияны Россияга каттыштырган.
- 1845 чыл — АКШ-тың президентизи Джон Тайлер Техасты АКШ-ка каттыштырар дугайында айтыышкынга ат салган.
- 1861 чыл — Мурнуу Каролина, Миссисипи, Флорида, Алабама, Джорджия болгаш Луизиананың соондан Техас база АКШ-тың составындан үнген.
- 1867 чыл — Небраска АКШ-тың 37-ги штады апарган.
- 1869 чыл — Дмитрий Менделеев Химиктиг элементилерниң периодиктиг системазын тургускан.
- 1898 чыл — Минскиге РСДРП-ниң I-ги съездизинге Ю. О. Мартов биле В. И. Ленин Россияда бир дугаар ажылчыннарның намын — Россияның социал-демократтыг ажылчын намы (РСДРП).тургускан
XX-ги чүс чыл
Төрүттүнген кижилер
Аңгылал:Марттың 1 төрүттүнген деп аңгылалды база көр
XIX-ку чүс чылга чедир
XIX-ку чүс чыл
XX-ги чүс чыл
XXI-и чүс чыл
Чок болганнар
Аңгылал:Марттың 1 мөчээн деп аңгылалды база көр
XIX-ку чүс чылга чедир
XIX-ку чүс чыл
XX-ги чүс чыл
XXI-ги чүс чыл
Онзагай демдеглелдер
Демдеглелдер
Шөлүлгелер
- ↑ Международные дни и недели (рус.). un.org. ООН. Хынаан ай-хүнү: 17 декабрьның 2022.
- ↑ Celebrate Iceland's Beer Day on March 1 (англ.). Icelandair (28 февральдың 2022). Хынаан ай-хүнү: 28 марттың 2022. Архивтээн 20 апрельдиң 2021 года.