Январьның 31

←
→
Январь
← →Январь
	2026 чыл

Январьның 31 — григориан календарьда чылдың 31 дугаар хүнү . Чылдың төнчүзүнге чедир 334 хонук арткан (саарзык чылдарда 335 хонук арткан).

Байырлалдар болгаш сактыышкын хүннери

Бо хүннүң байырлалдары деп аңгылалды база көр

Делегей чергелиг

Аңгы-аңгы чоннарның

Науру – Тускайлаң чорук хүнү.

Профессионалдыг

— Делегейде ювелирниң хүнү.

Таарымчалыг аттар

Католиктиг аттар:Джиминьяно, Джованни, Людовика, Марчелла.

Православ аттар: Александр, Афанасий, Владимир, Дмитрий, Евгений, Емельян, Ефрем, Иларион, Кириак, Кирилл, Ксения, Максим, Мария, Маркиан, Михаил, Николай, Сергей, Феодосия.

Болуушкуннар

XIX чүс чылга чедир

1605 чыл — Дүвүрээзинниг үе: Добрыничиге тулчуушкун, Лжедмитрий I-ниң шериин хаанның шериглери шиитпирлиг тиилеп алганы.
1714 чыл
Пётр I Санкт-Петербургтуң чайгы ордузунга «Государев кабинетти» — Россияның шаандагы музейи Кунсткамераны үндезилээн.
Пётр I ызыгууртаннар ажы-төлүн санга болгаш геометрияга өөредириниң, үндезин билиглерни чедип албаан шаанда өгленирин хоругдаарының дугайында Чарлык үндүрген.

XIX-ку чүс чыл

XX-ги чүс чыл

1901 чыл — Уран чүүл театрынга Чеховтуң «Үш угбашкы» деп шиизиниң премьеразы болган.
1915 чыл — Бирги делегей дайыны: Болимовка тулчуушкун, немец шериглерниң элээн хөй масштабка химиктиг боо-чепсекти ажыглаанының бирги шенелдези.
1916 чыл — Нижегородтуң күрүне университеди үндезилеттинген.
1924 чыл — ССРЭ-ниң 2 дугаар Советтер съездизинге ССРЭ-ниң бирги конституциязының сөөлгү эдилгелери бадылаттынган.
1932 чыл — Магнитогорсктуң металлургтуг комбинадынга домна суугузу салдынган.
1955 чыл — АКШ-га бирги хөгжүмнүг синтезаторнуң ажылын көргүскеннер.
1958 чыл — Бирги американ спутник «Эксплорер-1» салдынган.
1990 чыл — Москвага Пушкин шөлүнге (Большая Бронная, 29), ССРЭ-ге бирги McDonald’s ажыттынган.
1992 чыл — российжи «Тема» деп ток-шоунуң бирги үндүрүлгези.
1992 чыл — Россия биле Македонияның аразынга дипломаттыг харылзаалар тургустунган.

XXI-ги чүс чыл

2001 чыл — Японияның дээринге Japan Airlines компаниязының ийи авиалайнери үскүлежир часкан.
2009 чыл — Коми Республикага ветераннар бажыңы өрттени берген.

Төрүттүнген кижилер

Бо хүнде төрүттүнген кижилер деп аңгылалды база көр

XIX-ку чүс чылга чедир

1672 чыл — Григорий Чернышёв (1745 чылда мөчээн), орус шериг начальниги, күрүне ажылдакчызы, Петра I-ниң кады ажылдакчызы.
1769 чыл — Андре Жак Гарнерен (1823 чылда мөчээн), француз агаарга ужудукчу, делегейде бир дугаар парашют ужудукчузу.

XIX-ку чүс чыл

1818 чыл — Павел Фомин (1885 чылда мөчээн), орус генерал, Кавказ болгаш Крым дайыннарының киржикчизи.
1834 чыл — Сергей Третьяков (1892 чылда мөчээн), орус хөреңгитен, коллекция чыыкчызы, меценат, Павел Третьяковтуң хеймер дуңмазы.
1868 чыл — Теодор Уильям Ричардс (1928 чылда мөчээн), химияга Нобелев аттыг шаңнал-биле шаңнаткан баштайгы американ (1914).
1876 чыл — Александр Динник (1950 чылда мөчээн), российжи, совет эртемден, академик, механика облазының специализи.
1893 чыл — Аркадий Пластов (1972 чылда мөчээн), орус совет уран чурукчу, ССРЭ-ниң улусчу чурукчузу.
1896 чыл — Софья Яновская (1966 чылда мөчээн), математик, философ, педагог, философия биле математиканың совет школазының үндезилекчизи.

XX-ги чүс чыл

1902 чыл — Алексей Грибов (1977 чылда мөчээн), театр болгаш кино актёру, педагог, ССРЭ-ниң улусчу артизи.
1902 чыл — Ольга Власова (1993 чылда мөчээн), оперетта актрисазы, театр педагогу, РСФСР-ниң улусчу артизи.
1910 чыл — Владимир Смирнов (1988 чылда мөчээн), совет геолог, ССРЭ-ниң эртем академиязының академиги, Ленинниң, Күрүнениң шаңналының лауреады.
1911 чыл — Ванга (Вангелия Гуштерова; 1996 чылда мөчээн), болгар өттүр көөр кижи.
1939 чыл — Александр Пороховщиков (2012 чылда мөчээн), совет, российжи театр болгаш кино актёру, кино режиссёру, сценарий бижикчизи, продюсер, РФ-ның улусчу артизи.
1950 чыл — Александр Коржаков, ССРЭ-ниң күрүнениң айыыл чок чоруктуң ажылдакчызы, Б. Н. Ельцинниң камгалалының начальниги, 1997—2011 чылдарда Россияның Күрүне думазының депутады.
1952 чыл — Надя Рушева (1969 чылда мөчээн), совет чурукчу-график, вундеркинд.
1956 чыл — Вера Глаголева (2017 чылда мөчээн), совет, российжи театр болгаш кино актрисазы, кино режиссёру, продюсер, РФ-ның улустуң артизи.
1981 чыл
Юлия Началова (2019 чылда мөчээн), российжи ыраажы, актриса, телевидение башкарыкчызы.
Джастин Тимберлейк, американ ыраажы, ырылар автору, продюсер, самчы, актёр, «Эмми» 4 шаңналының, «Грэмми» 9 шаңналының лауреады.
1982 чыл — Елена Папаризу, грек ыраажы, «Евровидение-2005-тиң» тиилекчизи.
1987 чыл — Дмитрий Ильиных, российжи волейбол ойнакчызы, олимпийжи чемпион (2012).
1992 чыл — Александр Логинов, российжи биатлонист, делегей чемпиону (2020), Европаның 4 дакпыр чемпиону.

XXI-и чүс чыл

2001 чыл — Адам Сяо Хим Фа, француз фигурист, чааскаан чуңгулаарының Европаның чемпиону (2023).

Чок болганнар

Бо хүнде мөчээн кижилер деп аңгылалды база көр

XIX-ку чүс чылга чедир

XIX-ку чүс чыл

1836 чыл — Джон Чейн (1777 чылда төрүттүнген), британ шериг эмчизи, ооң ады-биле «Чейн — Стокстуң тыныжы» адаттынган.
1864 чыл — Александр Дружинин (1824 чылда төрүттүнген), орус чогаалчы, литература шүгүмчүлекчизи, очулдурукчу.

XX-ги чүс чыл

1915 чыл — Анатолий Стессель (1848 чылда төрүттүнген), российжи генерал, орус-япон дайынга Порт-Артурну дужаап берген комендант.
1954 чыл — Эдвин Армстронг (1890 чылда төрүттүнген), американ чогаадыкчы, радиоприёмниктерниң чугула хевирлериниң тургузукчузу бодунуң амы-тынынга четкен.
1956 чыл — Алан Александр Милн (1882 чылда төрүттүнген), англи чогаалчы, Винни-Пух дугайында тоожулар автору.
1970 чыл — Михаил Миль (1909 чылда төрүттүнген), совет эртемден, «Ми» деп вертолёттуң конструктору.
1972 чыл — Матвей Васильевич Захаров (1898 чылда төрүттүнген), маршал, Совет Эвилелиниң ийи дакпыр Маадыры.

XXI-ги чүс чыл

2009 чыл — Нонна Бодрова (1928 чылда төрүттүнген), телевидение башкарыкчызы, Россияның алдарлыг артизи, ССРЭ-ниң Күрүне шаңналының лауреады.
2019 чыл — Валентина Березуцкая (1932 чылда төрүттүнген), совет, российжи театр болгаш кино актрисазы.

Онзагай демдеглелдер

Каарганнар ужуп, өөр долганыр болза, соорунуң демдээ. Бир эвесте дүъште хүн хүннээр болза, эрте час болур.

Демдеглелдер

Шөлүлгелер