Тиилелгениң диктантызы
РЭА-ның экспертизазы
РЭА-ның экспертизазы

экспертизазын эрткен
| Тиилелгениң диктантызы | |
|---|---|
| | |
| Хевири | тест |
| Администратор | Чаңгыс демниг Россия, Россияның төөгүлүг ниитилели, Россияның шериг төөгү ниитилели, Тиилелгениң волонтёрлары, Россотрудничество |
| Чүнү хынап турар | Ада-чурттуң Улуг дайынының дугайында билиглер |
| Төлевилелдиң эгези | 2019 |
| Уламчылаар үези | 45 минут |
| Регион | бүгү делегей |
| Дылы | орус дыл, англи дыл, француз дыл, кыдат дыл, испан дыл, поляк дыл, серб дыл, моол дыл, грек дыл |
| Өртээ | халас |
| dictantpobedy.ru | |
Тиилелгениң диктантызы (орус. Дикта́нт Побе́ды) — Ада-чурттуң Улуг дайынынга Тиилелге хүнүн демдеглээринге тураскааткан делегей чергелиг кижизидилге-патриотчу хемчег. «Чаңгыс демниг Россия» партияның «Төөгүлүг сактыышкын» төлевилели-биле 2019 чылдан бээр эртип турар[1].
Хемчегниң партнерлары: Орус төөгү ниитилели, Россияның шериг төөгү ниитилели, «Тиилелгениң волонтёрлары» шимчээшкин, ол ышкаш яамылар, ведомстволар, күрүне эвес болгаш хөй-ниити организациялары, күрүне корпорациялары. Корум-чурум камгалаар органнар, ооң иштинде Камгалал яамызы, Россияның Национал гвардиязы, ИХЯ, Онза байдалдар яамызы идепкейлиг киржип турар.
Төөгүзү
Тиилелгениң диктантызын 2019 чылдың май 7-де бир дугаар эрттирген, ону Ада-чурттуң Улуг дайынынга Тиилелгениң 74 чыл оюнга дүгжүп турар кылдыр эрттирген. Ооң сорулгазы орустарның болгаш өске чурттарның чурттакчыларының орус шериг төөгүзүн өөрениринге сонуургалын бедидер турган[2].
Диктант Россияның 85 регионнарында база 23 даштыкы чурттарда 1300 черлерге бижиттинген. Аңаа 9 хардан 90 харга чедир 105 819 кижи киришкен.
Ооң соонда Тиилелгениң диктантызын чылдың-на эрттирер деп шиитпирни хүлээп алган.
Коронавирус хамчыы болгаш часкы карантин дээш 2020 чылда диктантыны сентябрь 3-че шилчиткен.
2021 чылда ол хемчег апрель 29-та болган.
2022 чылда Тиилелге диктантызы сентябрь 3-те болган.
2023 чылда ол хемчег апрель 27-де болуп эрткен, Россия Федерациязының 89 регионнарындан база 46 даштыкы чурттардан 1,8 миллион ажыг кижи киришкен. 923,000 киржикчилер 21,000 ажыг черлерде диктантыны боттары дужааган.
2024 чылда хемчег чаңгыс хүнде — апрель 26-да диктантпобеды.рф деп сайтыга, ол ышкаш Россияның шупту регионнарында болгаш 61 даштыкы чурттарда 28 муң черлерге болган[3][4]. Камгалал яамызының, Россияның Национал гвардиязының, ИХЯ-ның, ОБЯ-ның шериг кезектеринге, подразделениелеринге, өөредилге черлеринге 1500 ажыг шөлдерни тургускан. Аэропорттарга, пассажирлер сөөртүр самолеттарга, демир-орук вокзалдарынга болгаш ырак черлерже чоруур поездилерге база айтырыгларга харыыларны берген.
«Бо кампанияның кол сорулгазы — салгалдар аразында харылзааны кадагалап арттырары, Ада-чурттуң Улуг дайынының дугайында алыс шынны камгалаары, фашистиг Германияны чылча шаварынга Кызыл Армияның болгаш Совет Эвилелиниң шиитпирлиг ролюн камгалаары. Бөгүн он-он муң орус дайынчылар болгаш офицерлер эрткен үениң болуушкуннарының дугайында билиглер-биле чепсегленип, кырган-ачаларының, кырган-ачаларының үлегерин эдерип, чепсекти тудуп алгаш, төрээн чуртувустуң кызыгаарларын камгалап, бистиң чурттувусту неонацист каржы-дошкундан камгалап турарлар. Хөй миллион орус хамаатылар фронтуга дузалап турар. Бо талазы-биле „Тиилелгениң диктантызы“ чүгле кижизидикчи хемчег эвес, а улуг хемчээлдиг хамааты акция-дыр — бистиң чуртувустуң салым-чолунга бистиң харылзаавысты болгаш киржилгевис илередириниң болгаш онзалап демдеглээриниң бир аргазы»
— Сергей Нарышкин, Россияның төөгү ниитилелиниң даргазы[5]
Тиилелгениң диктантызы 2025 чылдың апрель 25-те Россияның 35 муң шөлдеринге база делегейниң 90 ажыг чурттарынга болган[6]. Төөгү тестизинге Ада-чурттуң Улуг дайынының дугайында 25 айтырыг кирген. Тиилекчилер дипломнарны, үнелиг белектерни, 1941—1945 чылдарда Ада-чурттуң Улуг дайынынга Тиилелгениң 80 чыл оюнга тураскааткан Тиилелге хүнүнүң парадынга киржир арганы алганын организакчылар дыңнаткан[7]. Курск облазының чазаа диктантыга 94 харлыг шериг хоочуну, ужудукчу, тылдың ажылдакчызы Виктор Шатохин киришкенин дыңнаткан[8].
Айтырыглар
Тиилелгениң диктантызында 25 айтырыглыг ийи хевир кирген. Харыы бээр үези 45 минута.
Айтырыглар янзы-бүрү болур: сөзүглелде четпес сөстерни долдурар, дайынга тураскааткан шүлүктүң авторун адаар, бердинген үзүндүге даянып алгаш, шериг ажыл-чорудулгазының киржикчизиниң хоорайын, болуушкунун азы киржикчизин адаар. Чамдык айтырыглар Ада-чурттуң Улуг дайынынга тураскааткан киноларга, тураскаалдарга хамааржыр. Даштыкы чурттарда диктантыны тус черге хамаарышкан айтырыглар-биле немеп болур.
Билиг хыналдазынга баш бурунгаар белеткенирде, онлайн бүрүткедип алгаш, хемчегниң сайтызында салган диктант чогаадыкчыларындан практиктиг шылгалдаларны дужаар[9]. Белеткелге Россияның төөгү ниитилелиниң материалдарын ажыглаарын организакчылар сүмелеп турар.
Тускай даалгалар чүгле шылгалда хүнүнде илереттинген. Чижээ, 2023 чылда айтырыглар Сталинград биле Курск тулчуушкуннарын, Нюрнберг шииткелдерин, Донбассты фашистиг оккупациядан хостаанын, Ленинградтың курлавырын үреп каанын хаара туткан.
Диктант онаалгалары 2024 чылда Ленинград хоорайны бүрүнү-биле хостаанындан бээр 80 чыл оюнга, совет шериглерниң ССРЭ-ниң кызыгаарларынче үне бергенинге, фронтуга шериг албанын эрттирген чогаалчыларның юбилейлеринге болгаш өске-даа уттундурбас хүннерге угланган[10][11]. Айтырыглар 8 дылче очулдуртунган: орус дыл, англи дыл, француз дыл, кыдат дыл, испан дыл, поляк дыл, серб дыл, моол дыл, грек дыл[3]. 25 айтырыгны Россияның төөгү болгаш Россияның шериг-төөгү ниитилелдериниң эксперттери белеткээн. 20-зи ниити шериг-төөгүлүг темаларга болгаш 5-зи регионалдыг темаларга тураскааткан[12].
Киржикчилерге негелделер
- Тиилелгениң диктантызын хууда (хемчегниң эртип турар черлеринге) болгаш интернет таварыштыр бижиир.
- Кандыг-даа кижи киржип болур, хар-назыны, хамаатызы хамаанчок.
- Ырактан киржир дизе, хемчегниң албан езузунуң сайтызында хууда аккаунтуңарже бүрүткедип алыр силер. Бүрүткедирде долу ат-сывын, төрүттүнген хүнүн, чурттап турар черин бижиир. Оон смс таварыштыр бадыткал алыр силер.
- Онлайн тест дужаап тургаш, түңнелдериңер дораан-на сайтыда хууда аккаунтуңардан көстүп кээр. Оон аңгыда киржикчилерге болгаш тиилекчилерге боттарыңарның хууда аккаунтуңардан дипломнарны скачатьтап ап болур силер.
- Регионнуң Тиилелге диктантызын бижиир шөлдерде киржикчилерге бот-тускайлаң идентификация дугаарларын тыпсып турар. Бо 13 санныг саннар силерниң түңнелдериңерни билип алырынга херек. Оларны шылгалда эрттирер хүнде, формалар-биле кады бээр[13].
- Регионалдыг участоктарга бот-тускайлаң тестилелдиң бедик түңнелдерин чедип алган болгаш эң хөй баллдарны алган абитуриентилер дээди өөредилге черлеринче дужаап тургаш, немелде баллдарны алыр.
Почта марказы
2024 чылдың апрель 26-да «Тиилелгениң диктантызынга» тураскааткан марка үнген. Ында төөгүлүг болгаш өөредиглиг болуушкуннуң эмблемазын көргүскен. Оон аңгыда, Москва, Волгоград, Мурманск, Пенза, Рязань, Тверь, Якутск болгаш Ярославль хоорайларга бирги хүннүң каасталгаларын болгаш тускай өскертилге маркаларын үндүрген[14].
Немелде медээлер
- «Тиилелгениң диктантызы» деп акцияның езугаар «Тиилелгениң автораллизи» деп ретро-ралли 2023 чылдан эгелеп эртип турар[15].
Демдеглелдер
- ↑ Диктант Победы. Единая Россия. Хынаан ай-хүнү: 8 апрельдиң 2026.
- ↑ Анастасия Сивякова. Как принять участие в «Диктанте Победы» 26 апреля и где пройдет тестирование. РИАМО (18 апрельдиң 2024). Хынаан ай-хүнү: 8 апрельдиң 2026.
- ↑ 1 2 «Диктант Победы» напишут в 58 странах мира. Россотрудничество (17 апрельдиң 2024). Хынаан ай-хүнү: 8 апрельдиң 2026.
- ↑ Игорь Геращенко, Александр Хинштейн. Диктант Победы 2024: дата проведения, ответы на вопросы, официальный сайт, сертификат, регистрация, тема, результаты. Хынаан 8 апрельдиң 2026.
- ↑ 61 страна, 28 тысяч площадок: «Единая Россия» в шестой раз провела «Диктант Победы». Единая Россия (26 апрельдиң 2024). Хынаан ай-хүнү: 8 апрельдиң 2026.
- ↑ В Белоруссии больше тысячи человек зарегистрировались на "Диктант Победы" (24.04.2025). Хынаан 8 апрельдиң 2026.
- ↑ «Диктант Победы» стартовал в 90 странах мира. Новости. Первый канал (неопр.) (25 апрельдиң 2025). Хынаан ай-хүнү: 10 апрельдиң 2026.
- ↑ В Курской области 94-летний ветеран принял участие в "Диктанте Победы" (25.04.2025). Хынаан 8 апрельдиң 2026.
- ↑ Диктант Победы – 2024. Российская государственная детская библиотека (22 апрельдиң 2024). Хынаан ай-хүнү: 8 апрельдиң 2026.
- ↑ "Диктант Победы" пишут на центральной площадке в Музее Победы в Москве - Российская газета (2024-04-26). Хынаан 10 апрельдиң 2026.
- ↑ Акция "Диктант Победы". Моро-Орловская средняя общеобразовательная школа (18 апрельдиң 2024). Хынаан ай-хүнү: 10 апрельдиң 2026.
- ↑ Михаил Дорофеев. Состоялась VI Международная историко-просветительская акция «Диктант Победы». Российское историческое общество (26 апрельдиң 2024). Хынаан ай-хүнү: 10 апрельдиң 2026.
- ↑ Как принять участие в «Диктанте Победы» 26 апреля и где пройдет тестирование. РИАМО (18 апрельдиң 2024). Хынаан ай-хүнү: 8 апрельдиң 2026.
- ↑ 26 апреля в почтовое обращение вышла марка, посвящённая Международной историко-просветительской акции «Диктант Победы». rusmarka.ru (26 апрельдиң 2024). Хынаан ай-хүнү: 8 апрельдиң 2026.
- ↑ «Единая Россия» провела «Автопробег Победы» в Москве, Нижнем Новгороде и Севастополе (2024-04-25). Хынаан 8 апрельдиң 2026.