Нарусова Людмила Борисовна

Рувики деп сайттан
Нарусова Людмила Борисовна
Lyudmila Narusova 2018.jpg
Флаг
Тыва Республиканың күүсекчи эрге-чагыргазындан Россия Федерациязының Федералдыг Хуралының Федерация Чөвүлелиниң кежигүнү
Флаг
с 2016 чылдың сентябрьның 23
Президент Владимир Путин
Ооң мурнунда Мерген Ооржак
Флаг
Брянск областың күүсекчи эрге-чагыргазындан РФ-тиң Федералдыг Хуралының Федерация Чөвүлелиниң кежигүнү
Флаг
2010 чылдың октябрьның 14 — 2012 чылдың октябрьның 22
Ооң мурнунда Александр Петров
Ооң соонда Михаил Марченко
Флаг
Россия Федерациязының Федералдыг Хуралының Федерация Чөвүлелинде Тыва Республиканың хоойлужудулга эргелелинден кежигүнү
Флаг
2002 чылдың октябрьның 16 — 2010 чылдың октябрьның 13
Ооң мурнунда Чанмыр Удумбара
Ооң соонда Алексей Пиманов
Флаг
РФ-тиң Федералдыг Хуралының Күрүне Думазының 2-ги чыыжының депутады
Флаг
1996 чылдың январьның 17 — 2000 чылдың январьның 18
Президент Борис Ельцин
Ооң мурнунда эрге-дужаал тургустунган
Ооң соонда Василий Шандыбин
Төрүттүнген хүнү 1951 майның 2(1951-05-02) (75 лет)
Адазы Борис Моисеевич (Нарусович) Нарусов
Авазы Валентина Владимировна Нарусова (өгленир мурнунда Хлебосолова)
Кады чурттаан эжи Собчак Анатолий Александрович[d]
Ажы-төлү Собчак Ксения Анатольевна[d]
Намы НДР (1999).gif «Наш дом — Россия»
RPZ logo.gif Россияның чуртталга партиязы
Эртеми А. А. Жданов аттыг ЛКУ
Эртем чадазы төөгү эртемнериниң кандидады
Мергежили төөгүчү
Ажыл-ижи Санкт-Петербургтуң культура институдунуң башкызы, политик, журналист, теле-башкарыкчы
Шажынга хамаарылгазы Православие
Шаңналдары
RUS Medal In Commemoration of the 850th Anniversary of Moscow ribbon.svg RUS Medal In Commemoration of the 300th Anniversary of Saint Petersburg ribbon.svg
Сайт l-narusova.ru
Научная деятельность
Эртем адыры Төөгү
Ажыл чери Ленинградтың Жданов аттыг күрүне университеди
ССРЭ-ниң эртемнер академиязының ССРЭ-ниң төөгү институду
Крупская аттыг ЛГИК
РФ-тиң Күрүне Думазы
РФ-тиң Федерация Чөвүлели
өске ады конституция төлевилелдери болгаш Россияда чаартылгаларның төөгүзү талазы-биле специалист
Логотип РУВИКИ.Медиа Нарусова Людмила Борисовна

Людмила Борисовна Нарусова (төр. 1951 майның 2, Брянск[d]) — Россияның политиктиг болгаш хөй-ниити ажылдакчызы, 2016 чылдың сентябрь 23-тен бээр Федерация Чөвүлелиниң кежигүнү, Тыва Республиканың төлээзи. Ооң хуусаазы узаттынган болгаш 2026 чылдың сентябрьга чедир күштүг.

С Анатолий Собчак-биле, 1990 чыл, автору: Лев Медведев
Анатолий Собчак-биле байырлажышкын
Владимир Путин, Ксения Собчак база Людмила Нарусова, 2003 чылдың ноябрьның 29

Ооң мурнунда 2002 чылдан 2012 чылга чедир Тываны төлээлеп, 2010 чылдан 2012 чылга чедир Брянск облазын төлээлеп Федерация Чөвүлелиниң кежигүнү болуп ажылдап турган. Күрүне Думазының депутады чораан (1996—2000). Ол ышкаш Россияның еврей конгрессиниң Хөй-ниити чөвүлелиниң кежигүнү[1].

Санкт-Петербургтуң бирги мэри Анатолий Собчактың  (орус) (тыв. дулгуяк кадайы база журналист Ксения Собчактың авазы.

Допчу намдары

Людмила Нарусова 1951 чылдың май 2-де Брянск хоорайга төрүттүнген. Ооң ачазы Борис Моисеевич Нарусов (өске үндезиннер ёзугаар, Нарусович[2]; 1923—2008), еврей, Мерейбург уездиниң Швайниц уездиниң шериг комендатурунуң камгалал ротазынга взвод командири, бичии лейтенант, шериг кезээнге комсомол организакчызы, культура төвүнүң директору бооп шериг албанын эрттирген, ооң соонда төөгү болгаш дефектология салбырларын дооскаш, Бярянск хоорайның дүлейлер школазының директору апарган.

Авазы: Валентина Владимировна Нарусова (өгленир мурнунда фамилиязы Хлебосолова), Ол Брянск хоорайның «Октябрь» кинотеатрынга баштай администраторлап, ооң соонда режиссерлап ажылдаан. Людмиланын улуг угбазы Лариса бар.

Ол 1967 чылда Брянск хоорайның кулаа дыңнавас болгаш дыңнаары кошкак улустуң областың кежээки школазынга лаборанткалап ажылдаан.

1969 чылдан эгелеп ол А. А. Жданов аттыг Ленинградтың күрүне университединиң студентизи.

1970 чылдарның эгезинде Людмила Нарусова баштайгы ашаа-биле «Кооператив бажыңы дээш» чарылган[3].

Нарусова 1974 чылда Ленинградтың күрүне университединиң төөгү салбырын дооскан. 1974 чылдан бээр ССРЭ-ниң Эртемнер Академиязының ССРЭ-ниң Төөгү институдунуң Ленинград салбырының аспирантызы. Төөгү эртеминиң доктору (1980, диссертация: «1950-1960 чылдарда декабристерниң социал-политиктиг көрүжү»).

1978 чылда А. А. Жданов аттыг Ленинград аттыг күрүне университединге болгаш Жданов аттыг Ленинград аттыг күрүне университединиң парлалга-типографиязының ниитилел-политиктиг редактор коллегиязының редакторунга ажылдап чораан. Ол база библиотекага ажылдап турган.

Ол 1980 чылдан эгелеп Анатолий Собчак-биле кады чурттап чоруур. 1981 чылдан эгелеп төөгү кафедразының дузалакчызы, улуг башкызы, доцентизи, Н. К. Крупская аттыг Ленинградтың күрүнениң культура институду.

Хөй-ниитичи болгаш политиктиг ажыл-чорудулгазы

Нарусова кажан-даа Совет Эвилелиниң Коммунистиг партиязының кежигүнү эвес турган; бодунуң политиктиг көрүжүнде, бодунуң сөстери-биле алырга, ол демократ болгаш либералдыг болгаш бүгү делегейниң үнелиг чүүлдерин камгалаарын оралдашкан[4].

Нарусова 1990 чылда Ленинградка ажыттынган ССРЭ-ге онкологиялыг аарыг кижилерни хайгаараар бир дугаар хоспистиң үндезилекчизи болган.[4].

1993—1995 чылдарда ол Санкт-Петербургка хоспистерни — өлүмнүг рак аарыглыг кижилерниң хоспис эмнелгелерин — организастаарынга дузалаан. Ол ышкаш Мариинский фондузун тургускан, ол фонду Николай II императорнуң мага-бодун ажаап-карактаарын белеткеп турган.

Нарусова 1995 чылдың декабрьда «Бистиң бажыңывыс — Россия» шимчээшкинниң федералдыг даңзызы-биле Күрүне Думазының кежигүнү кылдыр соңгуткан (Санкт-Петербург дээш). Думага НДР фракциязынче, Херээженнер, өг-бүле болгаш аныяктар айтырыгларының талазы-биле комитетче кирип, фашистиг лагерьлерниң хоругдаттырганнарынга компенсация төлевирлериниң талазы-биле комиссияны удуртуп турган.[5].

1999 чылда Брянскиниң чаңгыс мандаттыг соңгулда округунга Үшкү Күрүне Думазының соңгулдаларынга уттурган. «Бистиң бажыңывыс — Россия» партияже кандидат кылдыр киржип тургаш, Нарусова 6 % үннү алган, бирги черни ээлээн Россия Федерациязының Коммунистиг партиязының кежигүнү Василий Шандыбинни ажа берген; партия чок кандидат болгаш келир үеде Брянск облазының губернатору Николай Денин; база Оң талакы күштер эвилелиниң кежигүнү Людмила Комогорцева.

2000 чылдың февральда Анатолий Собчактың өлүмүнүң соонда, Нарусова Санкт-Петербургтуң политиктиг чөвүлелиниң даргазынга соңгуткан. Ол-ла чылын Президентиниң Администрациязының Аппарат начальниги Александр Волошинниң чөвүлекчизи, Анатолий Собчак аттыг Санкт-Петербургтуң хөй-ниити фондузунуң президентизи апарган.[6].

2000 чылдың февральда Анатолий Собчактың өлүрткениниң соонда, Нарусова Санкт-Петербургтуң политиктиг чөвүлелиниң даргазынга соңгуткан. Ол-ла чылын Президентиниң Администрациязының даргазы Александр Волошинниң чөвүлекчизи, Анатолий Собчак аттыг Санкт-Петербургтуң Хөй-ниити фондузунуң президентизи апарган[7].

Нарусова 2000 чылдың мартта президент соңгулдаларынга Владимир Путинниң бүзүрелдиг төлээзи апарган[8].

Путинниң чарлыы-биле Нарусованы 2000 чылдың апрельде Россия-Германияның бот-боттарын билчири болгаш эптежилге фондузунуң хайгааракчы чөвүлелиниң даргазы кылдыр томуйлаан. Ол 2000 чылдың октябрьдан 2002 чылдың апрельге чедир Германияның «Сактыышкын, харыысалга болгаш келир үе» фондузунуң база Австрия Республиканың эптежилге фондузунуң попечительдер чөвүлелдеринге Россияның чазааның төлээзи болуп ажылдап турган.

Нарусова 2000 чылдан эгелеп «Сөс хосталгазы» деп теледамчыдылганың автору болгаш удуртукчузу (Санкт-Петербургтуң РТР албан чери). Ол 2002 чылда национал РТР каналынга «Чедиишкинниң өртээ» деп ток-шоуну кыска хуусаада эрттирип турган[9].

Нарусова 2002 чылдың октябрь 8-те Россия Федерациязының Федералдыг Хуралының Федерация Чөвүлелинге тыва парламентиден, Улуг Хуралдан төлээ кылдыр соңгуткан. Ол Сенаттың эртем, культура, өөредилге, кадык камгалал болгаш экология талазы-биле комитединиң кежигүнү, база Сенаттың информация политиказының комиссиязының кежигүнү турган.

Россияның Амыдырал партиязының бирги съездизинге 2003 чылдың апрельде Нарусова ооң башкарыкчы органы Национал Чөвүлелче соңгуткан.[10]. Оон аңгыда ол партия президиумунга соңгуткан, аңаа Сергей Миронов, Дмитрий Медведев, Михаил Горбачев база Владимир Лукин база кирген.

Нарусова 2004 чылда дорт губернатор соңгулдаларын узуткаарынга удур үнүн берген.

2005 чылдың октябрьда ол Санкт-Петербургтуң журналистер эвилелинге чаа медиа хоойлузун тургузарынга киржир дээш хүлээп алдынган[11].

2006 чылдың февральдан эгелеп, Сенаттың информастыг политика талазы-биле комитединиң удуртукчузу бооп, ол информация болгаш медиа рыногун, интернетти өөренип, бо талазы-биле хоойлужудулга саналдарын ажылдап кылган. Ол Федерация Чөвүлелиниң эртем, өөредилге, кадык камгалал болгаш экология талазы-биле комитединиң кежигүнү. Ол база-ла Сенаттың чуртталга-коммунал ажыл-агый политиказы болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый талазы-биле комитединиң кежигүнү турган.

Ол 2010 чылдың октябрь 13-тен эгелеп Федерация Чөвүлелинге Брянск областың күүсекчи органының төлээзи. Ол информация политиказының комитединиң даргазы база Федерация чөвүлелиниң өөредилге болгаш эртем талазы-биле комитединиң кежигүнү турган.

2007 чылда Күрүне Думазының соңгулдаларынга ол Брянск хоорайга «Чөптүг Россия» деп даңзыны баштап турган. Ол парламентиге олут херек чок деп чугаалаан-даа болза, ол «паровоз» болурун шилип алган, чүге дизе, ооң бодалы-биле алырга, «амгы үеде хоойлу бичии локомотивтерниң турарын негеп турар».[12].

2012 чылдың октябрь 22-де Федерация Чөвүлелинге Нарусованың эргелерин Брянск облазының губернатору Н.Денин соксаткан.

Нарусованы 2013 чылдың апрель 5-те «Чөптүг Россия» деп бөлүктен үндүр сывырыпкан. Партияның даргазы Николай Левичевтиң чугаазы-биле алырга, ол партия-биле харылзааны чидиргени дээш болган. Нарусова боду кажан-даа партия кежигүнү болбаанын, партия карточказын безин тудуп көрбээнин чугаалаан: «… партия карточказы чок кижини үндүр сывырыптары, мээң бодалым-биле алырга, бо партияга онзагай чаа чүүл-дүр». Нарусова элээн каш чылдар бурунгаар, эколог Амыдыралдың партиязының кежигүнү турган үеде, Мироновтуң дилээ-биле партияже киргенин чөпшээрешкен, а Пенсионерлер партиязы-биле, Родина болгаш өскелер-биле каттышкан соонда, чорупкан: «Каттышкаш, оларның оруу-биле үлежип шыдавас мен деп билип каан мен. Ылаңгыя 2060 чылдарда, кажан олар ынчаар чарлаан дугаар социализмни тургузар»[13].

Ол 2016 чылдың сентябрь 23-те Тыва Республиканың күүсекчи эрге-чагыргазын төлээлеп Федерация Чөвүлелиниң кежигүнү апарган. Ооң албан-дужаалының хуусаазы 2026 чылдың сентябрьга чедир.

Ол 2019 чылдың июльда Транссибирь демир-оруктан Кызылче салбырлаар демир-орук тудуу Россияның регионнарының аразында эң куду орулгалыг болгаш Сенатта төлээзи Нарусова Тыва Республиканың хөгжүлдезинге идип болур деп чугаалаан. Ол бо төлевилелге 10 чыл ажылдап келгенин, ынчалза-даа төлевилелдиң хуусаазы Россияның демир-оруктарындан болгаш Экономиктиг хөгжүлде яамызындан хамааржыр деп чугаалаан[14].

Нарусова 2020 чылдың март айда Федерация Чөвүлелиниң үш кежигүнүнүң бирээзи, конституцияже өскерилгелер дугайында соңгулдадан ойталаан[15].

Саратовтуң хоругдаттырганнарның туберкулез эмнелгезинден онлайн видеолар сериязының соонда, Нарусова 2022 чылдың февраль эгезинде Күрүне Думазынга хилинчек-човалаңга удур эгелээшкиннерниң пакетин киирген[16].

2022 чылдың февральда Путин ДНР биле ЛНР-ниң хамаарышпас чоруун хүлээп алганын чарлап турда, Нарусова ол республикаларга орус шеригни ажыглаарын деткивейн турган[17].

2022 чылдың сентябрь 21-де Нарусова Кеземче кодексинге «мобилизация» болгаш «шериг байдалы» деп билиишкиннерни киирер өскерилгелер пакединиң удур үнүн берген чаңгыс сенатор болган[18]. Ол девискээрлерни каттыштырарынга үн бербээнин чугаалап турган[19].

Россияның эрге-чагыргазының ажыл-чорудулгазынга шүгүмчүлелдиг үнелелдер турза-даа, Нарусова, Федерация Чөвүлелиниң кежигүнү кылдыр, 2022 чылдың сентябрь төнчүзүнден бээр АКШ-тың санкцияларынга таварышкан[20].

2023 чылдың март 15-те ол чаңгыс сенатор апарган, ол Украинада шериг операциязының киржикчилериниң ат-алдарын баксыратканы дээш харыысалга дугайында хоойлуга удур үнүн берген, ол хоойлу шүгүмчүлел биле ат-алдарын баксыратканының аразында ылгалды тайылбырлавайн турар деп чугаалаан[21].

2023 чылдың апрель 12-де шериг албанныгларның чаңгыс аай реестри болгаш электроннуг кыйгырыглар дугайында хоойлуга удур үн берген чаңгыс сенатор болган[22].

Шаңналдары

  • «Москваның 850 чыл оюнга сактыышкын» деп медаль (1997)
  • «Санкт-Петербургтуң 300 чыл оюнга сактыышкын» деп медаль (2003)
  • «Грузияга шынчы чоруу дээш» деп медаль (Грузия, 2001)
  • «Культурада чедиишкиннери дээш» үндүлел демдээ (Россия Федерациязының Культура яамызы, 2004ч.)
  • «Тыва Республиканың алдарлыг ажылдакчызы» хүндүлүг ат (2004)[23]
  • Федерация Чөвүлелиниң Хүндүлүг бижии (2012)[24]

Көрүштер болгаш дыңзыг чугаалары

Нарусова «Фашизмге удур хамааты удурланыышкын эвилелиниң» кежигүнү болганда, радикалдыг орус националистиг организацияларның ажыл-чорудулгазын кызыгаарлаарын деткип турган. Ооң бир чугаазы-биле алырга, оларның «Россия для русских» деп кыйгырыы конституцияга удур болгаш кем-херек үүлгедиишкини болган[25].

Федерация Чөвүлели 2012 чылдың июньда хөй-ниити митингилериниң дугайында хоойлуга өскерилгелерни сайгарып турда, Нарусова ону дүрген хүлээп алырынга удурланган. Ол ону июнь 12-де митинги мурнунда коргудуп турары деп санап, хуралдаар өрээлден үнүпкен[26].

2012 чылдың июльда Нарусова ОБСЕ-ниң Парламент Ассамблеязының «Магницкийниң доктаалын» хүлээп алганынга багай хамаарылгалыг болган, «судтуң шиитпири чокка, истелге мурнунда кем-херек үүлгедикчилериниң даңзызын тодарадыры хоойлу-дүрүмнүг күрүнениң практиказы эвес» деп демдеглээн. Сенатор демдеглээн, элээн каш күрүнелер «Магницкийниң херээн» «политиктиг оюннарга ыяш» кылдыр ажыглаарын оралдажып турар. Сенаторнуң чугаазы-биле алырга, чөптүг истелге болгаш алыс шынны дилээри кол херечи, Эрмитаж Капиталдың генералдыг директору Уильям Браудерниң херечилел кылырындан ойталаанындан бир дугаарында шаптыктап турган. Браудерниң Россияга херечилел кылырындан ойталаанының чылдагааны болза, Россияның истелге комитеди ону бирги ээлчегде Магницкийниң өлүмүнүң херээнге херечи кылдыр эвес, а ниитизи-биле 5,4 млрд рубль үндүрүгден чайлаан дээш буруудадыкчы кылдыр көрген.

2018 чылдың президент соңгулдаларынга ол Ксения Собчак дээш үнүн берген. Бир эвес Навальный соңгулдаларга киржип турган болза, ол аңаа үн бээр турган, ынчалза-даа ол ооң-биле шупту чүүлдерге чөпшээрешпес турган деп чугаалаан.

2018 чылдың март айда Нарусова Россияның культура сайыды Владимир Мединскийни Федерация Чөвүлелиниң хуралынга мөзү-шынар чок чорук дээш буруудаткан, аңаа ол чазак шагынга киржип турган. Ооң чугаазын Валентина Матвиенко үзүктеп, Федерация Чөвүлелин пиар дээш ажыглавазын кыйгырган[27].

Ол украин кинорежиссер Олег Сенцовту камгалап чугаалаан. Ол Ленин биле Сталинниң мага-бодун Москваның Кремльиниң даштынга ажаап каарын кыйгырган[28]. Ол сталинизмниң идеологиязын нацизм-биле деңнеп, хоойлу езугаар хоруурун чугула деп санаан.[29].

2019 чылдың январьда Нарусова Эхо Москвы радиога легендарлыг совет геолог Фарман Салманов дугайында чүдек-бужар чугаа кылган, Сургут аэропортун «Сулейман ибн бир-ле кижиниң» «адап шыдавас» ады-биле адаан деп чугаалаан. «Россияның улуг аттары» деп хөй-ниити бадылаашкынында Сургут аэропорту. Нарусованың кичээнгей чок чугаалары чонну болгаш Сургуттуң парламентизиниң кежигүннерин хорададып, федералдыг медээ четкилеринге база шүгүмчүлелдиг харыыларны үндүрген[30][31].

Людмила Нарусова Михаил Горбачевтуң сөөлгү оруунче үдеп турар үезинде, 2022 чылдың сентябрь 3

2019 чылдың март айда Нарусова Сенаттың коллегаларының мурнунга интернет таварыштыр эрге-чагырганы хүндүлевес дугайында хоойлуга удур чугаалаан чаңгыс кижи апарган. Ол төлевилел конституцияга удур деп санап турган, хүндүткел чок чорук боду-ла тодаргай эвес бодал-дыр, ынчангаш ол чүүл бот-тускайлаң күүселдеже чедирер деп санап турган.

2021 чылдың март 2-де, Конституция хоойлужудулгазы болгаш күрүне тургузуу талазы-биле комитеттиң хуралынга, Нарусова мынча дээн: «…кажан мен Федерация Чөвүлелиниң чанынга кандыг-даа рамкага таарышпас билдинмес негелделерлиг чамдык маргиналдыг кижилерни көрүп кааш, ол чүгле таарымча чок. Көрүп тур силер, Федерация Чөвүлелиниң базымнарында чамдык улус бажың чок негелделер…» Бо чүүл социал четкилерде хорадаашкынның долгунун үндүрген. Сөөлүнде ол пикетчилер дугайында ооң чугаазын контексттен үндүрген деп чугаалаан. Ол март 2-де Федерация Чөвүлелиниң бажыңының даштынга болган тускай пикет дугайында чугаалап турган: «Михаил Сергейевич Горбачевтуң юбилейи турган. А ол хүн мен хуралга бар чыдырымда, тепкииштерде бир кижи турган… Горбачевти империализмниң агентизи деп буруудаткан плакат-биле…», ону судче киирерин негеп турган

2022 чылдың март 2-де Нарусова Сенаттың Конституция хоойлужудулга талазы-биле комитединиң хуралынга күрүне эвес медээ четкилериниң дамчыдылгазынга кызыгаарлаашкыннарга удур чугаалаарын оралдашкан, Украинага шериг операцияларының үезинде өлүрүкчүлерниң дугайында албан езузунуң медээлериниң шынныынга чигзиниглерни илереткен[32].

Демдеглелдер

  1. ↑ Энциклопедия ТАСС, 2025. Нарусова, Людмила Борисовна. Сенатор РФ (рус.). Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  2. ↑ Нарусова и Собчак вспомнили еврейских предков (рус.). utro.ru. Утро.ру. Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026. [ ]
  3. ↑ Тайная страница жизни Анатолия Собчака. Часть 2 (рус.). flb.ru (26 октябрьның 2007). Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026. ]
  4. ↑ 1 2 Р. И. А. Новости. Людмила Борисовна Нарусова. Биографическая справка. РИА Новости. Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  5. ↑ Титова Е., Перцова С., Романова Н., Зборовский К. Тувинский сенаторий (орус) // Профиль : журнал. — 2002. — 14 октября (№ 38).
  6. ↑ Центральная избирательная комиссия Российской Федерации. Выборы в Государственную Думу Федерального Собрания Российской Федерации 1999 года. Данные протоколов территориальных избирательных комиссий об итогах голосования по одномандатным территориальным округам (рус.). cikrf.ru.
  7. ↑ Додонова С. Людмила Нарусова, член Совета Федерации: Ничего лучше демократии человечество не придумало (орус) // Парламентская газета : газета. — 2003. — 29 января (№ 1148(517)).
  8. ↑ Людмила Нарусова стала доверенным лицом Владимира Путина, Lenta.ru (2000-03-14). Архивтээн 2018 июньнуң 3. Хынаан 16 февральдың 2026.
  9. ↑ В «Комнате отдыха» от пропаганды нет продыха. Лениздат.ру (13 марттың 2007). Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  10. ↑ Святенков П. В начале славных дел (орус) // Консерватор : газета. — 2003. — 25 апреля (№ 15).
  11. ↑ Пипия Б. Людмила Нарусова пополнила ряды журналистов (орус) // Независимая газета : газета. — 2005. — 17 октября.
  12. ↑ Людмила Нарусова: Я сознательно стала «Паровозом»... (рус.). tema32.ru (июль 2007). Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  13. ↑ "Справедливая Россия" утратила звание партии порядочных людей" (рус.). «Коммерсантъ» (5 апрельдиң 2013). Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  14. ↑ Нарусова рассказала, как спасти тувинцев от крайней бедности. Национальная Служба Новостей - НСН. Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  15. ↑ Против поправок в Конституцию проголосовал сенатор от Иркутской области (рус.). Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  16. ↑ В ГД внесли еще один законопроект против пыток (рус.). Право.ru. Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  17. ↑ Только три сибирских сенатора не поддержали ввод войск в ДНР и ЛНР. archive.ph (4 марттың 2022). Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  18. ↑ Единственным проголосовавшим против поправок о мобилизации сенатором стала Нарусова (рус.). forbes.ru. Хынаан ай-хүнү: 7 февральдың 2026.
  19. ↑ Нарусова опровергла, что сенаторы единогласно проголосовали за присоединение к России новых регионов (рус.). nsn.fm. Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026. ]
  20. ↑ Под санкции США попали сенатор Людмила Нарусова и депутат Валерий Рашкин. fontanka.ru - новости Санкт-Петербурга (30 сентябрьның 2022). Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  21. ↑ Нарусова объяснила, почему проголосовала против закона о дискредитации СВО (рус.). ria.ru. Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  22. ↑ Андрей Нечаев. Совет Федерации принял закон о повестках. Telegram (12 апрельдиң 2023). Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  23. ↑ Заслуженный работник Тувы Нарусова осталась в Совете Федерации. Городовой.спб.ру. Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026. Архивтээн дөзү оригинала 25 февральдың 2018 чылда.
  24. ↑ Людмила Нарусова награждена почетной грамотой Совета Федерации - ТАСС. TACC (31 октябрьның 2012). Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  25. ↑ Нарусова просит Генпрокуратуру оценить лозунг «Россия для русских» (рус.). lenta.ru. Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  26. ↑ Телеобраз Ксении приняли за её сущность (рус.). kommersant.ru. Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  27. ↑ Матвиенко против Нарусовой: Мединский попал под перекрестный огонь (рус.). Газета.Ru. Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  28. ↑ Нарусова призвала захоронить Ленина (рус.). РИА Новости. Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  29. ↑ В Совете Федерации захотели приравнять сталинизм к нацизму. lenta.ru. Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  30. ↑ Людмила Нарусова может стать персоной нон грата в Югре (рус.). regnum.ru. Regnum (2 февральдың 2019). Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026.
  31. ↑ «Сулеймана ибн кого-то». Ответит ли сенатор за слова о Фармане Салманове (рус.). finance.rambler.ru. Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026. .]
  32. ↑ «Идет война на ментальное уничтожение нашей Родины». kommersant.ru (4 марттың 2022). Хынаан ай-хүнү: 16 февральдың 2026. Архивтээн 11 марттың 2022 года.

Шөлүлгелер

Дөзү – «https://tyv.ruwiki.ru/w/index.php?title=Нарусова_Людмила_Борисовна&oldid=340450»