Февральдың 6
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 чыл | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Февральдың 6 — григориан календарьда чылдың 37 дугаар хүнү . Чылдың төнчүзүнге чедир 328 хонук арткан (саарзык чылдарда 329 хонук арткан).
Байырлалдар болгаш сактыышкын хүннери
Аңгылал:Февральдың 6 байырлалдар деп аңгылалды база көр
Саамы — Бүгү делегейниң саамнар хүнү.
Ниуэ,
Чаа Зеландия,
Токелау — Вайтанга хүнү.
Россия,
Украина— бармен хүнү.
Таарымчалыг аттар
Католик аттар: Аманд, Ведаст, Доротея, Павел.
Православ аттар: Агапий, Анастасий, Вавила, Варсима, Герасим, Дионисий, Зосима, Иван, Ксения, Македоний, Николай, Павел, Павсирий, Тимофей, Феодотион, Филиппик, Филон, Хрисоплока.
Болуушкуннар
XIX чүс чылга чедир
- 1643 чыл — Абел Тасман Фиджи архипелагты ажыткан.
- 1689 чыл — 16 харлыг Петр I биле 19 харлыг Евдокия Фёдоровна Лопухинаның кудазы болган.
- 1778 чыл — Парижке Франция биле АКШ-ның аразынга чаа республиканы албан ёзу-биле хүлээп алганын символчуткан эвилелдежириниң, найыралдың болгаш садыглажырының Керээзинге ат салдынган.
- 1788 чыл — Массачусетс АКШ-ның Конституциязын бадылааш, 6 дугаар штат апарган.
- 1795 чыл — Капск колониязы — Граафф-Рейнеттиң чурттакчылары Нидерланды биле Голланд Ост-инд компаниязындан тускайлаң чоруун чарлааннар. Бирги Бур республиказы тургустунган.
XIX-ку чүс чыл
- 1806 чыл — Наполеон дайыннары: Санто-Доминго ортулуктуң чанында Нисао биле Каталан деп шенектер аразынга британ биле француз эскадралар аразынга тулчуушкун.
- 1815 чыл — Джон Стивенс Нью-Джерси штаттан Трентонну ажылдыр Делавэр хемден Реритэн хемче дорт демир-орук тударынче грант алган. АКШ-ның бир дугаар үлетпүржү эвес демир-оруу.
- 1832 чыл — тускайлаң Грецияны улуг күрүнелер (Англия, Россия, Франция) протекторадында деп хүлээп алган 1832 чылдың Лондоннуң конференциязынга Оттон I Грецияның хааны деп соңгуткан.
- 1851 чыл — Виктория штадынга «Кара четверг» деп адаар буштуң өрдү штаттың дөрттүң бир кезии 5 миллион гектар черни узуткаан. 12 кижи чок болган.
- 1865 чыл — Санкт-Петербургка дүъштү үгер-боодан боолашкын-биле демдеглээр чаңчыл доктааттынган.
- 1886 чыл — немец химик Клеменc Винклер Д. И. Менделеевтиң баш бурунгаар чугаалааны «экасилицийни» германий деп ажыткан.
- 1891 чыл — Антонио Старабба Италияның Сайыттар чөвүлелиниң даргазы апарган.
XX-ги чүс чыл
- 1918 чыл — Британ парламент өг-бүлениң удуртукчузу боор, азы өглүг-баштыг, азы университет дооскан 30 хардан өрү херээженнерге соңгуурунга эрге берген хоойлуну хүлээп алган.
- 1930 чыл — Совет Армияның төп академиктиг театры ажыттынган (1951 чылга дээр Кызыл Шеригниң төп театры дээр турган, ам — Российжи армияның төп академиктиг театры).
- 1936 чыл — Гармиш-Партенкирхенге IV-кү кышкы Олимпийжи оюннар эгелээн. Адольф Гитлер ажыдыышкынын кылган.
- 1943 чыл — Курган областьзы тургустунган.
- 1945 чыл — Лондонга Британ тред-юнионнар конгрези-биле организастаттынган Бүгү делегейниң профэвилелдер конференциязы ажылын эгелээн. Бүгү делегейниң профэвилелдер федерациязы тургустунган.
- 1948 чыл — Венгер физик Золтан Бей Айдан чаңгыланган медээ алган. Радиолокациялыг астрономияның тывылганы.
- 1950 чыл — МиГ-17 доора ужудуушкунга дүргениниң үнүн бедиткен сериялыг самолёт болган.
- 1952 чыл — Елизавета II, Великобританияның кадыны (1952—2022), дүжүлгеже үнүп келген.
- 1998 чыл — Вашингтоннуң национал аэропорду «Рональд Рейган аттыг Национал аэропорт» деп эде адаттынган.
- 1999 чыл — Контактылыг бөлүктүң камгалалы-биле (НАТО биле Россия) Парижте Рамбуйе шивээзинге югослав эрге-чагырга болгаш косовонуң албаннарының аразында Косовода дайынны соксадырын шенеп, чугаалажыышкын эрткен.
- 1999 чыл
- Ийиги чечен дайыны:Грозныйны российжи шериглер тиилеп алган. РФ-ның президентизиниң хүлээлгезин түр када күүседир Владимир Путин Грозныйны хостаарының операциязын төнген деп чарлаан.
- Финляндияның даштыкы херектер яамызының баштыңы Тарья Халонен чуртка бирги херээжен президентизи болган.
XXI-ги чүс чыл
- 2001 чыл — Ариэль Шарон Израильдиң премьер-сайыдының дорт соңгулдаларынга тиилээн.
- 2004 чыл — Москвага «Автозаводская», «Павелецкая» деп станциялар аразынга метронуң вагонунга частыышкын болган. 41 кижи чок болган, 250 ажыг кижи балыгланган.
- 2006 чыл — Стивен Харпер Канаданың премьер-сайыдынга томуйлаткан.
- 2018 чыл — Канаверал шенекке космодромдан Falcon Heavy дендии аар чедирикчи ракетаның баштайгы салыышкыны болган.
- 2023 чыл — Турция биле Сирияга XXI-ги чүс чылдың база бир улуг чер шимчээшкини болган. 23 муң ажыг кижи чок болган.
Төрүттүнген кижилер
Аңгылал:Февральдың 6 төрүттүнген деп аңгылалды база көр
XIX-ку чүс чылга чедир
- 1692 чыл — Иван Черкасов (1758 чылда мөчээн), барон, чажыт чөвүлекчи, Петр I, Екатерина I, Елизавета Петровнаның кабинединиң секретары.
- 1732 чыл — Чарльз Ли (1782 чылда мөчээн), британ офицер, Континенталдыг шеригниң генерал-майору.
- 1756 чыл — Аарон Бёрр (1836 чылда мөчээн), АКШ-ның 3 дугаар вице-президентизи, тускайлаң чорук дээш дайынның маадыры, аян-чорукчу.
XIX-ку чүс чыл
- 1861 чыл — Николай Зелинский (1953 чылда мөчээн), орус совет химик-органик, академик, Социалстиг Күш-ажылдың Маадыры.
- 1889 чыл — Ксения Держинская (1951 чылда мөчээн), опера ыраажызы (сопрано), педагог, публицист, СССР-ниң улусчу артизи.
- 1892 чыл — Иван Лойко (1936 чылда мөчээн), орус ужудукчу, Бирги делегей дайынының киржикчизи.
- 1894 чыл — Михаил Чиаурели (1974 чылда мөчээн), грузин совет театр болгаш кино режиссёру, кино актёру, сценарий бижикчизи, скульптор, чурукчу, СССР-ниң улусчу артизи.
- 1898 чыл — Алла Тарасова (1973 чылда мөчээн), театр болгаш кино актрисазы, педагог, СССР-ниң улусчу артизи.
- 1899 чыл — Сергей Мартинсон (1984 чылда мөчээн), театр болгаш кино актёру, РСФСР-ниң улусчу артизи.
XX-ги чүс чыл
- 1911 чыл — Рональд Рейган (2004 чылда мөчээн), американ кино актёру, радио башкарыкчызы, политик, АКШ-ның 40 дугаар президентизи (1981—1989).
- 1916 чыл — Джек Балмер (1984 чылда мөчээн), англи футбол ойнакчызы, «Ливерпульдуң» легендазы.
- 1916 чыл — Александр Свободин (1999 чылда мөчээн), совет российжи театровед, критик, журналист, драматург, төөгүчү.
- 1931 чыл — Мария Гусакова, совет хаакчы, олимпийжи чемпион (1960), делегей чемпиону (1962).
- 1933 чыл — Вера Карпова, театр болгаш кино актрисазы, РСФСР-ниң улусчу артизи.
- 1938 чыл — Спартак Ахметов (1996 чылда мөчээн), совет эртемден-геолог, шүлүкчү, фантастика чогаалчызы.
- 1939 чыл — Алексей Корнеев (2004 чылда мөчээн), совет футбол ойнакчызы, Европа чемпионадының мөңгүн призёру(1964).
- 1942 чыл — Валентина Титова, совет, российжи театр болгаш кино актрисазы, Владимир Басовтуң баштайгы кадайы.
- 1943 чыл — Вячеслав Спесивцев, совет, российжи театр актёру, режиссёр, педагог, РФ-ның улусчу артизи.
- 1960 чыл — Игорь Матвиенко, совет, российжи композитор, продюсер, «Любэ», «Иванушки International», «Корни», «Фабрика» бөлүктериниң тургузукчузу.
- 1960 чыл — Константин Эрнст, российжи продюсер, телебашкарыкчы, «Бирги каналдың» генералдыг удуртукчузу (1999).
- 1964 чыл — Андрей Звягинцев, российжи кино режиссёру, актёр и сценарий бижикчизи, Канн кинофестивальдың лауреады, «Алдын глобус» дээш оон-даа өске шаңналдарның эдилекчизи.
- 1964 чыл — Владимир Груздев, күрүне болгаш хөй-ниити ажылдакчызы, Күрүне думазының депутады (2003—2011), Тула областьтың губернатору (2011—2016).
- 1969 чыл — Евгений Пашутин, совет, российжи баскетбол ойнакчызы, делегей чемпионадының мөңгүн призёру(1994).
- 1973 чыл — Андрей Князев, российжи гитара ойнакчызы, ыраажы, ырыларның сөстериниң автору, «Король и Шут» деп рок-бөлүктүң экс-солизи.
- 1979 чыл — Наталья Сафронова, российжи волейбол ойнакчызы, делегей чемпиону, Россияның алдарлыг спорт мастери.
- 1991 чыл — Анна Сидорова, российжи кёрлингист, Россияның алдарлыг спорт мастери, Европаның ийи дакпыр чемпиону.
XXI-и чүс чыл
Чок болганнар
Аңгылал: Февральдың 6 мөчээн деп аңгылалды база көр
XIX-ку чүс чылга чедир
- 1612 чыл — Христофор Клавиус (1538 чылда төрүттүнген), немец математик, астроном, григориан календарьның болбаазырадыкчызы.
- 1685 чыл — Карл II (1630 чылда төрүттүнген), Англия биле Шотландияның хааны (1660 чылдан эгелеп).
XIX-ку чүс чыл
- 1881 чыл — Константин Тон (1794 чылда төрүттүнген), орус архитектор, XIX чүс чылдың база бир улуг архитектору.
- 1894 чыл — Теодор Бильрот (1829 чылда төрүттүнген), немец хирург, абдоминалдыг хирургияның үндезилекчилериниң бирээзи.
- 1900 чыл — Пётр Лавров (1823 чылда төрүттүнген), орус социолог, философ, публицист, төөгүчү, чончу үзелдиң идеологу.
XX-ги чүс чыл
- 1979 чыл — Исса Плиев (1903 чылда төрүттүнген), совет шериг начальниги, армияның генералы, Совет Эвилелиниң ийи дакпыр маадыры.
- 1980 чыл — Александр Лорх (1889 чылда төрүттүнген), СССР-ниң картофелиниң селекциязын болгаш сорттун шенээриниң база эгелекчизи.
- 1986 чыл — Семён Захаров (1906 чылда төрүттүнген), адмирал ВМФ СССР-ниң Шериг-далай флодунуң адмиралы, 1939—1947 чылдарда Оожум океан флодунуң Шериг Чөвүлелиниң кежигүнү.
XXI-ги чүс чыл
- 2008 чыл — Тони Рольт (1918 чылда төрүттүнген), британ авточаржыкчы, «Формула-1» деп эң бир дугаар авточарыштың киржикчизи.
- 2019 чыл — Манфред Эйген (1927 чылда төрүттүнген), немец физикохимик, химияга Нобелев аттыг шаңналдың лауреады (1967).