Январьның 25

←
→
Январь
← →Январь
	2026 чыл

Январьның 25 — григориан календарьда чылдың 25 дугаар хүнү . Чылдың төнчүзүнге чедир 340 хонук арткан (саарзык чылдарда 341 хонук арткан).

Байырлалдар болгаш сактыышкын хүннери

Бо хүннүң байырлалдары деп аңгылалды база көр

Делегей чергелиг

Аңгы-аңгы чоннарның

Профессионалдыг

Россия — Студентилер хүнү (Татьянаның хүнү).

Россия — РФ-ниң Далай-Шериг флодунуң штурманының хүнү.

Чүдүлгеге хамааржыр

Таарымчалыг аттар

Католиктиг аттар:Дуйнвен.

Православ аттар: Галактион, Апраксия, Илья, Макар, Мартиниан, Мертий, Пётр, Савва, Силуан, Татьяна.

Болуушкуннар

XIX чүс чылга чедир

1479 чыл — Константинопольдуң керээзи-биле Венеция Республиказы биле Осман империяның аразында 15 чыл дургузунда болган дайын соксаан.
1658 чыл — Чаа Амстердамның губернатору теннис оюнун соксаткан, теннис кижилерни бурганга чүдүүрүнден чардыктырып турган.
1701 чыл — Москвага математика болгаш навигация эртемнериниң школазы үндезилеттинген.
1708 чыл — Москвага граждан шрифт-биле парлаттынган бирги орус ном үнген. «Геометрия славенски землемерие» — Россияда бир дугаар парлаттынган геометрия ному.
1763 чыл — Екатерина II-ниң Чарлыы-биле Россия империязының Чепсектиг күштериниң Генералдыг штабы тургустунган.
1799 чыл — АКШ-га механиктиг тараа чажар машина патент алган.

XIX-ку чүс чыл

1802 чыл — Наполеон I Италияның президентизинге шилиттинген.
1813 чыл — Наполеон I рим папа Пия VII-ниң Папалар девискээрин күш-биле кадып ап турарын (аннексия) чөпсүнгеш, ийи дугаар керээге (конкордат) ат салырын албадапкан.
1852 чыл — Александринск театрынга М. Ю. Лермонтовтуң «Маскарад» деп бир дугаар сценажыткан көргүзүү болуп эрткен.
1878 чыл — Лейден университединге делегейде бир дугаар теоретиктиг физика кафедразы ажыттынган.

XX-ги чүс чыл

1905 чыл — В. И. Ленин «Россияда революцияның эгелээни» деп статья бижээн.
1914 чыл — астероид ажыттынган (780) Армения.
1915 чыл — чогаадыкчы Александр Белл телефон харылзаазының бирги трансамерикан сеансызын эрттирген (Нью-Йорк — Сан-Франциско).
1917 чыл — Ирланд далайга 3211 шуткумал алдын кежирип чораан англи лайнер «Лаурентик» немец минага таварышкаш чазылган.
1917 чыл — Нью-Йоркка 2200 номерлиг «Пенсильвания» деп делегейде эң улуг отель ажыттынган.
1924 чыл — Шамони хоорайга бирги кышкы Олимпийжи оюннар ажыттынган.
1939 чыл — Новосибирск-Кол вокзалы Күрүне комиссиязы-биле ажыглалче хүлээттинген.
1942 чыл — Ийиги делегей дайын үезинде Таиланд АКШ биле Англияга дайын чарлаан.
1943 чыл — Воронеж хоорай немец-фашист эжелекчилерден хосталган.
1949 чыл — Американ телевидение шаңналы «Эммини» бир дугаар тывыскан.
1955 чыл
«Германия-биле дайын байдалын соксадыры» деп ССРЭ-ниң Дээди Совединиң чарлыы үнген.
Колумбияның университединиң эртемденнери үени 300 чылдар иштинде 1 секунда частырыглыг көргүзер ядерлиг шакты чогаатканнар.
1964 чыл — АКШ-да АКШ биле ССРЭ-ниң аразында спутниктиг харылзааны тудуп турар «Эхо-2» деп спутник салдынган.
1971 чыл — Москваның 6 метр хемчээлдиг телеканалынга Төп Телевидиениениң Алды дугаар программазы дамчыдылганы эгелээн.
1990 чыл — Пакистанның премьери Беназир Бхутто делегей төөгүзүнде бир дугаар өпеяалыг премьер-сайыт.
1991 чыл — ССРЭ-ге улуг хоорайларга шагдаа чери биле шеригниң кады патрульдаарының чарлыы үнген.
1993 чыл — орбита станциязы «Мирге» Игорь Подольчактың ажылдарының төөгүде бир дугаар уран чүүл делгелгези болуп эрткен.

XXI-ги чүс чыл

Төрүттүнген кижилер

Бо хүнде төрүттүнген кижилер деп аңгылалды база көр

XIX-ку чүс чыл

1813 чыл — Василий Собольщиков (1872 чылда мөчээн), орус библиотека шинчилекчизи, архитектор, Императорнуң уран чурулга академиязының хүндүлүг кежигүнү.
1845 чыл — Герман Лопатин (1918 чылда мөчээн), орус революсчу-чончу, «Капиталдың» орус дылче бирги очулдурукчузу.
1891 чыл — Уильям Буллит (1967 чылда мөчээн), АКШ-ның ССРЭ-же бирги элчини (1933—1936).
1900 чыл — Феодосий Добржанский (1975 чылда мөчээн), совет, американ генетик, энтомолог, эволюцияның синтетиктиг теориязының база бир автору.

XX-ги чүс чыл

1913 чыл — Иван Рыжов (2004 чылда мөчээн), театр болгаш кино актёру, РСФСР-ниң улусчу артизи.
1917 чыл — Илья Пригожин (2003 чылда мөчээн), бельгийжи физик и физикохимик, Нобелев аттыг шаңналдың химия адырының лауреады (1977).
1935 чыл — Станислав Жук (1998 чылда мөчээн), совет фигурист, ССРЭ-ниң фигурлуг чуңгулаашкынның чыынды командазының тренери.
1938 чыл — Владимир Высоцкий (1980 чылда мөчээн), совет шүлүкчү, ырылар автору болгаш күүседикчизи, театр болгаш кино актёру.
1942 чыл — Эйсебио (Эузебиу да Силва Феррейра; 2014 чылда мөчээн), португал футбол ойнакчызы, «Алдын бөмбүктүң» эдилекчизи.
1951 чыл — Леонид Телятников (2004 чылда мөчээн), совет, украин өрт өжүрүкчүзү, иштики ажыл-албанның генерал-майору. Чернобыльдың АЭС-ның 4 дугаар энергоблогунга өрт өжүреринге киришкен Совет Эвилелиниң Маадыры.
1957 чыл — Андрей Ростоцкий (2002 чылда мөчээн), кино актёру, кино режиссёру, сценарий бижикчизи, каскадёр, РСФСР-ниң алдарлыг артизи.
1959 чыл — Виктор Лосев, совет, российжи бут бөмбүүнүң ойнакчызы, олимпийжи чемпион (1988).
1962 чыл — Крис Челиос, американ хоккей ойнакчызы, Стэнли Кубогунуң үш дакпыр эдилекчизи.
1982 чыл — Максим Шабалин, российжи фигурист (дошка танцылаар), делегей (2009) болгаш Европаның (2008, 2010) чемпиону.
1987 — Мария Кириленко, российжи теннис ойнакчызы, WTA-ның финалдыг турунуң тиилекчизи (2012).

XXI-и чүс чыл

Чок болганнар

Бо хүнде мөчээн кижилер деп аңгылалды база көр

XIX-ку чүс чылга чедир

XIX-ку чүс чыл

1852 чыл — Фаддей Беллинсгаузен (1778 чылда төрүттүнген), немец уктуг российжи далай эжиндирикчизи, адмирал, Антарктиданың бирги ажыдыкчызы.
1861 чыл — Иван Спасский (1795 чылда төрүттүнген), орус эмчи, медицинаның доктору, Петербургтуң медиктиг хирургия академиязының профессору.

XX-ги чүс чыл

1951 чыл — Сергей Вавилов (1891 чылда төрүттүнген), совет физик-оптик, академик, ССРЭ-ниң эртемнер академиязының президентизи (1945—1951).
1963 чыл — Исаак Шёнберг (1880 чылда төрүттүнген), британ инженер-электронщик, бедик тодаргайлыг телевидениениң чогаадыкчызы.
1972 чыл — Борис Алексеев (1909 чылда төрүттүнген), 1 дугаар ат-дужаалдың капитаны, Совет Эвилелиниң Маадыры.
1988 чыл — Борис Кулагин (1924 чылда төрүттүнген), совет хоккей ойнакчызы, ССРЭ-ниң алдарлыг тренери.

XXI-ги чүс чыл

2004 чыл — Зураб Саканделидзе (1945 чылда төрүттүнген), совет, грузин баскетбол ойнакчызы, Европаның, делегейниң, Олимпийжи оюннарның чемпиону.
2009 чыл — Яков Слободкин (1920 чылда төрүттүнген), виолончел ойнакчызы, педагог, РСФСР-ниң улусчу артизи.
2018 чыл — Людмила Сенчина (1950 чылда төрүттүнген), совет, российжи ыраажы, театр болгаш кино актрисазы, РФ-ның улусчу артизи.

Онзагай демдеглелдер

Бөгүн хүннүг соок хүн болза, чай эки болур.

Демдеглелдер

Шөлүлгелер